Wspólnota Buddyjska Triratna

Wspólnota Buddyjska Triratna, dawniej: Przyjaciele Zachodniej Wspólnoty Buddyjskiej () – powstały w 1967 międzynarodowy uniwersalny ruch buddyjski, organizujący naukę medytacji buddyjskich, kursy odosobnienia, czy wykłady na temat buddyzmu.

Towarzystwo powołał do życia Sangharakszita – Anglik, który spędził szesnaście lat w Indiach jako mnich buddyjski. Przyjaciele Zachodniej Wspólnoty Buddyjskiej w latach siedemdziesiątych rozrośli się i od tej pory stali się jednym z czołowych ruchów buddyjskich na Zachodzie. W tej chwili liczą około osiemdziesięciu ośrodków w ponad dwudziestu krajach, m.in. w Anglii, Indiach, Australii czy Nowej Zelandii.

Towarzystwo posiada własny kodeks zasad działania: Działanie w trybie miłości, Zobowiązanie do praktyki duchowej, Autonomia Konsensus Hierarchia duchowa Działanie w harmonii Eksperymentowanie

Od 2008 roku w Polsce działa ośrodek Triratny o nazwie Sanghaloka, który mieści się w Krakowie, a w Warszawie prowadzone są cotygodniowe zajęcia z buddyzmu i medytacji.

Praktyki i działalność Medytacja stanowi wspólny wątek łączący wszystkie działania Triratny. Ordynowani członkowie wspólnoty nauczają dwóch praktyk: „uważności oddechu" (anapanasati), w której praktykujący koncentrują się na wdechu i wydechu; metta bhavana, co w przybliżeniu tłumaczy się z oryginalnego palijskiego jako „rozwijanie miłującej dobroci".

Uważa się, że praktyki te wzajemnie się uzupełniają, sprzyjając równowadze wewnętrznej oraz życzliwości wobec innych. Przyjaźń, sangha i wspólnota są na wszystkich poziomach zalecane jako niezbędny kontekst dla medytacji.

Założyciel, Sangharakshita, nauczał systemu praktyki opartego na pięciu rodzajach medytacji. Dwa pierwsze, zgodnie z jego systematyką („integracja" i „pozytywne emocje"), można powiązać z tradycyjną kategorią praktyk „uspokajających" – samatha, natomiast dwa ostatnie (śmierć duchowa i duchowe odrodzenie) – z praktykami „wglądu", czyli vipassany. Osobom niewyświęconym w ramach Buddyjskiego Zakonu Triratna zaleca się przede wszystkim praktyki związane z dwoma pierwszymi rodzajami medytacji (uważność oddechu i metta bhavana) Pięć rodzajów medytacji odpowiada pięciu „etapom" życia duchowego. Te pięć etapów to:

Integracja: Główną praktyką na tym etapie jest uważność oddechu, której celem jest „integracja psychiki" — pogłębianie uważności i koncentracji oraz redukcja wewnętrznych konfliktów psychicznych. Pozytywna emocja: Drugi aspekt samathy polega na rozwijaniu pozytywności — postawy skierowanej ku innym, afirmującej życie. Kluczowymi praktykami służącymi rozwijaniu pozytywnych emocji są medytacje brahmawihar, zwłaszcza metta bhawana, czyli kultywowanie medytacji miłującej dobroci. Śmierć duchowa: Następny etap polega na rozwijaniu wglądu w to, co postrzegane jest jako pustka jaźni i rzeczywistości. Praktyki na tym etapie obejmują rozważanie elementów, z których składają się jaźń i świat, kontemplację nietrwałości (zwłaszcza ciała), kontemplację cierpienia oraz kontemplację śunjaty. Odrodzenie duchowe: Triratna naucza, że człowiek odradza się duchowo wraz z rozwojem wglądu i śmiercią ograniczonego ego-jaźni. Do głównych praktyk tej fazy należą wizualizacje Buddhów i bodhisattwów. Każdy dharmaczari („podążający w dharmie") otrzymuje podczas ordynacji zaawansowaną medytację wizualizacyjną poświęconą określonej postaci. Receptywność i spontaniczna współczująca aktywność: Praktyka związana z tą fazą znana jest jako medytacja „czystego siedzenia" lub medytacja „bezpostaciowa". Poza formalną medytacją jest to faza „dharmicznej responsywności" — czynienia tego, co w danej sytuacji jest potrzebne.

Centra uczą również studiowania pism buddyjskich. W ostatnim czasie działalność wspólnotowa zaczęła obejmować plenerowe festiwale, kursy medytacji online oraz pielgrzymki do buddyjskich miejsc świętych w Indiach. Od wielu lat dobroczynna organizacja wspólnoty Karuna Trust (Wielka Brytania) zbiera środki na projekty pomocowe w Indiach.

Podobnie jak w buddyzmie w ogóle, pudża to praktyka rytualna stosowana podczas niektórych wydarzeń, której celem jest rozbudzenie pragnienia wyzwolenia wszystkich istot z cierpienia. Najczęściej spotykany rytuał to pudża wywodząca się z Bodhicaryāvatāry Śantidewy i zaadaptowana na jej podstawie.

Odosobnienia (retreaty) umożliwiają intensywniejsze skupienie się na praktyce medytacyjnej w spokojnych warunkach, poza codziennym życiem uczestnika. Czas trwania odosobnień waha się od krótkich weekendów do jednego lub dwóch tygodni.

Historia Pod nazwą Przyjaciele Zachodniego Zakonu Buddyjskiego (FWBO) wspólnota została założona w Londynie w kwietniu 1967 roku przez Sangharakshitę. Krótko wcześniej powrócił on do Anglii po dwóch dekadach spędzonych w Indiach jako buddysta i mnich, po demobilizacji z armii brytyjskiej. Urodził się w południowym Londynie jako Dennis Lingwood, w sierpniu 1925 roku. Kierował organizacją aż do formalnego przejścia na emeryturę w 1995 roku, a także w późniejszym okresie wywierał decydujący wpływ na jej myśl i praktyki.

W latach 90. XX wieku zakon rozrósł się w Indiach i według Encyclopedia of Buddhism indyjscy członkowie stanowią dziś około połowę formalnych członków ruchu. W książce wydanej w 2005 roku liczbę członków i sympatyków FWBO szacowano na 100 000, z czego większość mieszkała w Indiach.

W 1997 roku odpowiedzialność za ordynacje i duchowe przywództwo przeszła na „kolegium preceptorów” (preceptors' college) z siedzibą w Birmingham. W 2000 roku pierwszy przewodniczący rady preceptorów został wybrany przez Sangharakshitę. W przyszłości stanowisko to będzie obsadzane przez WBO w drodze wyborów na pięcioletnie kadencje.

W 2003 roku preceptorzy publiczni, w odpowiedzi na zgłaszane uwagi, postanowili odejść od formalnych powiązań z zakonem i ruchem, koncentrując się na ordynowaniu nowych członków zakonu, nauczaniu i praktyce Dharmy. Jednocześnie, w celu zwiększenia elastyczności, powiększono grono preceptorów.

Kontrowersje Wspólnota Buddyjska Triratna jest częstym obiektem krytyki w środowiskach buddyjskich na całym świecie. Główne zarzuty wobec niej to m.in.: brak ścisłej linii przekazu; porzucenie struktury tradycyjnej Sanghi; kontrowersyjne poglądy jej założyciela ; oskarżenia wobec niego – oraz innych członków wyższego szczebla – o nadużycia seksualne względem osób praktykujących w jej ośrodkach.

Jak zauważył James William Coleman, pomimo że Sangharakszita podczas swego pobytu w Indiach pobierał nauki od uznanych buddyjskich nauczycieli, nie pracował z żadnym z nich na tyle blisko, aby moć być uznawanym za spadkobiercę Dharmy.

Triratna kompletnie odrzuca tradycyjny model Sanghi i zastępuje go „hierarchią duchową”, która bywa uznawana za problematyczną.

W 1985 r., w swoich „Listach z podróży”, Sangharakszita napisał o swoim przekonaniu, że:

„im mniej FWBO [obecnie: Triratna] wchodzi w relacje z innymi wspólnotami buddyjskimi i osobami powiązanymi z dotychczasowymi tradycjami buddyjskimi, tym lepiej”.

Linki zewnętrzne Wspólnota Buddyjska Triratna w Polsce Wspólnota Buddyjska Triratna na Świecie

Przypisy

Kategoria:Stowarzyszenia religijne Kategoria:Organizacje buddyjskie Kategoria:Buddyzm w Polsce