José Cura (ur. 5 grudnia 1962 w Rosario on onefineart.com.) – argentyński tenor, dyrygent, reżyser, scenarzysta i fotograf, znany z oryginalnych i wyrazistych przedstawień bohaterów operowych., w szczególności z roli Otello, w operze Verdiego o tym samym tytule, Samsona, bohatera opery „Samson i Dalila” Camille Saint-Saënsa, Canio z „Pajaców” Leoncavallo, „Stiffelio” Verdiego i wielu innych.
W 2007 roku miała miejsce światowa premiera produkcji „La Commedia è finita”, przedsięwzięcie to zostało w całości zaprojektowane i wyreżyserowane przez José Curę, który ponadto zaśpiewał w nim główną rolę Canio. Dla Cury był to początek kariery scenografa i reżysera, której kolejnymi etapami było wystawienie „Samsona i Dalili” w Badisches Staatstheater Karlsruhe w 2010José Cura’s 2012 Reviews. roku (gdzie również zaśpiewał tytułową rolę), „Jaskółki” w Lotaryńskiej Operze NarodowejLa Rondine on Bravocura.com. w Nancy (gdzie wystąpił w roli dyrygenta), oraz w 2012 roku „Rycerskości wieśniaczej” i „Pajaców” w Walońskiej Operze KrólewskiejPag and Cav in Liege on Bravocura.com. w Liège, gdzie wcielił się w role Cania i Turiddu.
W Polsce znany głównie z występów ze śpiewaczką operową, Ewą Małas-Godlewską, z którą nagrał płytę Song of love oraz koncert dla Telewizji Polskiej.
Kariera Początki.. Talent muzyczny José Cury rozwijał się bardzo szybko: w wieku 12 lat uczył się gry na gitarze pod przewodnictwem Juana di Lorenzo, w wieku 15 lat zadebiutował jako dyrygent chóru, jako szesnastolatek rozpoczął naukę kompozycji u Carlosa Castro i gry na fortepianie u Zulmy Cabrery. W 1982 rozpoczął naukę na wydziale muzycznym Uniwersytetu Narodowego w Rosario, w następnym roku został dyrygentem-asystentem chóru uniwersyteckiego. W wieku 21 lat wygrał stypendium w Teatro Colón w Buenos Aires, gdzie spędził 6 miesięcy. Cura koncentrował się na kompozycji i dyrygenturze, nadal śpiewając w chórze operowym, do 1988 roku, kiedy rozpoczął pracę z Horacio Amauri, chcąc rozwinąć odpowiednią technikę wokalną. Zdecydowawszy się na rozwijanie kariery operowej, Cura w 1991 roku przeprowadził się do Włoch, gdzie rozpoczął trening wokalny pod okiem . W lutym 1992 roku zadebiutował w Weronie w roli Ojca w „Pollicino” Henze’go. W Genui zagrał Remendado w „Carmen” Bizeta, i Kapitana Kuszników w „Simon Boccanegra” Verdiego. W 1993 roku Cura zagrał swoją pierwszą główną rolę w „Signorina Julia” Bibalo w Teatro Lirico di Giuseppe Verdi w Trieście. Rok 1994 rozpoczął się serią niezwykle udanych debiutów: w rolach Ismaela w „Nabucco” Verdiego w Genui, Don Alvaro w „Mocy przeznaczenia” w Turynie, a następnie w roli Ruggero w światowej premierze trzeciej wersji „Jaskółki” Pucciniego i Roberto, z rzadko wystawianej opery „Wiły”, tego samego kompozytora (Martina Franca). To drugie wykonanie jest szczególnie godne uwagi, jako pierwsze kompletne nagranie z udziałem Cury. W tym samym roku Cura zajął pierwsze miejsce w konkursie Operalia., sygnowanym przez Plácido Domingo. W listopadzie, w Chicago, rolą Lorisa Ipanova w operze Umbero Giordano „Fedora”, u boku Mirelli Freni, zadebiutował w Stanach Zjednoczonych, rolę tę następnie powtórzył w Trieście w 1995, w Londynie w 1996, w Wiedniu w 1997 i 1998 i w Tokio, Zurychu i Lecce w 1998.
1995–2000 Cura zaczął rozwijać swój repertuar w 1995 roku. W lutym wrócił do Włoch, aby wystąpić jako Paoli il Bello w operze „Francesca da Rimini” Riccardo Zandonai w Palermo. W lipcu zadebiutował w Covent Garden Theatre, w tytułowej roli w operze „Stiffelio”, w wieczór otwierający Festiwal Verdiego. W 1996 budował i stopniowo umacniał swoją pozycję jednego z najbardziej obiecujących tenorów swojego pokolenia.. Po styczniowym występie w roli Osaki w alegorycznej operze Mascagniego „Iris” w Operze Rzymskiej, powrócił do Londynu aby wziąć udział w „Samsonie i Dalili” Saint-Saënsa, rola ta przyniosła mu światowe uznanie.New York Times Review of Samson and Delilah 23.02.05.. Rok 1996 przyniósł również dwie nowe role-Pollio w „Normie” Belliniego, i Don José w „Carmen”, którymi zadebiutował w Los Angeles i San Francisco. Inne kluczowe role, wliczając w to „Wiły”, „Pajace” Leoncavallo, „Andrea Chénier” Giordano w Operze w Zurychu, „Rycerskość wieśniacza” Mascagniego na festiwalu w Rawennie (pod batutą Ricardo Muti, transmitowane przez telewizję włoską), i „Pajace” w amsterdamskim Concertgebouw (dyrygowane przez Ricardo Chailly i transmitowane na żywo). W grudniu wystąpił w odcinku na temat Pucciniego w cyklu dokumentalnym BBC „Wielcy Kompozytorzy”. Styczeń 1997 to czas debiutu w mediolańskiej La Scali, gdzie wystąpił w roli Enzo w „La Gioconda” Ponchiellego. Cura powrócił do La Scali w Czerwcu 1998 jako Des Grieux w „Manon Lescaut” Pucciniego, i ponownie w Lutym 1999 w „Mocy Przeznaczenia”, oba pod batutą Riccardo Mutiego.
W efekcie wzrastającej pozycji i reputacji oraz narastającego zainteresowania krytykówCura’s early reviews on Bravocura.com., José Cura powziął kluczową dla jego przyszłej kariery decyzję. W 1997 roku, w turyńskim Teatro Regio, w wieku 34 lat, pod batutą Claudio AbbadoOtello in Turin on Bravocura.com., Cura zadebiutował w głównej roli w operze „Otello” Verdiego, transmitowanej na żywo we włoskiej telewizji. La Nazione zatytułowało recenzję: „José Cura, narodził się nowy Otello!”José Cura’s biography at the Arena di Verona Website.. Sceny operowe całego świata porozumiały się pozwalając Curze zabrać swojego Maura w podróż do Londynu, Waszyngtonu, Madrytu, Triestu, Monachium, Buenos Aires, Nicei, Paryża, Wiednia, Zurychu, Warszawy, Tokio i Florencji, czyniąc z niego najbardziej pożądanego odtwórcę roli Otella swojego pokoleniaJosé Cura’s Otellos on Bravocura.com.Latinospost Review of Otello at the Met 2013.. Po debiucie w roli Otello, Cura wystąpił w „Rycerskości wieśniaczej” w Bolonii, „Tosce” w Torre del Lago, w „Fedorze” w Wiedniu i w szeroko uznanym „Samsonie i Dalili” w Turynie. Latem 1997 w Arena di Verona po raz pierwszy wystąpił w głównej roli w operze „Carmen”. Rok zakończył serią sensacyjnych koncertów w Niemczech.
W 1998 roku po raz pierwszy wystąpił w „Aidzie” na inauguracji sezonu New Imperial Theatre w TokioAida on Bravocura.com..
Mocno zakorzeniony w zbiorowej świadomości jako jeden z największych współczesnych głosówThe Opera Critic José Cura., w 1999 Cura rolą w „Carmen” powrócił do Paryża., przedstawieniem Moc przeznaczenia do Mediolanu i do Werony rolą w „Aidzie” (pierwsza opera transmitowana na żywo przez internetAida on YouTube.). Rok zakończył debiutem w „Rycerskości wieśniaczej” w Metropolitan Opera w Nowym Jorku, jako drugi tenor w historii MET debiutujący na premierze przedstawienia (wcześniej zrobił to w 1902 Enrico CarusoMet Opera Archives.), i w Teatro Real w Madrycie w roli Otello, dyrygowanej przez jego wieloletniego przyjaciela i mentora Maestro Luisa Antonio García Navarro.
2000−2005 W roku 2000 Cura wystąpił w „Otello” w Waszyngtonie, i w roli Alfredo, wziął udział w przełomowej produkcji „La Traviata in Paris”, w autentycznych paryskich sceneriach, transmitowanej na żywo na cały świat.
W 2001 José Cura pojawił się w wielu szczególnych przedstawieniach i produkcjach operowych honorujących setną rocznicę śmierci Verdiego, wliczając w to przedstawienie „Otella” w Operze Wiedeńskiej 27 stycznia (dzień śmierci Verdiego), w paryskim Théâtre du Châtelet londyńskim Covent Garden, triesteńskim Teatro Lirico di GIuseppe Verdi i w Operze Zuryskiej. Wystąpił również w przedstawieniach „Aidy” w Grecji i Japonii i stworzył pamiętną role w „Don Carlos” w Zurychu. Dał dwa koncerty z sopranistką Danielą Dessì, poświęcone muzyce Verdiego w londyńskim Barbican Centre, i wspólnie z Renato Brusonem wystąpił na koncercie arii i duetów Verdiego w Parmie.
Cura kontynuował odtwarzanie ról w operach Verdiego w 2002 roku, kiedy wystąpił w roli Manrico w „Trubadurze” w ROH, ponownie wystąpił w roli Otella w Zurychu i w Warszawie, gdzie dał specjalny, jednorazowy występ. Pojawił się również w „Tosce” w Tokio, w „Pajacach” w Wiedniu oraz w „Samsonie i Dalili” w wersji koncertowej w Barbican Centre pod batutą sir Colina Davisa. Inne ważne koncerty z 2002 roku, wliczając w to 4 występy na świeżym powietrzu: Dalhalla w Szwecji, Łódź-Polska, Odeon Heroda Attyka w Atenach w Grecji i Hyde Park w Londynie, gdzie Cura wystąpił przed widownią szacowaną na 40 000 osób. Inne godne wzmianki występy to np. National Theater and Concert Hall w Tajpej, Pavilhão Atlântico w Lizbonie i Kreml w Moskwie.
Opery wystawione na początku 2003 roku to między innymi „Otello” (w Tokio), „Don Carlos” w Zurychu i „Tosca” (Wiedeń). W czerwcu Cura zadebiutował w roli Kalafa w Arena di Verona w fantazyjnej operze Pucciniego, „Turandot”Turandot on Bravocura.com.. Sezon 2003/2004 rozpoczął debiutem w roli Jana Chrzciciela w operze Masseneta „Herodiada” w Operze Wiedeńskiej. W listopadzie Cura powrócił do repertuaru Verdiego powtarzając role w „Don Carlosie” i w „La Traviata”, obie w Zurychu. W grudniu i styczniu 2004 powrócił do USA, występując w produkcji Lyric Opera w Chicago-„Samson i Dalila”. W marcu powtórzył występ w ROH w Londynie. W Wiedniu publiczność miała szansę zobaczyć go w „Andrea Chénier”. W Zurychu zatryumfował w roli Dicka Johnsona w „Dziewczynie ze Złotego Zachodu” Pucciniego. W kwietniu dyrygował wykonaniem „Madame Butterfly” w Warszawie.
José Cura zawsze był zdania, że muzyka klasyczna powinna być dostępna dla mas. Poparł swoją tezę biorąc udział w dwóch spektakularnych wydarzeniach na początku 2004 roku. W lutym wszedł na podium dyrygenta, aby poprowadzić „Bal Maskowy” Verdiego w Piacenzy we Włoszech-była to unikalna, nowoczesna produkcja, ulokowana w przestrzennej sali wystawowej, przygotowanej na wystawienie przedstawienia dla możliwie najszerszej publiczności. W maju wybrał się do Seulu aby wziąć udział w kilku przedstawieniach „Carmen”, w ramach projektu przybliżającego operę mieszkańcom Azji. Przedstawienia odbyły się w amfiteatrze mieszczącym 37000 widzów, ze 120 metrową sceną wyposażoną w telebim o wielkości boiska do piłki nożnej. Sezon 2003/2004 zakończył „Otellem” w Hamburgu i „Carmen” w Warszawie.
We wrześniu 2004 José Cura powrócił do Zurychu aby ponownie wystąpić w roli Otella, a następnie wziąć udział w premierze „Stiffelio” w roli tytułowej. Pod koniec października Cura wrócił również do Lizbony, aby wziąć udział w koncercie na rzecz Associação Portuguesa Contra a Leucemia, podczas którego zaprezentował eklektyczny mix American spirituals, wybór najbardziej znanych arii i argentyńskich piosenek w pierwszym akcie, oraz wraz z rodzimymi gwiazdami zaprezentował się jako wytrawny gwiazdor muzyki pop w najpopularniejszych portugalskich piosenkach. 2 listopada był gospodarzem Nocy Dziesięciu Tenorów w Royal Festival Hall w Londynie. Cura wystąpił tam w podwójnej roli-jako tenor i dyrygent-po wykonaniu kilku znanych arii zajął miejsce na podium, ukazując nie tylko swoje zdolności dyrygenckie, ale również wrodzoną wrażliwość na potrzeby pozostałych młodych solistówThe Guardian Article 07.11.04..
2005–2010 Cura rozpoczął rok 2005 koncertową wersją „Korsarza” Verdiego w BarcelonieCorsaro on Operaduetstravel.com., następnie wystąpił w „Samsonie i Dalili” w METMet Opera Archives Samson et Dalila.. Wiosną 2005 Cura skupił się na odtworzeniu roli Canio w Berlinie i Piacenzy w dwóch bardzo różnych produkcjach. W czerwcu powrócił do Werony rolą Radamenesa w dwóch przedstawieniach „Aidy” w produkcji Franco ZefirellegoAida on Virtuosochannel.com.. W lipcu wystąpił w dwóch przedstawieniach Otello. Sezon 2005 zakończył Turandot w Arena di Verona.