Robert Dean Stockwell (ur. 5 marca 1936 w Los Angeles, zm. 7 listopada 2021 w Whangarei) – amerykański aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, którego kariera trwała siedem dekad. Nominowany do Nagrody Akademii Filmowej, zdobywca nagrody Emmy i dwóch Złotych Globów.
29 lutego 1992 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7000 Hollywood Boulevard.
Życiorys Wczesne lata Urodził się w North Hollywood, dzielnicy Los Angeles w stanie Kalifornia jako syn pary aktorskiej i piosenkarskiej – Niny Olivette (z domu Elizabeth Margaret Veronica; 1910–1993) i Harry’ego Baylessa Stockwella (1902–1984), który użyczył głosu postaci księcia w disnejowskim filmie animowanym Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków. Jego starszy brat Guy Harry (1933–2002) był także aktorem. Wychowywał się w Nowym Jorku. Uczęszczał do szkół publicznych na Long Island i Martin Milmore School w Bostonie.
Kariera W wieku siedmiu lat trafił na Broadway rolą w spektaklu Richarda Hughesa Orkan na Jamajce (1943). Dwa lata później podpisał kontrakt z MGM i mając dziewięć lat, wystąpił w głównej roli Donalda Martina w filmie muzycznym George’a Sidneya Podnieść kotwicę (Anchors Aweigh, 1945) obok Franka Sinatry i Gene’a Kelly’ego. Był synem Gregory’ego Pecka w melodramacie Taya Garnetta Dolina decyzji (The Valley of Decision, 1945) z Greer Garson.
Na ekranie grał wrażliwych chłopców, jako Nipper w The Mighty McGurk (1946) z Wallace Beerym, komediodramacie Josepha Loseya Chłopiec z zielonymi włosami (The Boy With Green Hair, 1948) z Robertem Ryanem i ekranizacji powieści Frances Hodgson Burnett Tajemniczy ogród (The Secret Garden, 1949) z Margaret O’Brien, a także w dramacie W dół do morza na statkach (Down to the Sea in Ships, 1949) jako Jed Joy, wnuk Lionela Barrymore’a i protegowany Richarda Widmarka i dramacie Henry’ego Kinga Głębokie wody (Deep Waters, 1948). W filmie przygodowym Kim (1950) wg powieści Rudyarda Kiplinga obok Errola Flynna wystąpił w roli tytułowej jako Kimball 'Kim' O’Hara Jr. Za rolę Tommy’ego Greena w melodramacie Elii Kazana Dżentelmeńska umowa (Gentleman’s Agreement, 1947) zdobył nagrodę specjalną Złotego Globa dla najlepszego aktora młodego pokolenia.
mały|Stockwell w 1971 W 1957 na Broadwayu zagrał postać Judda Steinera w przedstawieniu Bez emocji (Compulsion). Dwa lata później za rolę Judda Steinera w kinowej wersji – biograficznym dramacie kryminalnym Richarda Fleischera Bez emocji (Compulsion, 1959) – wraz z Bradfordem Dillmanem i Orsonem Wellesem – otrzymał nagrodę za pierwszoplanową rolę męską na 12. Festiwalu Filmowym w Cannes. Jako utalentowany artystycznie Paul Morel, który mieszka w zżytej społeczności miasteczka górniczego i czuje się skrępowany przez swoją emocjonalnie manipulującą matkę w dramacie Jacka Cardiffa Synowie i kochankowie (Sons and Lovers, 1960) był nominowany do Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym.
Wystąpił w serialu-westernie NBC The Restless Gun (1958) z Johnem Payne’em i Danem Blockerem, brytyjskim filmie Jacka Cardiffa Synowie i kochankowie (Sons and Lovers, 1960) jako Paul Morel, obok Trevora Howarda i Wendy Hiller, premierowym odcinku serialu ABC Stop Bus (1961) z Marilyn Maxwell, a także serialach: NBC Jedenasta godzina (The Eleventh Hour, 1964), Bonanza (1969) jako zestrzelony żołnierz i Columbo (1972, 1975).
Za rolę Edmunda Tyrone w adaptacji sztuki Eugene’a O’Neilla U kresu dnia (Long Day’s Journey Into Night, 1962) z Katharine Hepburn, Ralphem Richardsonem i Jasonem Robardsem zdobył nagrodę za pierwszoplanową rolę męską na 15. Festiwalu Filmowym w Cannes. W połowie lat siedemdziesiątych był hipisem z pokolenia „dzieci kwiatów”, pracował jako pośrednik w obrocie nieruchomościami i zaprojektował charakterystyczną okładkę albumu Neila Younga American Stars ’n Bars (1976).
W latach 80. grał ekscentryków i wyrzutków, w tym bezlitosnego brudnego moralnie Bena w filmie Davida Lyncha Blue Velvet (1986). Za kreację Tony’ego „Tygrysa” Russa w czarnej komedii Jonathana Demme’a Poślubiona mafii (Married to the Mob, 1988) zdobył nominację do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego. Od 26 marca 1989 do 5 maja 1993 grał rolę wiceadmirała Alberta „Ala” Calavicciego w serialu NBC Zagubiony w czasie (Quantum Leap), za którą w 1990 otrzymał Złoty Glob dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym.
Życie prywatne 15 kwietnia 1960 ożenił się z aktorką Millie Perkins, lecz 30 lipca 1962 doszło do rozwodu. 15 grudnia 1981 poślubił Joy Marchenko. Mają dwójkę dzieci: syna Austina (ur. 5 listopada 1983) i córkę Sophię (ur. 5 sierpnia 1985).
Śmierć Stockwell zmarł śmiercią naturalną w Whangārei w Nowej Zelandii, gdzie mieszkała jego córka, 7 listopada 2021 w wieku 85 lat.
Filmografia mały|Stockwell w 2021 Filmy fabularne
Seriale TV
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy aktorzy dziecięcy Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy telewizyjni Kategoria:Laureaci nagrody za pierwszoplanową rolę męską na Festiwalu Filmowym w Cannes Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym Kategoria:Ludzie urodzeni w Los Angeles Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 2021