Karol Hryniewiecki (ur. 13 grudnia 1841 w Pulszach, zm. 14 kwietnia 1929 we Lwowie) – polski duchowny rzymskokatolicki, działacz polityczny II RP, biskup diecezjalny wileński w latach 1883–1889, od 1891 arcybiskup tytularny Perge, poseł na Sejm Litwy Środkowej (marszałek senior).
Życiorys Urodził się 13 grudnia 1841 w Pulszach. Kształcił się w gimnazjum w Białymstoku. Studiował w seminarium duchownym w Mińsku Litewskim i w Akademii Duchownej w Petersburgu. Walczył w powstaniu styczniowym. 21 listopada 1867 został w Petersburgu wyświęcony na prezbitera.
Pracował jako wikariusz w Orszy, gdzie równocześnie był kapelanem i nauczycielem religii w miejscowym instytucie szlacheckim. Od 1869 zajmował stanowisko profesora Akademii Duchownej w Petersburgu, prowadząc zajęcia z archeologii biblijnej, obrzędów i śpiewu kościelnego, prawa kanonicznego i historii Kościoła. Od 1879 piastował urząd rektora petersburskiego seminarium metropolitalnego. W 1877 został kanonikiem, a w 1879 prałatem kapituły mohylewskiej.
15 marca 1883 papież Leon XIII mianował go biskupem diecezjalnym diecezji wileńskiej. Święcenia biskupie otrzymał 7 maja 1883 w kościele św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Petersburgu. Udzielił mu ich arcybiskup metropolita warszawski Wincenty Teofil Chościak-Popiel w asyście Aleksandra Kazimierza Bereśniewicza, biskupa diecezjalnego kujawsko-kaliskiego, i Tomasza Teofila Kulińskiego, biskupa diecezjalnego kieleckiego. Ingres odbył 7 czerwca 1883. Na początku 1885 za występowanie z protestami przeciwko nasileniu działań rusyfikacyjnych i ograniczaniu praw Polaków przez władzę carską został aresztowany i zesłany do Jarosławia nad Wołgą, skąd został zwolniony w 1889 z zakazem powrotu do diecezji podlegającej jego jurysdykcji. 30 grudnia 1889 ustąpił z urzędu biskupa wileńskiego.
W 1890 przez Galicję wyjechał do Rzymu, gdzie 19 stycznia 1891 został mianowany arcybiskupem tytularnym . Następnie udał się na kurację do Szwajcarii, po czym powrócił na stałe do Galicji, gdzie był proboszczem w Tuchowie i Zazulach, asesorem kurii metropolitalnej we Lwowie i kanonikiem kapituły lwowskiej. Sfinansował budowę kościołów w Kniażem, Podlipcach, Pustomytach oraz Zazulach, gdzie ponadto ufundował szkołę i ochronkę. Z powodu sprzeciwu Episkopatu Stanów Zjednoczonych nie doszedł do skutku jego wyjazd do Chicago, gdzie miał pełnić funkcję duszpasterza polskich emigrantów. W 1922 został wybrany do Sejmu Wileńskiego z ramienia Zespołu Stronnictw i Ugrupowań Narodowych, przewodniczył w pierwszym dniu posiedzenia jako marszałek senior. W tym samym roku był członkiem delegacji Sejmu Wileńskiego do Warszawy z petycją o przyłączenie Litwy Środkowej do Polski.
Konsekrował biskupa pomocniczego Tyraspolu Antona Zerra (1883). Asystował podczas sakry biskupa diecezjalnego łuckiego i żytomierskiego Szymona Marcina Kozłowskiego (1883), biskupa diecezjalnego sandomierskiego Antoniego Franciszka Sotkiewicza (1883), biskupa pomocniczego sejneńskiego Józefa Hollaka (1883) i biskupa pomocniczego lwowskiego Józefa Webera (1895).
Zmarł 14 kwietnia 1929 we Lwowie. 20 kwietnia 1929 został pochowany w grobowcu przy kościele w Zazulach. W latach 50. XX w. jego grób został zniszczony z polecenia komunistycznych władz.
Odznaczenia W 1922 naczelnik państwa Józef Piłsudski „za wybitne zasługi dla sprawy narodowej w latach niewoli” nadał mu Wielką Wstęgę Orderu Odrodzenia Polski.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Biskupi wileńscy Kategoria:Biskupi katoliccy zaboru rosyjskiego Kategoria:Marszałkowie i wicemarszałkowie Sejmu Litwy Środkowej Kategoria:Powstańcy styczniowi Kategoria:Odznaczeni Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Wilnem (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiej Rzymskokatolickiej Akademii Duchownej w Petersburgu Kategoria:Kanonicy lwowskiej kapituły katedralnej Kategoria:Urodzeni w 1841 Kategoria:Zmarli w 1929