Wykwit (łac. exanthema) – w dermatologii: zmiana skórna, na podstawie której można ustalić rozpoznanie; są zasadniczym elementem obrazu klinicznego chorób dermatologicznych. Mimo różnorodności objawów skórnych można je podzielić na podstawie cech morfologicznych na kilkanaście podstawowych typów. Wyróżnia się wykwity pierwotne (łac. efflorescentiae primariae) i wtórne (efflorescentiae secundariae). Wykwity pierwotne pojawiają się w początkowym okresie ujawnienia się zmian chorobowych na skórze. Wykwity wtórne stanowią zejście wykwitów pierwotnych i są obecne w okresie dalszego przebiegu lub ustępowania choroby. Przy opisie wykwitów zwraca się uwagę na takie ich cechy, jak: wielkość, kształt, postać, barwę, powierzchnię, ograniczenie umiejscowienia, ilość, towarzyszące objawy podmiotowe (ból, świąd), ewolucję i zejście.
Wykwity pierwotne Plama (łac. macula) Grudka (łac. papula) Krosta (łac. pustula) Cysta (łac. cystis) Guz (łac. nodus, tumor, tuber) Guzek (łac. nodulus, tuberculum) Pęcherzyk (łac. vesicula) Pęcherz (łac. bulla) Bąbel (łac. urtica)
Wykwity wtórne Łuska (łac. squama) Nadżerka (łac. erosio) Przeczos (łac. excoriatio) Rozpadlina (łac. rhagas) Strup (łac. crusta) Blaszka (łac. plax, lamella, ang. plaque) Owrzodzenie (łac. ulcus) Blizna (łac. cicatrix)
Stany narzucone skóry Stany chorobowe niedające się pod względem morfologicznym włączyć do wykwitów pierwotnych lub wtórnych: Zliszajowacenie (lichenizacja, lichenificatio) – stan wzmożonego pogrubienia poletkowania i szorstkości skóry na tle przewlekłych stanów zapalnych np. charakterystyczny dla atopowego zapalenia skóry Spryszczenie – powstanie ognisk o typie w obrębie innych ognisk chorobowych Łuszczycowatość Zliszajcowacenie (impetiginizacja, impetiginisatio) wtórne zakażenie wykwitów – charakterystyczne żółto-miodowe miękkie strupy
Bibliografia Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową PZWL 2005, .
Kategoria:Dermatologia Kategoria:Objawy chorobowe