James Baldwin (ur. 2 sierpnia 1924 w Nowym Jorku, zm. 1 grudnia 1987 w Saint-Paul-de-Vence) – amerykański powieściopisarz i eseista. Jego powieści i manifesty zaliczane są do najważniejszych dzieł literatury afroamerykańskiej.
Życiorys thumb|James Baldwin w 1955, fot. Carl Van Vechten thumb|James Baldwin (1964) thumb|James Baldwin i Marlon Brando James Baldwin urodził się i wychowywał w Harlemie. Pochodził z wielodzietnej rodziny, był jednym z dziewięciorga dzieci pastora urodzonego w Nowym Orleanie. Wychował się pod okiem surowego ojczyma, który sprzeciwiał się jego literackim aspiracjom. Znalazł jednak wsparcie u swego nauczyciela. Pomógł mu także burmistrz Nowego Jorku, Fiorello La Guardia, a później inny czarnoskóry pisarz, idol Baldwina, Richard Wright. W młodości imał się różnych zajęć, był m.in. kaznodzieją. Do roku 1942 uczęszczał do DeWitt Clinton High School.
Baldwin, podobnie jak wielu innych amerykańskich pisarzy tego okresu, przeniósł się na jakiś czas do Europy – w 1948 r. zamieszkał w Paryżu. Po powrocie do Ameryki zaangażował się w ruch praw obywatelskich i działania na rzecz równości rasowej. Aktywnie wspierał działalność Martina Luthera Kinga.
Tematyka utworów Baldwina często dotyczy problemów rasizmu i prześladowania homoseksualizmu, widzianych z perspektywy osobistych doświadczeń (sam był homoseksualistą).
thumb|Grób Jamesa Baldwina i jego matki Zmarł na raka żołądkaWeatherby, W. J., James Baldwin: Artist on Fire, s. 367–372..
Twórczość 1953 Głoś to na górze (Go Tell It on the Mountain, wyd. polskie 1966; następnie 2025, tłum. Krystyna Tarnowska, Wydawnictwo Karakter) 1955 Zapiski syna tego kraju (Notes of a Native Son, wyd. polskie 2019, tłum. Mikołaj Denderski, Wydawnictwo Karakter) 1956 Mój Giovanni (Giovanni's Room, wyd. polskie 1991; następnie 2024, tłum. Andrzej Selerowicz, Wydawnictwo Karakter) 1962 Nikt nie zna mego imienia. Dalsze zapiski syna tego kraju (Nobody Knows My Name: More Notes of a Native Son, wyd. polskie 2025, tłum. Mikołaj Denderski, Wydawnictwo Karakter) 1962 Inny kraj (Another Country, wyd. polskie 1968) 1963 Następnym razem pożar (The Fire Next Time, wyd. polskie 1965; następnie 2024, tłum. Mikołaj Denderski, Wydawnictwo Karakter ) 1965 Zaułek Amen (The Amen Corner) 1966 Człowiekowi na spotkanie (Going to Meet the Man, wyd. polskie 2024, tłum. Agnieszka Graff, Wydawnictwo Karakter) 1968 Powiedz mi, jak dawno odszedł pociąg (Tell Me How Long the Train's Been Gone, wyd. polskie 1971) 1974 Gdyby ulica Beale umiała mówić (If Beale Street Could Talk, wyd. polskie 1977) 1985 The Evidence of Things Not Seen 1986 The Price of the Ticket
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Amerykańscy prozaicy XX wieku Kategoria:Amerykańscy eseiści Kategoria:Działacze na rzecz praw obywatelskich Afroamerykanów Kategoria:Członkowie PEN America Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Pisarze literatury LGBT Kategoria:Pisarze związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Pisarze związani z Paryżem Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 1987 Kategoria:Amerykanie pochodzenia nigeryjskiego