Anna Habsburżanka, niem. Anna von Österreich (ur. 2 listopada 1549 w Cigales, zm. 26 października 1580 w Badajoz) – królowa Hiszpanii i Portugalii.
Życiorys Urodziła się jako najstarsza córka cesarzowej Marii Hiszpańskiej (siostry Filipa II) i cesarza Maksymiliana II (kuzyna króla Filipa II). Urodziła się w Hiszpanii za panowania swojego dziadka ze strony matki, cesarza Karola V, ale od czwartego roku życia mieszkała w Wiedniu. Otrzymała katolickie wykształcenie, pomimo luterańskiego wyznania ojca. Jej edukacja obejmowała różne przedmioty: geografię, historię i języki. Oprócz hiszpańskiego biegle władała łaciną, włoskim i niemieckim. Wykazywała duże zainteresowanie sztuką, zwłaszcza religijną.
Małżeństwo Jako najstarsza córka cesarza rzymskiego, Anna była bardzo pożądaną kandydatką na dworach europejskich. Jej rodzice wierzyli, że małżeństwo z Hiszpanem wzmocni więzi między rodami Habsburgów w Austrii i Hiszpanii. Początkowo planowano ją wydać za jej kuzyna Don Carlosa, jedynego syna jej wuja, Filipa II Habsburga. Plany te zostały porzucone w 1568 roku po śmierci Carlosa. Plany małżeństwa z Hiszpanem zostały wznowione, gdy trzecia żona Filipa, Elżbieta Walezjuszka, zmarła przy porodzie w 1568 roku. W rezultacie Filip owdowiał i miał dwie córki: Izabelę Klarę Eugenię i Katarzynę Michalinę. Filip planował ponowne małżeństwo, ponieważ nadal nie miał męskiego potomka.
Bliskie pokrewieństwo pary skłoniło papieża Piusa V do wyrażenia zastrzeżeń co do tego związku, ale ostatecznie udzielił niezbędnej dyspensy. W lutym 1569 roku ogłoszono zaręczyny Anny z jej wujem Filipem II. Kontrakt małżeński między Filipem II a jego siostrzenicą, arcyksiężniczką Anną, został podpisany w Madrycie 24 stycznia 1570 roku. Ślub, celebrowany przez pełnomocnika, odbył się na Zamku Praskim 4 maja 1570 roku. Anna udała się z Austrii do Hiszpanii jesienią 1570 roku w towarzystwie braci Albrechta i Wacława.
Anna przepłynęła kanał La Manche, gdzie Elżbieta I Tudor wysłała swoich admirałów, Charles Howard (1. hrabia Nottingham) i Williama Wyntera, aby zaoferowali jej wsparcie i bezpieczną podróż. Podróżowali przez Niderlandy, gdzie do Anny podeszli przyjaciele i krewni Florisa de Montmorency, młodszego brata straconego Filipa van Montmorency, hrabiego Horn. Floris był więziony w Hiszpanii od 1567 roku. Teraz, gdy król Filip ponownie się ożenił, rodzina i przyjaciele Florisa mieli nadzieję na łaskę. Otrzymali obietnicę od przyszłej królowej, że zrobi wszystko, co możliwe, aby uwolnić Florisa. Jednak jej się to nie udało, ponieważ Floris został uduszony na rozkaz króla. 3 października Anna przybyła na hiszpańską ziemię do portu Santander, ale zanim mogła dotrzeć do króla, Floris został potajemnie zamordowany 16 października 1570 roku. Historyk John Brewer uważa, że Filip nakazał pospieszną egzekucję po pierwszym spotkaniu z Anną, podczas którego odmówił uwolnienia Florisa. 14 listopada w kaplicy Alkazaru w Segowii odprawiono mszę wigilijną.
Królowa Hiszpanii lewo|mały|Portret królowej Anny z 1570 roku autorstwa Anthonisa Moro Para spędziła miesiąc miodowy w Pałacu Valsaín, jednym z ulubionych miejsc Filipa. Po przybyciu do Hiszpanii Anna otrzymała nowy dom, umeblowany pod okiem doświadczonej i wpływowej damy dworu, Margarity de Cardony, która wcześniej była damą dworu matki Anny i znała ją od dzieciństwa w Austrii. Królową Annę opisywano jako królową pełną życia i radości, co w pewnym stopniu pomogło przełamać sztywną atmosferę hiszpańskiego dworu.
Małżeństwo Anny i Filipa jest opisywane jako szczęśliwe. Anna była nie tylko ulubioną córką ojca, ale także najukochańszą żoną Filipa. Według dyplomatów król był głęboko zakochany w swojej młodej żonie. Nie ma dowodów na to, że Filip miał kochanki w czasie trwania małżeństwa. Anna miała osobowość bardzo podobną do jego własnej i był jej głęboko oddany. Filip był sumiennym monarchą; utrzymywał stosunki z Anną dwa razy w tygodniu i odwiedzał sypialnię żony nawet trzy razy dziennie.
Anna urodziła pięcioro dzieci, w tym czterech synów, z których trzech najstarszych zmarło przed Filipem, a najmłodszy ostatecznie odziedziczył tron jako Filip III. Anna była również opisywana jako dobra macocha dla Izabeli Klary Eugenii i Katarzyny Michaliny. mały|La reina Ana de Austria, por Sofonisba Anguissola
Śmierć W 1580 roku przebywała w Badajoz, gdzie dwór zatrzymał się na krótko z powodu roszczeń Filipa II do tronu portugalskiego. Anna zmarła tam osiem miesięcy po urodzeniu swojej najmłodszej córki, Marii. Maria przeżyła matkę tylko o trzy lata, ulegając epidemii grypy, tej samej chorobie, która wcześniej dotknęła króla Filipa II. Filip został proklamowany królem Portugalii 12 września 1580 roku jako Filip I i złożył przysięgę na Kortezach zwołanych w Tomar 15 kwietnia 1581 roku. Anna została początkowo pochowana w Królewskim Klasztorze Santa Ana w Badajoz, gdzie pozostała przez kilka lat, aż jej szczątki przeniesiono do Królewskiego Klasztoru Escorial. Na pamiątkę wnętrzności królowej umieszczono we wspomnianym klasztorze w Badajoz, gdzie obecnie spoczywają na podłodze chóru. Po śmierci Anny Filip II nie ożenił się ponownie.
Legenda głosi, że ofiarowała swoje życie w zamian za życie męża, umierając na tę samą chorobę, na którą on cierpiał, zarażając się nią dopiero po wyzdrowieniu monarchy. Francisco Pacheco odniósł się do tego w epitafium, które ułożył dla grobowca wzniesionego ku jej czci w Kaplicy Królewskiej katedry w Sewilli:
Małżeństwo i dzieci Filip II i Anna mieli pięcioro dzieci: Fernando (ur. 4 grudnia 1571, zm. 18 października 1578), Carlos Lorenzo (ur. 12 sierpnia 1573, zm. 30 czerwca 1575), Diego Félix (ur. 15 sierpnia 1575, zm. 21 listopada 1582), Filip (ur. 3 kwietnia 1578, zm. 31 marca 1621), król Hiszpanii i Portugalii, Maria (ur. 14 lutego, 1580, zm. 5 sierpnia 1583).
Genealogia
Przypisy
Kategoria:Hiszpańskie królowe Kategoria:Królowe Portugalii Kategoria:Habsburgowie Kategoria:Urodzeni w 1549 Kategoria:Zmarli w 1580