Roman Knoll (ur. 27 października 1888 w Kijowie, zm. 6 marca 1946 w Katowicach) – polski polityk i dyplomata, wolnomularzLudwik Hass, Ambicje rachuby, rzeczywistość. Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1905–1928. Warszawa 1984, s. 320., założyciel Unii Narodowo-Państwowej w 1922 rokuDeklaracja programowa. [Inc.:] Polska jako naród ani na chwilę nie przestawała istnieć [...]: 28 czerwca 1922 r. / [Unia Narodowo-Państwowa]..
Życiorys Ukończył studia na wydziale prawnym Uniwersytetu Kijowskiego. Od 1908 brał czynny udział w organizacjach niepodległościowych.
W marcu 1917 roku został członkiem Polskiego Komitetu Wykonawczego na RusiZjazd Polski na Rusi w Kijowie w dniach 18–24 czerwca 1917 roku, Winnica [b.r.w], s. 132.. W 1918 urzędnik w przedstawicielstwie Rady Regencyjnej w Piotrogrodzie, od 1919 referent Wydziału Wschodniego w MSZ. W wojnie polsko-bolszewickiej 1920 walczył jako ochotnik. Podczas rokowań pokojowych z Rosją Sowiecką w Rydze pełnił funkcję sekretarza generalnego delegacji polskiej. Od 16 grudnia 1922 do 30 grudnia 1923 był kierownikiem poselstwa polskiego w RFSRR w Moskwie w randze Chargé d’affaires ad interim. 30 grudnia 1922 Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka stała się częścią utworzonego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, Polska uznała powstanie ZSRR notą z 13 grudnia 1923. Roman Knoll był ostatnim przedstawicielem dyplomatycznym Polski przy rządzie Rosji Sowieckiej.
Od 25 czerwca 1924 poseł RP w Ankarze. W marcu 1926 powrócił do Polski, do centrali MSZ. Brał udział w przygotowaniach do przewrotu majowego. Po przewrocie majowym mianowany wiceministrem w Ministerstwie Spraw Zagranicznych z datą 13 maja 1926. Pełnił następnie funkcję posła polskiego w Rzymie (1926–1928) i Berlinie (1928–1930).
W grudniu 1930 odwołany z placówki i przeniesiony w stan spoczynku. Faktyczną przyczyną jego zwolnienia był wygłoszony publicznie komentarz: „Najazd bandytów na dom wariatów”, jakim określił sytuację w resorcie po wejściu do kierownictwa MSZ Józefa Becka i Wiktora Drymmera. W 1936 współpracował z Frontem Morges.
Podczas II wojny światowej pełnił funkcję szefa Sekcji Spraw Zagranicznych Delegatury Rządu na Kraj (kryptonim „Moc”), którą sprawował do lutego 1945. W opinii Janusza Pajewskiego, znającego go osobiście, był obdarzony chyba najbardziej oryginalną, najbardziej błyskotliwą pamięcią.
Ożenił się z Anną Bagniewską (1909–1946).
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (9 listopada 1926)M.P. z 1926 r. nr 259, poz. 726 „za wybitne zasługi na polu dyplomatycznem”. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (7 listopada 1925)M.P. z 1925 r. nr 262, poz. 1082 „za zasługi na polu dyplomatycznem”. Wielka Wstęga Orderu Korony Włoch (Włochy) Wielka Wstęga Orderu św. Sawy (Jugosławia) Wielki Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja)
Przypisy
Bibliografia Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej (redakcja naukowa Jacek M. Majchrowski przy współpracy Grzegorza Mazura i Kamila Stepana), Warszawa 1994, wyd. BGW, , s. 100. Bartoszewicz H., The Russian Period in the Diplomatic Career of Roman Knoll p. 1 [w:] Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej (Studies in the History of Russia and Central-Eastern Europe) 2004, z.39, s. 61–84. Bartoszewicz H., The Russian Period in the Diplomatic Career of Roman Knoll p. 2 [w:] Studia z Dziejów Rosji i Europy środkowo-Wschodniej 2005, z. 40, s. 63–81. Roman Knoll, Memoriał w sprawach ukraińskich, żydowskich i litewskich sporządzony w marcu 1940 w Warszawie dla rządu RP na uchodźstwie.
Linki zewnętrzne Roman Knoll – dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Kijowskiego Świętego Włodzimierza Kategoria:Ambasadorowie Polski we Włoszech Kategoria:Chargé d’affaires II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Delegatury Rządu na Kraj Kategoria:Członkowie Polskiego Komitetu Wykonawczego na Rusi Kategoria:Ludzie urodzeni w Kijowie Kategoria:Ochotnicy w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy – Wielcy Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Włoch Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy Kategoria:Politycy Unii Narodowo-Państwowej Kategoria:Polscy wolnomularze (II Rzeczpospolita) Kategoria:Posłowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni II Rzeczypospolitej w Rosji Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni II Rzeczypospolitej we Włoszech Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski w Turcji Kategoria:Ruch prometejski Kategoria:Szefowie misji dyplomatycznych II Rzeczypospolitej w Niemczech Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Urzędnicy Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego 1917–1918 Kategoria:Wiceministrowie Ministerstwa Spraw Zagranicznych II Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1946