Andrzej Maryniarczyk SDB (ur. 26 stycznia 1950 w WitowieKsięga pamiątkowa w 75-lecie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Wkład w kulturę polską w latach 1968–1993, red. Marian Rusecki, Lublin 1994, s. 425., zm. 27 grudnia 2020 w Lublinie) – polski duchowny rzymskokatolicki, salezjanin, filozof i metafizyk, profesor nauk humanistycznych.

Życiorys Odbył studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym Towarzystwa Salezjańskiego w Krakowie (1970–1976) oraz studia filozoficzne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (1976–1979). Dysertację doktorską pt. Metoda separacji a metafizyka, której promotorem był Mieczysław Albert Krąpiec, obronił w 1983 na Wydziale Filozofii KUL. Stopień doktora habilitowanego uzyskał tamże w 1992 w oparciu o rozprawę System metafizyki. Analiza przedmiotowo-zbornego poznania. Tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymał 27 kwietnia 2001.

W latach 1980–1987 był wicerektorem i kierownikiem studiów w Wyższym Seminarium Duchownym Towarzystwa Salezjańskiego w Krakowie. Od 1985 do 1987 prowadził wykłady zlecone na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W 1987 został pracownikiem etatowym KUL, w 1995 objął stanowisko profesora nadzwyczajnego. W 1996 został kierownikiem Katedry Metafizyki (przekształconej w roku następnym w Zakład Metafizyki), a w 1999 – kierownikiem Sekcji Filozofii Teoretycznej KUL. Odbył nadto stypendia naukowe w Monachium (1984), Toronto (1993) i Leuven (1997).

Był redaktorem naczelnym Powszechnej Encyklopedii Filozofii, która ukazała się w dziesięciu tomach w latach 2000–2009.

Zmarł na COVID-19.

Odznaczenia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla rozwoju filozofii oraz kultury chrześcijańskiej, za osiągnięcia w działalności naukowej publicystycznej (2020, pośmiertnie) Złoty Krzyż Zasługi za zasługi w pracy naukowo-dydaktycznej, za działalność organizacyjną i społeczną (2008) Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2017) Medal „Zasłużony dla Nauki Polskiej Sapientia et Veritas” za szczególne za zasługi dla szkolnictwa wyższego i nauki, w tym za wybitne osiągnięcia w zakresie działalności naukowej, dydaktycznej oraz organizacyjnej (2023, pośmiertnie)

Wybrane publikacje Metoda separacji a metafizyka. Związek formowania pojęcia bytu z determinacją przedmiotu metafizyki, Lublin 1985 System metafizyki. Analiza „przedmiotowo-zbornego” poznania, Lublin 1991 Pluralistyczna interpretacja rzeczywistości. Dzieje arystotelesowskiej koncepcji substancji, Lublin 1998 Metafizyka w ekologii, Lublin 1999 Monistyczna i dualistyczna interpretacja rzeczywistości, wyd. 2, Lublin 2001 O przyczynach, partycypacji i analogii, Lublin 2005 Odkrycie wewnętrznej struktury bytów, Lublin 2006 Racjonalność i celowość świata osób i rzeczy, wyd. 2, Lublin 2007 Człowiek wobec świata. Studium z metafizyki realistycznej, Lublin 2009 The monistic and dualistic interpretation of reality, Lublin 2010 The realistic interpretation of reality, Lublin 2015

Publikacje - pełna lista

Książki autorskie

Metoda separacji a metafizyka: Związek formowania pojęcia bytu z determinacją przedmiotu metafizyki, Lublin: RW KUL 1985. System metafizyki: Analiza „przedmiotowo-zbornego" poznania, Lublin: RW KUL 1991. Tomizm: Dla-czego?, Lublin: Lubelska Szkoła Filozofii Chrześcijańskiej 1994; wyd. 2 poszerz. Lublin: PTTA 2001. Rozmowy o metafizyce (z M. A. Krąpcem), Lublin: Stow. Młodzieżowe „Żyć i Poznawać” 1997; Lublin: PTTA 2002; oraz w: M. A. Krąpiec, O rozumie­nie świata, Lublin: Wyd. KUL 2002, s. 7-82; Besedy o metafizykę: S Mecislavom A. Krompcom besedujet Andzej Marynarcik, per. A. Gorodecki, Lublin: PTTA 1999. O rozumieniu metafizyki: Monistyczna i dualistyczna interpretacja rzeczywistości, Lublin: PTTA 1998; Monistyczna i dualistyczna interpretacja rzeczywistości, wyd. 2, Lublin: PTTA 2001; wyd. 3, Lublin: PTTA 2006 (Zeszyty z me­tafizyki, nr 1); The Monistic and Dualistic Interpretation of Reality, transl. H. McDonald, Lublin: PTTA 2010 (Notebooks of Metaphysics, Vol. 1). Pluralistyczna interpretacja rzeczywistości: Dzieje arystotelesowskiej koncepcji sub­stancji, Lublin: PTTA, 1998; Pluralistyczna interpretacja rzeczywistości, wyd. 2, Lublin: PTTA 2004 (Zeszyty z metafizyki, nr 2); The Pluralistic Interpretation of Reality, transl. H. McDonald, Lublin: PTTA 2011 (Notebooks of Metaphysics, Vol. 2). Metafizyka w ekologii, Lublin: RW KUL 1999. Realistyczna interpretacja rzeczywistości, Lublin: PTTA 1999; wyd. 2, Lublin: PTTA 2005 (Zeszyty z metafizyki, nr 3); The Realistic Interpretation of Re­ality, transl. H. McDonald, Lublin: PTTA 2015 (Notebooks of Metaphy- sics, Vol. 3). Racjonalność i celowość świata osób i rzeczy, Lublin: PTTA 2000; wyd. 2, Lub­lin: PTTA 2007 (Zeszyty z metafizyki, nr 4); Rationality and Finality of the World of Persons and Things, transl. H. McDonald, Lublin: PTTA 2016 (Notebooks of Metaphysics, Vol. 4). Metoda metafizyki realistycznej, wraz z tekstem komentarza św. Tomasza z Akwi­nu do 5. i 6. kwestii Boecjusza De Trinitate w przekładzie A. Białka, Lublin: Wyd. KUL 2005. Odkrycie wewnętrznej struktury bytów, Lublin: PTTA 2006 (Zeszyty z metafi­zyki, nr 5); Discovery of the Internal Structure of Being, transl. H. McDonald, Lublin-Roma: PTTA 2018 (Notebooks of Metaphysics, Vol. 5). O przyczynach, partycypacji i analogii, Lublin: PTTA 2005 (Zeszyty z metafizyki, nr 6); On Causes, Participation, and Analogy, transl. H. McDonald, Lublin: PTTA 2017 (Notebooks of Metaphysics, Vol. 6). Człowiek wobec świata: Studium z metafizyki realistycznej, Lublin: PTTA 2009. The Lublin Philosophical School (z M. A. Krąpcem), transl. H. McDonald, Lub­lin: PTTA 2010. Metafizyka a ontologie: Próby przezwyciężania metafizyki i ich paradoksy, Lublin: PTTA 2015 (Zeszyty z metafizyki, nr 7). Dlaczego stworzenie „ex nihilo’’: Teoria metafizycznego kreacjonizmu, Lublin: PTTA 2018.

Redakcje i współredakcje publikacji naukowych

Arystoteles, Metafizyka = Ta meta ta fysika = Metaphysica, tekst pol. oprac. M. A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, na podstawie tłum. T. Żeleźnika, t. 1-2, Lublin: RW KUL 1996; Metafizyka, Warszawa: De Agostini 2003; Metafizyka = Ta meta ta fysika = Metaphysica, wyd. 2, Lublin: PTTA 2017. Poznanie bytu czy ustalanie sensów?, red. A. Maryniarczyk, M. J. Gondek, Lublin: PTTA 1999. Św. Tomasz z Akwinu (S. Thomae Aquinatis), Quaestiones disputatae de veritate = Dysputy problemowe o prawdzie, tłum. A. Białek, tekst sprawdzili i popr. M. A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, red. nauk. A. Maryniarczyk, Lublin: RW KUL 1999; św. Tomasz z Akwinu, Dysputa o prawdzie: Dysputy problemowe Kwestia 1, przekł. A. Białek, tekst przekł. przejrzeli M. A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, wyd. 2, Lublin: PTTA 2018. Powszechna encyklopedia filozofii, red. nacz. A. Maryniarczyk, t. 1-10, Lublin: PTTA 2000-2009. Rozum otwarty na wiarę: „»Fides et ratio« - w rocznicę ogłoszenia": IIMiędzynarodowe Sympozjum Metafizyczne (KUL, 9-10.XII.1999), red. A. Maryniarczyk, A. Gudaniec, Lublin: PTTA 2000. Osoba i realizm w filozofii, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, Lublin: PTTA 2002. Św. Tomasz z Akwinu (S. Thomae Aquinatis), Quaestiones disputatae de bono, de appetitu boni et voluntate = Dysputy problemowe o dobru, o pożądaniu dobra O woli, tłum. A. Białek, tekst sprawdzili i popr. M. A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, red. nauk. A Maryniarczyk, Lublin: Wyd. KUL 2003; św. Tomasz z Akwinu, Dysputy o dobru: Dysputy problemowe o prawdzie. Kwestie 21-22, przekł. A. Białek, tekst przekł. przejrzeli M. A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, Lublin: PTTA 2019. Błąd antropologiczny, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, Lublin: PTTA 2003. Metafizyka w filozofii, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, Lublin: PTTA 2004. Analogia w filozofii, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, P. Skrzydlewski, Lublin: PTTA 2005. 400 lat Witowa: 1606-2006, red. A. Maryniarczyk, Witów-Lublin: Parafia Matki Bożej Szkaplerznej-PTTA 2006. Substancja, natura, prawo naturalne, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, P. Gondek, Lublin: PTTA 2006. Św. Tomasz z Akwinu (S. Thomae Aquinatis), Quaestiones disputatae de ideis, de scientia Dei = Dysputy problemowe o ideach, o wiedzy Boga, tłum. A. Białek, tekst sprawdzili i popr. M. A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, red. nauk. A. Maryniarczyk, Lublin: Wyd. KUL 2006. Dusza, umysł, ciało: Spór o jedność bytową człowieka, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, Lublin: PTTA 2007. Spór o cel: Problematyka celu i celowościowego wyjaśniania, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, P. Gondek, Lublin: PTTA 2008. Św. Tomasz z Akwinu (S. Thomae Aquinatis), Quaestiones disputatae de sensualitate, depassionibus animae = Dysputy problemowe o zmysłowości, o uczuciach, tłum. A. Białek, tekst sprawdzili i popr. M. A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, red. nauk. A. Maryniarczyk, Lublin: Wyd. KUL 2008; św. Tomasz z Akwinu, Dysputy o uczuciach: Dysputy problemowe o prawdzie. Kwestie 2—26, przekł. A. Białek, tekst przekł. przejrzeli M. A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, wyd. 2, Lublin: PTTA 2020. Spór o rozumienie filozofii, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, Lublin: PTTA 2009. Osoba i uczucia, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, P. Gondek, Lublin: PTTA 2010. Polski Arystoteles XX wieku, red. A. Maryniarczyk, Lublin: PTTA 2010. Św. Tomasz z Akwinu (S. Thomae Aquinatis), Quaestiones disputatae de synderesi, de conscientia = Dysputy problemowe o synderezie, o sumieniu, tłum. A. Białek, tekst sprawdzili i popr. M. A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, red. nauk. A. Maryniarczyk, Lublin: Wyd. KUL 2010; św. Tomasz z Akwinu, Dysputy o sumieniu: Dysputy problemowe o prawdzie. Kwestie 16 i 17, przekł. A. Białek, tekst przekł. przejrzeli M. A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, Lublin: PTTA 2018. Encyklopedia filozofii polskiej, red. nacz. A. Maryniarczyk, t. 1-2, Lublin: PTTA 2011. Spór o prawdę, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, P. Gondek, Lublin: PTTA 2011. Promotor kultury klasycznej, red. A. Maryniarczyk, T. Duma, K. Stępień, Lublin: PTTA 2011. Słownik - przewodnik filozoficzny, red. nacz. A. Maryniarczyk, Lublin: PTTA 2012. Spór o dobro, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, P. Gondek, Lublin: PTTA 2012. W trosce o rozumienie człowieka, red. nauk. A. Maryniarczyk, T. Duma, K. Stępień, Lublin: PTTA 2012. Spór o piękno, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, Z. Pańpuch, Lublin: PTTA 2013. W trosce o godziwe prawo, red. nauk. A. Maryniarczyk, T. Duma, K. Stępień, Lublin: PTTA 2013. O uniwersytecie, red. nauk. A. Maryniarczyk, T. Duma, K. Stępień, Lublin: PTTA 2014. Spór o naturę ludzką, red. nauk. A. Maryniarczyk, K. Stępień, A. Gudaniec, Lublin: PTTA 2014. O polityce, red. nauk. A. Maryniarczyk, T. Duma, K. Stępień, Lublin: PTTA 2015. Spór o początek i koniec życia ludzkiego, red. nauk. A. Maryniarczyk, A. Gudaniec, Z. Pańpuch, Lublin: PTTA 2015. Pierwszy polski metafizyk, red. A. Maryniarczyk, P. Gondek, K. Stępień, Lublin: PTTA 2016. Wokół antropologii Karola Wojtyły, red. nauk. A. Maryniarczyk, P. Sulenta, T. Duma, Lublin: PTTA 2016. O dobru wspólnym, red. nauk. A. Maryniarczyk, T. Duma, K. Stępień, Lublin: PTTA 2017. O metafizyce Arystotelesa: U podstaw filozofowania realistycznego, red. nauk. A. Maryniarczyk, N. Kunat, A. Pańpuch, Lublin: PTTA 2017. Nieprzemijająca nowośćfilozofii św. Tomasza z Akwinu, red. nauk. A. Maryniarczyk, N. Gondek, W. Daszkiewicz, Lublin: PTTA 2018. O realizm w filozofii, red. nauk. A. Maryniarczyk, T. Duma, K. Stępień, Lublin: PTTA 2018. Spór o metafizykę: W10. rocznicę śmierci o. Mieczysława A. Krąpca OP, red. nauk. A. Maryniarczyk, N. Gondek, A. Mamcarz-Plisiecki, Lublin: PTTA 2019. W służbie uniwersytetu i Kościoła, red. nauk. A. Maryniarczyk, T. Duma, K. Stępień, Lublin: PTTA 2019. Arystoteles, Analityki pierwsze, Analityki wtóre, przekł. i oprac. M. A. Wesoły, red. tomu A. Maryniarczyk, Lublin: PTTA 2020. Kim jest człowiek? Współczesne debaty antropologiczne, red. nauk. A. Maryniarczyk, N. Gondek, Lublin: PTTA 2020.

Artykuły naukowe