Piotr I (Dominikanin, Polak) (ur. ?, zm. 1298 we Włoszech) – biskup kamieński w latach 1296–1298.
Według ostrożnej hipotezy Edwarda RymaraStosunki Przemysła II z margrabiami brandenburskimi ze starszej linii askańskiej w latach 1279-1296, w: Przemysł II. Odnowienie Królestwa Polskiego, pod red. Jadwigi Krzyżaniakowej, Poznań 1997, s. 140-144. Piotr był dominikaninem, który w latach 1282–1284 występował w otoczeniu legata papieża Marcina IV Filipa z Fermo, gdzie zajmował stanowisko lektoraJ. Kłoczkowski, Dominikanie polscy na Śląsku w XIII-XIV w., Lublin 1956, s. 183.. Musiał oddać wówczas znaczne usługi biskupowi wrocławskiemu Tomaszowi, skoro ten w liście do kapituły generalnej dominikanów z 13 marca 1285 przekazał wyrazy uznania dla PiotraE. Rymar, Stosunki Przemysła II ... , s. 142, przyp. 99..
Co najmniej od 1282 Piotr politycznie związał się z księciem wielkopolskim Przemysłem II, skoro na dokumencie umowy kępińskiej z 15 lutego 1282 występuje, jako jedyny świadek duchowny obok wojewodów poznańskiego, gdańskiego, gnieźnieńskiego oraz sędziów poznańskiego i kaliskiegoKodeks Dyplomatyczny Wielkopolski, t. III, nr 2033, por. A. Swieżawski, Przemysł. Król Polski, Warszawa 2006, s. 108. O tym, że Piotr dominikanin świadek umowy kępnijskiej jest tożsamy z Piotrem lektorem występującym w otoczeniu Filipa z Fermo świadczy fakt jego występowania 18 maja 1282 jako świadka ugody milickiej Mściwoja II z krzyżakami, gdzie jest potwierdzony fakt przynależności do zakonu dominikanów, por. P. Kielar, Studia nad kulturą szkolną i intelektualną dominikanów prowincji polskiej w średniowieczu, w: Studia nad historią dominikanów w Polsce 1222-1972, pod red. J. Kłoczowskiego, t. I, Warszawa 1975, s. 459.. Występowanie na tym dokumencie Piotra, jako jedynego duchownego uprawdopodabnia pogląd, że mógł być on autorem tego aktuE. Rymar, Stosunki Przemysła II ... , s. 142..
W 1292 Piotr jest penitencjarzem w kurii papieskiejP. Kielar, Studia nad kulturą ... , s. 298.. Stanowisko to wykorzystał zgodnie z polską racją stanu i stąd 1 sierpnia 1295 wyznaczał skład sądu mającego orzekać w sprawie sporu arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba Świnki z biskupem chełmińskim, dotyczącej przynależności diecezji do polskiej prowincji kościelnej. Wybór Piotra był wyraźnie propolski ponieważ na miejsce sądu wyznaczył Włocławek a skład sądu ograniczył wyłącznie do duchownych urzędników kapituły włocławskiejW. Karasiewicz, Jakub II Świnka arcybiskup gnieźnieński 1283-1314, Poznań 1948, s. 306, por. E. Rymar, Stosunki Przemysła II ... , s. 141.. Papież Bonifacy VIII wybór Piotra bez przeszkód zatwierdził, stąd wniosek, że jego wpływy w kurii musiały więc być znaczne.
Według części historykówTamże, por. W. Karasiewicz, Jakub II Świnka ... , s. 335, oraz K. Ożóg, Przemysł II w: Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 159. to właśnie dzięki staraniom Piotra prośba Przemysła II o koronę królewską skierowana do papieża Bonifacego VIII odniosła zamierzony efekt, przy okazji zresztą torpedując podobne zamierzenia Wacława IIPor. A. Barciak, Czeskie echa koronacji Przemysła II, w: Przemysł II. Odnowienie ... , s. 225-232..
Z pewnością nagrodą za pomoc przy koronacji było poparcie udzielone przez Przemysła II i arcybiskupa Jakuba dla Piotra w jego staraniach o biskupstwo kamieńskie na przełomie 1295 i 1296 r. W tym czasie sytuacja na Pomorzu Zachodnim była dosyć niejasna. Od 13 lipca 1294 r. Jako biskup elekt występuje w Kamieniu Wisław z pewnością protegowany margrabiów brandenburskich do tego stanowiska. W celu zatwierdzenia wyboru kapituły udał się on pod koniec 1295 r. do Rzymu, z prośbą o zatwierdzenie papieskie.Tam niespodziewanie papież Bonifacy nie tylko nie zatwierdził nominacji, ale co więcej mianował na to stanowisko dotychczasowego bliskiego współpracownika Przemysła II - Piotra PolakaPor. B. Zientara, Piotr, w: Polskim Słowniku Biograficznym, t. XXVI,s. 371..
Decyzja papieska z 9 stycznia 1296 r. oznaczała z pewnością osłabienie i tak już znacznie ograniczonych po zjeździe w Słupsku w 1287 r. wpływów margrabiów, którzy o niepowodzeniach Wisława dowiedzieli się zapewne około 25 stycznia w Prenzlau. To stało się jak przypuszcza Edward RymarE. Rymar, Stosunki Przemysła II ... , s. 142-143. bezpośrednim impulsem, który spowodował decyzję margrabiów o próbie porwania Przemysła, która zakończyła się śmiercią króla 8 lutego 1296 r. w Rogoźnie.
Tragiczne wydarzenia z Rogoźna całkowicie zmieniły układ sił na Pomorzu i spowodowały, że Piotr mimo uzyskania szeregu pełnomocnictwNp. uzyskał zgodę na zdjęcie ekskomuniki ze stu osób zamieszanych w antykościelne wystąpienia. nie czuł się w swojej diecezji zbyt pewnie. Wprawdzie na początku 1297 r. jadąc przez Pragę, gdzie zapewne starał się uzyskać poparcie Wacława II, pojawił się na Pomorzu, lecz nie mając w nikim oparcia jeszcze w tym samym roku wrócił do Włoch. Tam zmarł po krótkiej chorobie w 1298 najpewniej w GenuiTak E. Rymar, Stosunki Przemysła II ... ,s. 144. Z kolei B. Zientara, Piotr, w: Polski Słownik Biograficzny, t. XXVI, s. 371, twierdzi że biskup Piotr zmarł w 1301 r..
Przypisy
Kategoria:Biskupi kamieńscy (rzymskokatoliccy) Kategoria:Urodzeni w XIII wieku Kategoria:Zmarli w 1298 Kategoria:Polscy dominikanie