XXI Liceum Ogólnokształcące im. św. Stanisława Kostki w Lublinie, potocznie zwane też Biskupiakiem – w latach 1923–1949 funkcjonowało jako Wyższe Gimnazjum Biskupie Męskie. Od roku 1949 Niższe Seminarium Duchowne, zlikwidowane w ramach ogólnopolskiej akcji w 1962 roku. Reaktywowane w 1993 roku pod nazwą XXI Liceum Ogólnokształcącego im. św. Stanisława Kostki w Lublinie. Od 1999 roku do 2018 w budynku mieściło się także gimnazjum z tym samym patronem.

Historia Założone w 1923 roku z inicjatywy biskupa Mariana Leona Fulmana jako prywatna średnia szkoła katolicka dla młodzieży męskiej. Szkoła początkowo znajdowała się w budynku Seminarium Duchownego przy ulicy Zamojskiej 6. Przeniesiona później na ulicę Krzywą na teren placu kościelnego, gdzie 30 czerwca 1927 roku poświęcono kamień węgielny pod nowy budynek, którego wykorzystanie rozpoczęło się w 1934 roku.

Pierwszym dyrektorem szkoły został ks. Zenon Kwiek, rektor seminarium duchownego, a w 1925 roku obowiązki dyrektora szkoły przejął ks. Kazimierz Dąbrowski. Zaraz po nim w tym samym roku stanowisko to objął ks. Antoni Poboży. Najbardziej znanym dyrektorem lubelskiego Gimnazjum Biskupiego był bł. ks. Kazimierz Gostyński, który przyczynił się m.in. do ukończenia budowy budynku szkoły. W1935 roku został odwołany na własną prośbę, a jego miejsce zajął ks. Michał Słowikowski.

W 1939 roku Niemcy aresztowali dyrektora i nauczycieli, zaś szkołę zamienili w koszary oraz szpital wojskowy.

„Biskupiak” wznowił działalność we wrześniu 1944 roku przy ulicy Ogrodowej 12, a wiosną 1945 otrzymał 5 pomieszczeń w dawnym gmachu. Dzięki interwencji biskupa lubelskiego Stefana Wyszyńskiego odzyskał połowę ostatniego piętra i strych. Mimo trudności, represji i zniszczeń wojennych chętnych uczniów przybywało z roku na rok.

W 1949 roku za zgodą Ministra Oświaty „Biskupiak” przyjął Nazwę Niższego Seminarium Duchownego. W latach 1949–1950 liczył 220 uczniów, a w 1951–1952 – 530.

Za czasów PRL-u szkołę (wtedy już Liceum Biskupie) nauczycieli i jej uczniów dotykały represje komunistyczne, skutkiem których było odebranie przywileju wydawania świadectw maturalnych.

W czerwcu 1962 roku, w ramach prowadzonej w całym kraju akcji, kurator oświaty chciał zamknąć Liceum Biskupie. Stykając się ze sprzeciwem Kościoła i rodziców zaniechał wtedy tych zamiarów. 24 lipca 1962, pod nieobecność nauczycieli i rodziców, urzędnicy z kuratorium wraz z oddziałami milicji zajęli „Biskupiaka”. Pomimo protestów dyrektora, ks. Słowikowskiego, w budynku wymieniono zamki, a klucze przekazano dyrektorowi szkół pedagogicznych. Lubelskie Liceum Biskupie zostało zamknięte.

We wrześniu 1993 roku szkoła została reaktywowana za staraniem abpa Bolesława Pylaka. Wznowiła działalność po gruntownym remoncie, przyjmując statut szkoły katolickiej pod nazwą XXI Liceum Ogólnokształcącego im. św. Stanisława Kostki w Lublinie. Dyrektorem został ks. Krzysztof Kazimierz Targoński. Szkoła przyjmowała uczniów w formule szkoły koedukacyjnej.

Liceum mieści się przy ul. ks. Michała Słowikowskiego. 2 września 2004 r. Rada Miasta Lublina, na cześć dawnego dyrektora liceum, zmieniła nazwę ulicy Krzywej.

Na skutek reformy oświaty w 1999 roku w tym samym budynku utworzono w 2000 roku gimnazjum pod tą samą nazwą.

Przy szkole funkcjonuje internat, w którym mieszka ok. 60 uczniów szkoły.

W latach 1999–2005 funkcję dyrektora pełnił ks. Krzysztof Kłysiak, a dyrektorem od czerwca 2012 jest ks. Grzegorz Strug. Funkcję zastępców sprawują mgr Grzegorz Niećko oraz mgr Paweł Putowski.

Dyrektorzy ks. Zenon Kwiek (1923–1924) ks. Kazimierz Dąbrowski (1924–1926) ks. Antoni Poboży (1926–1933) bł. ks. Kazimierz Gostyński (1933–1935) ks. Michał Słowikowski (1935–1962) ks. kan. Krzysztof Targoński (1993–1999) ks. Krzysztof Kłysiak (1999–2005) ks. Mirosław Zając (2005–2012) ks. Grzegorz Strug (od 2012).

Wychowawcy ks. Zygfryd Berezecki (1937–1939) – pedagog, Sługa Boży ks. Feliks Taranek (1952–1962) – pedagog, Sługa Boży bp Edmund Ilcewicz – biskup pomocniczy diecezji lubelskiej (1969–1981) Emilia Józefacka – historyk, pedagog, działaczka ZWZ-AK, wykładowca KUL abp Bolesław Pylak (1951–1952) – arcybiskup lubelski (1992–1997) bp Henryk Strąkowski – biskup pomocniczy diecezji lubelskiej (1958–1965).

Wychowankowie thumb|Wejście główne do szkoły bp Józef Drzazga – biskup warmiński (1972–1978) ks. Stanisław Zieliński – polski duchowny katolicki, działacz charytatywny ks. Czesław Bartnik (1947–1948) – publicysta „Naszego Dziennika”, profesor teologii abp Zygmunt Kamiński (1947–1950) – arcybiskup i metropolita szczecińsko-kamieński (1999–2009) bp Ryszard Karpiński (1949–1953) – biskup pomocniczy Archidiecezji Lubelskiej ks. Henryk Misztal (1950–1953) – profesor prawa kanonicznego o. Florian Jerzy Duchniewski (1950–1952) – kapucyn, historyk zakonów, wykładowca KUL, rektor WSD Kapucynów w Lublinie (1975–1976) Andrzej Czuma (1951–1955) – polityk, prawnik i historyk, minister sprawiedliwości w rządzie Donalda Tuska. bp Antoni Dydycz (1952–1954) – biskup drohiczyński (od 1994 - 2014) abp Stanisław Wielgus (1952–1956) – arcybiskup-senior warszawski (od 2007), były rektor KUL (1989–1998) i biskup płocki (1999–2007) Benedykt Czuma (1954–1958) – działacz opozycji politycznej w okresie PRL, współzałożyciel ZChN Marian Szczerbetka (absolwent 1961) – dyrygent Chóru „Fletnia Pana” Parafii Najświętszego Serca Jezusowego we Włodawie bp Mieczysław Cisło – biskup pomocniczy Archidiecezji lubelskiej Marta Kwiecień (absolwentka 1999) – Miss Polonia 1999.

Przypisy

Bibliografia

Ks. Słowikowski – patronem ulicy. Niedziela. Edycja lubelska. Nr 20/2005. Wychowawcy i wychowankowie Gimnazjum i Liceum Biskupiego w Lublinie (1923–1962), red. ks. Jerzy Misiurek przy współpr. Andrzeja Górskiego i Józefa Śmiecha, Lublin 2004, .

#21 Kategoria:Niższe seminaria duchowne Kategoria:Polskie gimnazja od 1999 roku Kategoria:Polskie zespoły szkół Kategoria:Prywatne gimnazja w II Rzeczypospolitej