Hipoteza Czerwonej Królowej – koncepcja w biologii ewolucyjnej wyjaśniająca między innymi proces „ewolucyjnego wyścigu zbrojeń”, powstała w 1973 roku.
Hipoteza zakłada, że nawet w zupełnie stabilnym środowisku działa dobór naturalny w kierunku przystosowywania się do obecności innych organizmów, które w podobny sposób także przystosowują się drogą doboru naturalnego do zmian u innych organizmówA.Łomnicki, Ekologia ewolucyjna,PWN,2013,(epub). Rozdział.7.2..
Twórca hipotezy Czerwonej Królowej, amerykański paleontolog Leigh Van Valen z uniwersytetu w Chicago, założył, że konkurencja wymusza stałe zmiany ewolucyjne o charakterze kierunkowym. Nazwa hipotezy jest zapożyczeniem z powieści Lewisa Carrolla Po drugiej stronie lustra (w powieści Czerwona Królowa szachów, biegnąc bez przerwy wraz ze zmieniającym się otoczeniem, mówiła do Alicji: Tutaj (...), aby utrzymać się w tym samym miejscu, trzeba biec ile sił.).
Koncepcja Czerwonej Królowej to koncepcja względności wszelkiego postępu. Zasada ta jest szczególnie dobrze obserwowana wśród drapieżników i ich ofiar bądź pasożytów i ich żywicieli, gdyż towarzyszy temu zjawisku ewolucyjnemu zarówno działanie antagonistyczne, jak i działanie polegające na współpracy. Inaczej mówiąc: wymierają te gatunki, które są mniej plastyczne od rywali.
Przykłady wyjaśnień za pomocą Hipotezy Czerwonej Królowej
ewolucja płciowości w modelu gospodarz-pasożyt (model Hamiltona)Ridley Matt, Czerwona królowa. Płeć a ewolucja natury ludzkiej, przeł. Józef J. Bujarski, Alexandra Milos, Poznań 2010.(zob. eksperyment z C. elegans z 2011 roku) gatunki inwazyjne na nowym terytorium dzieje wymierania taksonów i krzywa przeżywalności H.Krzczanowska i inni, Zarys mechanizmów ewolucji, PWN, 1997,s.344. „wyścig zbrojeń” pomiędzy drapieżnikami i ich ofiarami (drapieżniki są coraz szybsze i sprawniejsze i lepiej „uzbrojone” dlatego, że ich ofiary są coraz szybsze i sprawniejsze)H.Krzczanowska i inni, Zarys mechanizmów ewolucji, PWN, 1997,s.344..
Zobacz też koewolucja makroewolucja wymieranie William Donald Hamilton czynniki abiotyczne Czynniki biotyczne Konkurencja międzygatunkowa
Przypisy
Bibliografia H. Krzanowska i in.: Zarys mechanizmów ewolucji. PWN, Warszawa 2002. A.Łomnicki, Ekologia ewolucyjna,PWN,2013(epub). M. Ridley, Czerwona królowa. Płeć a ewolucja natury ludzkiej, przeł. Józef J. Bujarski, Alexandra Milos, Poznań 2010. R.Dunbar, Ewolucja, PWN,2024(epub).
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ekologia Kategoria:Ewolucja