Jan Lucjan Mierzejewski herbu Szeliga (ros. Иван Павлович Мержеевский, ur. w Jędrzejowie, zm. lub w Paryżu) – polski lekarz psychiatra i neurolog, profesor Akademii Medyko-Chirurgicznej w Sankt Petersburgu, tajny radca.
Życiorys Syn rejenta Pawła Mierzejewskiego i Janiny Rozalii z Wróblewskich. Dokładna data urodzenia nie jest pewna; nagrobek podaje datę 10 lutego 1838, inne źródła mówią o 23 lutego tego rokuTadeusz Zakrzewski: Mierzejewski, Jan Lucjan (1838–1908). W: Polski Słownik Biograficzny T. 21 ss. 11-12. Miał czterech braci, najmłodszy z nich Paweł zginął w powstaniu styczniowym. W 1855 ukończył gimnazjum gubernialne w Lublinie nagrodzony srebrnym medalem. W roku następnym wygrał zorganizowany przez Radę Lekarską Królestwa Polskiego konkurs i otrzymał stypendium na wyjazd do Sankt Petersburga na studia medyczne. W 1861 ukończył studia na Cesarskiej Akademii Medyko-Chirurgicznej, wyróżniony srebrnym medalem. Dzięki bardzo dobrym wynikom studiów uzyskał z miejsca etat młodszego asystenta w klinice psychiatrycznej Jana Balińskiego. W 1864 zdał egzamin na stopień lekarza ze złotym medalem, przyznano mu też nagrodę Busza. Młodszym asystentem w klinice był przez piętnaście lat, do 1876 roku. W 1872 odbył podróż zagraniczną, i specjalizował się w neurologii i psychiatrii w różnych europejskich klinikach, m.in. u Westphala i Virchowa w Berlinie, Henlego i Merkla w Getyndze, Charcot i Duchenne′a w Paryżu. Kolejną podróż zagraniczną przedsięwziął w 1874, pracował wtedy u Meynerta, Leidesdorfa, Kühnego, Arnolda, Guddena, Charcot, Duchenne′a, Vulpiana i Bernarda. W 1876 zastąpił Balińskiego na katedrze psychiatrii i 16 stycznia 1877 został profesorem zwyczajnym psychiatrii i chorób nerwowych. Jego współpracownikami i uczniami byli m.in. Biechtieriew, Daniłło, Erlicki, Popow, Szczerbak, Taczanowski, Greidenberg, Alelekow, Bielakow, Cziż, Blumenau, Anfimow, TimofiejewXодос XГ. Краткий очерк истории отечественной невропатологии. Иркутск: Восточно-Сибирское книжное издательство, 1965. Współzałożyciel czasopism „Westnik kliniczeskoj i sudiebnoj psichiatrii i neuropatołogii” i „Archiw dla psichopatołogii”. W 1887 przewodniczył I Zjazdowi Rosyjskich Psychiatrów w MoskwieBilikiewicz, Gallus: Psychiatria polska na tle dziejowym s. 96.
Wieloletni przewodniczący Towarzystwa Psychiatrów Rosyjskich. Członek Rady Lekarskiej Cesarstwa Rosyjskiego i francuskiej Akademii Nauk, honorowy członek Royal College of Psychiatrists. Członek Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego, honorowy członek Towarzystwa Lekarskiego w Krakowie, Towarzystwa Lekarskiego Wileńskiego i Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu. W 1903 roku zaproponowano mu katedrę psychiatrii i neurologii Uniwersytetu Lwowskiego, odmówił tłumacząc się złym stanem zdrowia. W 1908 roku wyjechał do Paryża na jubileusz Valentina Magnana, w przeddzień uroczystości doznał udaru mózgu, zmarł 1 marca (5 marca wedle inskrypcji z nagrobka). Wspomnienia pośmiertne napisali BlumenauBlumenau. Iwan Pawłowicz Mierzejewski. Żurnał neurologiii psichiatrii im. S.S. Korsakowa 3/4, s. 550 (1908), Popielski, Piltz, CzeczottCzeczott O. Zarys działalności naukowo-społecznej i obywatelskiej śp. prof. Dra Jana Mierzejewskiego. Nowiny Lekarskie 20 (7), ss. 460-464 (1908), OrłowskiOrłowski S. Ś.p. profesor Jan Mierzejewski. Medycyna i Kronika Lekarska 43 (14), ss. 325-326 (1908), SkoczyńskiSkoczyński. Jan Łucyan Mierzejewski. Nowiny Lekarskie 20 (5), s. 334 (1908). Pochowany jest w Petersburgu.
Dorobek naukowy Był autorem 54 prac w języku rosyjskim, polskim, niemieckim i francuskim. Przypisuje mu się powiązanie mikrogyrii z oligofrenią (niepełnosprawnością umysłową). Wspólnie z Magnanem opisał zmiany wyściółki komór mózgowia w porażeniu postępującym.
Wybrane prace Badanie kliniczne chorych maniakalnych. Gazeta Lekarska (1865) Клинические исследования неистовых больных. Диссертация. СПБ, 1865 O afazyi. Archiw dla sudiebnoj mediciny [Postrzeżenia kliniczne nad zmianą materyi przy manii]. Archiw dla sudiebnoj mediciny (1867?) Melancholia attonica. Medicinskij Wiestnik, 1870 Mikroencefalizm. Archiw dla sudiebnoj mediciny 3, 1871 Die Ventrikel des Gehirns. Centralblatt für die medicinischen Wissenschaften 10 (40), ss. 625-629, 1872 Études sur les lésions cérébrales dans la paralysie générale. Archives de physiologie normale et pathologique 2, ss. 195-235 (1875) Études sur les lésions cérébrales dans la paralysie générale. Paris: G. Masson, 1875 Note sur les cerveaux d'idiots en général, avec la description d'un nouveau cas d'idiotie. Revue d’anthropologie 5, ss. 21-33, 1876 O niektórych własnościach mózgu idiotów w ogólności i nowy przypadek idiotyzmu. Medycyna, 1877 Considérations anatomiques sur les cerveaux d'idiots. Cong. périod. internat. d. sc. méd. Compt.-rend v, 642-651 (1877) Researches in Idiocy. 1879 Recherches anatomo-pathologiques sur l’idiotie. Compte rendu du Congrès international de médecine mentale, 1880 Przypadek sclerosis lateralis amyotrophica. Pamiętnik Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego (1883) Przyczynek do nauki o alkoholizmie. Przegląd Lekarski (1884) Przyczynek do nauki o alkoholizmie. Kraków, 1884 O stosunku szypułki mózgowej do jej czepca w mózgach nieprawidłowo rozwiniętych. Przegląd Lekarski (1882) Contribution à l'étude des hallucinations alcooliques. Archives slaves de biologie 1, ss. 433-448 (1886) Об условиях, благоприятствующих развитию душевных и нервных болезмей, и о мерах, направленных к их уменьшению, 1887
Przypisy
Bibliografia Piotr Szarejko: Słownik lekarzy polskich XIX wieku, tom IV. Wydawnictwo Naukowe „Semper”, Warszawa 1997, s. 22-23 Kośmiński SL. Słownik lekarzów polskich obejmujący oprócz krótkich życiorysów lekarzy polaków oraz cudzoziemców w Polsce osiadłych, dokładną bibliografią lekarską polską od czasów najdawniejszych aż do chwili obecnej. 1883 s. 320-321 W.S. Ś.p. Jan Mierzejewski. Lwowski tygodnik lekarski 3 (14), ss. 185-186 (1908) Tadeusz Bilikiewicz, Jan Gallus: Psychiatria polska na tle dziejowym. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1962 ss. 95-97
Wrzosek A. Jan Lucjan Mierzejewski. Archiwum Historii Medycyny 25 ss. 141-148 (1962) И. П. Мержеевский
Kategoria:Absolwenci Wojskowej Akademii Medycznej im. S.M. Kirowa Kategoria:Ludzie urodzeni w Jędrzejowie Jan Kategoria:Polscy psychiatrzy Kategoria:Polscy neurolodzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wojskowej Akademii Medycznej im. S.M. Kirowa Kategoria:Urodzeni w 1838 Kategoria:Zmarli w 1908