Oskar Minkowski (ur. 13 stycznia 1858 w Aleksocie, zm. 18 czerwca 1931 w Fürstenburg an der Havel) – niemiecki lekarz, mający korzenie żydowskie, odkrywca roli trzustki w powstawaniu cukrzycy, brat matematyka Hermanna Minkowskiego i ojciec astrofizyka Rudolfa Minkowskiego.
Życiorys Urodzony 13 stycznia 1858 r. w Aleksocie w guberni suwalskiej Królestwa Polskiego (obecnie dzielnica Kowna, na Litwie) w rodzinie przedsiębiorcy Lewina Minkowskiego i Racheli z domu Taubmann. W 1872 r. kampania antysemicka w Imperium Rosyjskim zmusiła rodzinę Minkowskich do emigracji do Królewca, gdzie ukończył rozpoczętą w Kownie naukę gimnazjalną. Następnie kształcił się na Uniwersytecie w Królewcu (1876–1881). W 1881 został doktorem medycyny na podstawie rozprawy Ueber die Aenderungen der elektrischen Erregbarkeiten des Gehirns nach Verschluss der Kopfarterien.
Następnie w 1888 r. podążył za swoim nauczycielem i mentorem Bernhardem Naunynem do Strasburga, gdzie pracował do 1904 roku, w tym ostatnie lata jako profesor interny. W następnym roku pracował w szpitalu w Kolonii, a po kolejnym przeniósł się do Greifswaldu, gdzie objął profesurę interny. W 1909 r. został profesorem Uniwersytetu Wrocławskiego i pozostał w tym mieście do 1926 roku. Pod koniec życia przeniósł się do Wiesbaden. Przeszedł na emeryturę w 1926 roku.
Jego młodszym bratem był matematyk Hermann Minkowski, jeden z nauczycieli Alberta Einsteina. W 1894 Oskar ożenił się z Marie Johanną Siegel. Mieli córkę Laurę i dwóch synów. Jednym z nich był astrofizyk Rudolph Minkowski. Do 1938 jego dzieci – a żona w 1940 – wyemigrowały do Stanów Zjednoczonych i Argentyny przed prześladowaniami antysemickimi w Niemczech.
Dorobek naukowy Minkowski z Josephem von Meringiem prowadzili badania nad cukrzycą na Uniwersytecie w Strasburgu. W 1889 dowiedli, że usunięcie trzustki wywołuje cukrzycę u psów. Wykazali przez to, że to trzustka zawiera regulator poziomu glukozy we krwi. Pierwszą pracę wydał na ten temat jeszcze w 1889, następną w 1893. Ich badania spowodowały zogniskowanie wysiłków innych naukowców w tym kierunku, co zaowocowało wyodrębnieniem insuliny przez Fredericka Bantinga, Charlesa Besta oraz Jamesa Collipa i zastosowaniu jej w leczeniu cukrzycy.
Po wyizolowaniu insuliny Minkowski zaangażował się we wdrożenie jej lecznictwie. W jego klinice podjęto w 1913 roku próby doustnego podawania wczesnego leku insulinowego Synthalin. Założył w 1923 komitet insulinowy w Niemczech. Kilkukrotnie wybierany był na przewodniczącego Niemieckiego Towarzystwa Chorób Wewnętrznych.
W 1900 opisał sferocytozę wrodzoną, zespół wrodzonej niedokrwistości hemolitycznej występujący w Europie Północnej. Zajmował się także żółtaczką hemolityczną. Wykrył, że przyczyną akromegalii jest przerost przysadki. Uczył francuskiego neurochirurga, Clovisa Vincenta.
W latach 1902–1932 był 12 razy nominowany do nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny.
Wybrane publikacje „Einfluss der Leberexstirpation auf den Stoffwechsel”, 1885 „Vorkommen von Oxybuttersäure im Harn bei Diabetes mellitus”, 1884 „Untersuchungen über den Diabetes mellitus nach Exstirpation des Pankreas”, Lipsk 1893 „Untersuchungen zur Physiologie und Pathologie der Harnsäure”, Lipsk 1898.
Upamiętnienie Dla uczczenia pamięci o Oskarze Minkowskim European Association for the Study of Diabetes (EASD) ustanowiła w 1966 r. doroczną nagrodę dla naukowców zajmujących się badaniami w dziedzinie diabetologii. Od nazwisk odkrywców sferocytoza wrodzona określana jest jako choroba Minkowskiego-Chauffarda. We Wrocławiu znajduje się ulica jego imienia, zaś w Kownie na Aleksocie ulica braci Minkowskich.
Przypisy Minkowski O: Über eine hereditäre, unter dem Bilde eines chronischen Icterus mit Urobilinurie, Splenomegalie und Nierensiderosis verlaufende Affection. Verhandlungen des Kongresses für innere Medizin 18, s. 316–321 (1900).
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Albrechta w Królewcu Kategoria:Diabetolodzy Kategoria:Niemieccy fizjolodzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Śląskiego Uniwersytetu Fryderyka Wilhelma we Wrocławiu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Greifswaldzie Kategoria:Ludzie związani z Kownem Kategoria:Ludzie związani ze Strasburgiem Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami medycznymi Kategoria:Niemieccy Żydzi Kategoria:Żydowscy naukowcy związani z Wrocławiem przed 1945 Kategoria:Urodzeni w 1858 Kategoria:Zmarli w 1931