Eric Hamilton Stoltz (ur. 30 września 1961 w Whittier, w Kalifornii) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy.
Życiorys Młodość Jedyny syn i najmłodsze z trojga dzieci nauczycieli – wiolonczelistki Evelyn B Stoltz (zm. 1994 na nowotwór złośliwy) i nauczyciela szkoły podstawowej Jacka Stoltza. Dorastał wraz z dwiema starszymi siostrami – Catherine (ur. 1954) i Susan R. (ur. 1957) – w Samoa Amerykańskim i Santa Barbara, w Kalifornii. W wieku czternastu lat dorabiał grając na fortepianie w lokalnych muzycznych produkcjach teatralnych. Uczęszczał do San Marcos High School w Santa Barbara i na Uniwersytet Południowego Stanu Kalifornii w Los Angeles. W latach 70. brał udział w koncertach podczas festiwalu w Edynburgu, w Szkocji.
Kariera Mając siedemnaście lat trafił na szklany ekran w komedii CBS Trawa jest zawsze zieleńsza nad szambem (The Grass Is Always Greener Over the Septic Tank, 1978) z Lindą Gray. W 1981 uczył się aktorstwa pod kierunkiem Stelli Adler i Peggy Feury w Nowym Jorku. Pojawił się w operze mydlanej CBS Knots Landing (1981), teledramacie ABC Papierowe lalki (Paper Dolls, 1982) z Joan Collins, Daryl Hannah, Alexandrą Paul i Markiem Singerem, zanim zadebiutował w kinowej komedii romantycznej Beztroskie lata w Ridgemont High (Fast Times at Ridgemont High, 1982) u boku Seana Penna, Jennifer Jason Leigh, Judge’a Reinholda i Foresta Whitakera.
W 1985 miał pierwotnie zagrać Marty’ego McFlya w Powrocie do Przyszłości, jednak po wyprodukowaniu pierwszych scen okazało się, że jego poczucie humoru nie odpowiada twórcom. Ostatecznie w roli Marty’ego wystąpił Michael J. Fox. Za kreację 16-letniego inteligentnego i wrażliwego Roya L. „Rocky’ego” Dennisa z rzadką chorobą kości twarzy w dramacie biograficznym Petera Bogdanovicha Maska (Mask, 1985) zdobył nominację do nagrody Złotego Globu.
W 1988 wystąpił po raz pierwszy na scenie broadwayowskiej w przedstawieniu Thorntona Wildera Nasze miasto (Our Town), a za rolę George’a Gibbsa był nominowany do nagrody Tony, Theatre World Award i Drama Desk Award. Zagrał potem na Broadwayu w nowojorskich sztukach: Dwóch szekspirowskich aktorów (Two Shakespearean Actors, 1992), Trzy siostry Antona Czechowa (1997) i Sly Fox (2004) oraz off-Broadwayu – Bądźmy poważni na serio (The Importance of Being Earnest) Oscara Wilde’a i Szklana menażeria (The Glass Menagerie) Tennessee Williamsa.
Rola dilera narkotykowego Lance’a w czarnej komedii sensacyjnej Quentina Tarantino Pulp Fiction (1994) przyniosła mu nominację do nagrody Niezależnego Ducha. W 1998 na festiwalu filmów niezależnych w Los Angeles otrzymał nagrodę Indie Supporter. W 2001 zadebiutował jako reżyser telewizyjnego komediodramatu Ten okropny rok! (My Horrible Year!) z Karen Allen, zdobywając nominację do nagrody Emmy.
Życie prywatne Spotykał się z Ally Sheedy (1980–1983), Jennifer Jason Leigh (1985–1989), Leą Thompson (1987), Lili Taylor (1990), Bridget Fondą (1990–1998), Helen Hunt (1992), Rachel Griffiths (1999) i Laurą Linney (2000).
Jest wegetarianinem.
Filmografia Filmy fabularne Rok Tytuł Rola Reżyser 1978 Trawa jest zawsze zieleńsza nad szambem (The Grass Is Always Greener Over the Septic Tank, TV) Steve Benson Robert Day 1982 Beztroskie lata w Ridgemont High (Fast Times at Ridgemont High) Stoner Bud Amy Heckerling1984 Autostrada do piekła (Running Hot) Danny Hicks Mark Griffiths Surfer 2 (Surf II) Chuck Randall M. Badat Dzikie życie (The Wild Life) Bill Conrad Art Linson1985 Maska (Mask) Roy L. „Rocky” Dennis Peter Bogdanovich Kryptonim „Szmaragd” (Code name: Emerald) Porucznik Andy Wheeler Jonathan Sanger Nowi (The New Kids) Mark Sean S. Cunningham 1987 Lwie serce (Lionheart) Robert Nerra Franklin J. Schaffner Siostra, siostra (Sister, Sister) Matt Rutledge Bill Condon Some Kind of Wonderful Keith Nelson Howard Deutch 1988 Haunted Summer Percy Shelley Ivan Passer Greasy Lake narrator / T.C. Damian Harris Nocna miłość (Manifesto) Christopher Dusan Makavejev1989 Nic nie mów (Say Anything...) Vahlere Cameron Crowe Mucha II (The Fly II) Martin Brundle Chris Walas 1990 Ślicznotka z Memphis (Memphis Belle) Sierżant Danny „Danny Boy” Daly, radiooperator Michael Caton-Jones 1991 Pieniądz (Money) Franck Cimballi Steven Hilliard Stern 1992 Samotnicy (Singles) mim Cameron Crowe Taniec na wodzie (The Waterdance) Joel Garcia Neal Jimenez, Michael Steinberg Istota sprawiedliwości (The Heart of Justice, TV) David Leader Bruno Barreto1993 Nagi w Nowym Jorku (Naked in New York) Jake Briggs Daniel Algrant Dynamika ciał (Bodies, Rest & Motion) Sid Michael Steinberg1994 Małe kobietki (Little Women) John Brooke Gillian Armstrong Pulp Fiction Lance Quentin Tarantino Dwoje czyli troje (Sleep with Me) Joseph Rory Kelly Napad (Killing Zoe) Zed Roger Avary1995 Armia Boga (The Prophecy) Simon Gregory Widen Fluke Jeff Newman Carlo Carlei Tupiąc i wrzeszcząc (Kicking and Screaming) Chet Noah Baumbach Rob Roy Alan MacDonald Michael Caton-Jones1996 Jerry Maguire Ethan Valhere Cameron Crowe Klucze do miasta (Keys to Tulsa) Richter Boudreau Leslie Greif Dwa dni z życia doliny (2 Days in the Valley) Wes Taylor John Herzfeld W rytmie serca (Grace of My Heart) Howard Cazsatt Allison Anders Nie oglądaj się za siebie (Dont Look Back, TV) Jesse Parish Geoff Murphy1997 Impreza za imprezą (Highball) Darien Noah Baumbach Zazdrośnik (Mr. Jealousy) Lester Grimm, Vince Noah Baumbach Anakonda (Anaconda) dr Steven Cale Luis Llosa1998 Hi-Life Jimmy Roger Hedden Wersety zbrodni (A Murder of Crows) Thurman Parks III Rowdy Herrington1999 Pasja Ayn Rand (The Passion of Ayn Rand, TV) Nathaniel Branden Christopher MenaulHercules: Zero to Hero (film animowany) Tezeusz (głos) Bob Kline2000 Jezus i Hutch (Jesus & Hutch, film krótkometrażowy) Jezus Paul Harrison Wspólny mianownik (Common Ground, TV) Johnny Burroughs Donna Deitch It’s a Shame About Ray (film krótkometrażowy) Pan Stoltz Ajay Sahgal Świat zabawy (The House of Mirth) Lawrence Selden Terence Davies The Simian Line Sam Donovan Linda Yellen2001 Harvard Man Teddy Carter James Toback Things Behind the Sun Dan Allison Anders 2002 Żyć szybko, umierać młodo (The Rules of Attraction) Pan Lawson Roger Avary2003 Zachary Beaver przyjeżdża do miasta (When Zachary Beaver Came to Town) Otto John Schultz Szczęście na kredyt (Happy Hour) Levine Mike Bencivenga2004 Efekt motyla (The Butterfly Effect) Pan Miller Eric Bress, J. Mackye Gruber Childstar Fresno Burnbaum Don McKellar2006 The Lather Effect Mickey Sarah Kelly Bardzo długa podróż poślubna (The Honeymooners) William Davis John Schultz 2008 Czysta karta (Blank Slate, TV) Sean Sullivan John Harrison 2011 Fort McCoy Frank Stirn Kate Connor, Michael Worth
Seriale TV 1980: The Waltons (Waltonowie) jako starszy chłopak 1981: Knots Landing jako Luke 1993: Frasier jako Don (głos) 1994–1998: Szaleję za tobą (Mad About You) jako Alan Tofsky 1998–1999: Herkules jako Tezeusz (głos) 1998–1999: Szpital Dobrej Nadziei (Chicago Hope) jako Robert Yeats 2002: Prawo i porządek: sekcja specjalna (Law & Order: Special Victims Unit) jako Michael Sweeney 2005: Trójkąt (The Triangle) jako Howard Thomas 2005: Will & Grace jako Tom Cassidy 2007: Krok od domu (Close to Home) jako detektyw Chris Veeder 2009: Chirurdzy (Grey’s Anatomy) jako William Dunn 2009–2010: Caprica jako Daniel Graystone 2011: Uczciwy przekręt (Leverage) jako Alan Scott 2014–2019: Madam Secretary jako Will Adams
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Urodzeni w 1961