Adele

Adele Laurie Blue Adkins (wymowa: , ur. 5 maja 1988 w Londynie) – brytyjska piosenkarka oraz autorka tekstów.

W 2006 ukończyła naukę w Brytyjskiej Szkole Sztuki Widowiskowej i Technologii. Niedługo później otrzymała propozycję podpisania kontraktu płytowego z wytwórnią XL Recordings po tym, jak jej kolega umieścił kilka jej utworów w serwisie Myspace. W 2008 wydała debiutancki album studyjny pt. 19, za który odebrała status siedmiokrotnej platynowej płyty w Wielkiej Brytanii i podwójnej platynowej płyty w Stanach Zjednoczonych. Na początku 2011 wydała drugi album studyjny pt. 21, który zyskał bardzo dobre recenzje krytyków muzycznych i osiągnął międzynarodowy sukces komercyjny, stając się najlepiej sprzedającą się płytą dekady 2010–2020. Pochodzące z płyty single „Rolling in the Deep”, „Someone Like You” oraz „Set Fire to the Rain” zajęły pierwsze miejsce listy przebojów w wielu krajach m.in. USA i Wielkiej Brytanii.

W 2013 wydała utwór „Skyfall”, który nagrała na potrzeby filmu o przygodach Jamesa Bonda o tym samym tytule. W listopadzie 2015 zaprezentowała trzeci album studyjny pt. 25, który zadebiutował na pierwszym miejscu listy najczęściej kupowanych płyt na najważniejszych rynkach muzycznych oraz jest drugim najlepiej sprzedającym się albumem dekady. Pierwszym singlem z płyty została piosenka „Hello”, która została pierwszym utworem w historii amerykańskiego rynku muzycznego, który został sprzedany w ponad milionowym nakładzie w ciągu tygodnia po premierze. W 2021 wydała czwarty album studyjny pt. 30, który zajął pierwsze miejsce na listach przebojów w wielu krajach, a jego główny singiel promocyjny „Easy on Me” pobił rekord najczęściej odtwarzanej piosenki na Spotify w ciągu jednego dnia. W 2022 piosenkarka rozpoczęła swoją rezydenturę w Las Vegas, która zakończyła się w 2024.

Mając na koncie ponad 120 mln sprzedanych singli jest jedną z najlepiej sprzedających się artystów na świecie. Za swoje projekty muzyczne otrzymała m.in.: Oscara, Złoty Glob, 16 nagród Grammy, nagrodę Emmy, 12 statuetek BRIT, 18 Billboard Music Awards oraz Fryderyka. W 2011 i 2012 amerykański magazyn Billboard uznał Adele „Artystą roku”. W 2012 znalazła się na piątym miejscu plebiscytu na „najlepszą kobietę w muzyce” przygotowanym przez VH1, a magazyn Time uznał ją za jedną z najbardziej wpływowych osób na świecie. W styczniu 2023 znalazła się na liście 200 najlepszych piosenkarzy wszech czasów magazynu „Rolling Stone”, zajmując 22. miejsce.

Życiorys Dzieciństwo i edukacja Urodziła się 5 maja 1988 w szpitalu North Middlesex w dzielnicy Tottenham w Londynie jako córka osiemnastoipółletniej, niezamężnej Penny Adkins oraz walijskiego hydraulika Marka Evansa, który opuścił rodzinę dwa lata później. Jak sam przyznał, popadł w alkoholizm po śmierci swojego ojca, który zmarł z powodu raka jelita. thumb|left|Adele podczas koncertu w Amsterdamie w 2008 Zaczęła śpiewać w wieku czterech lat, kiedy to zafascynowała się brzmieniem różnych głosów: Pasjami lubiłam słuchać, jak tony głosu zmieniają się od gniewnych do podnieconych, czy od radosnych do smutnych. Jak sama przyznała w jednym z wywiadów, w dzieciństwie częściej śpiewała, niż czytała. Pierwszym koncertem, na który zabrała ją matka, był występ zespołu The Cure w Funsbury Park. Kilka lat później umieściła jedną z ich piosenek, „Lovesong”, na swojej drugiej płycie zatytułowanej 21.

Jako pięciolatka zaczęła występować na przyjęciach wydawanych przez jej matkę. W 1997, mając 9 lat, przeprowadziła się z matką do Brighton. Dwa lata później obie przeniosły się do West Norwood, które okazało się inspiracją do utworu „Hometown Glory” napisanego przez 16-letnią Adele w 2004.

Jednym z najbardziej decydujących w jej życiu momentów był występ piosenkarki Pink w Brixton Academy: To była piosenka „Missundaztood”, więc miałam jakieś 13 albo 14 lat. Nigdy nie słyszałam w pomieszczeniu kogoś, kto tak śpiewa. Pamiętam to uczucie, jakbym była w tunelu aerodynamicznym, jej głos po prostu mnie uderzył. To było niesamowite. Duży wpływ na jej zauroczenie muzyką oraz późniejszą twórczość mieli także artyści, tacy jak zespół The Beautiful South, East 17, Gabrielle, Spice Girls, Tom Jones, Etta James czy Ella Fitzgerald. W 2003 została przyjęta do Brytyjskiej Szkoły Sztuki Widowiskowej i Technologii. Ukończyła naukę w szkole w maju 2006, a po ukończeniu szkoły planowała zostać szefem działu artystycznego (tzw. A&R) w wytwórni muzycznej.

Kariera Początki W lutym 2006 nagrała partie wokalne w utworze „Be Divine” rapera o pseudonimie Ricsta. Jest to pierwszy oficjalnie opublikowany utwór z udziałem piosenkarki. Cztery miesiące po ukończeniu nauki w BRIT School opublikowała dwie autorskie piosenki („Daydreamer” i „My Same”) na łamach czwartego internetowego wydania PlatformsMagazine.com. Niedługo potem nagrała swoją pierwszą demówkę zawierającą trzy utwory napisane na potrzeby szkolnego projektu, czyli „Daydreamer”, „My Same” oraz „Hometown Glory”, pierwszą autorską piosenkę w jej karierze. Jedną z płyt podarowała swojemu koledze Lyndonowi, który opublikował piosenki na portalu Myspace. Niedługo po publikacji zdobyły one popularność oraz zostały przesłuchane m.in. przez przedstawicieli wytwórni muzycznej Island Records oraz przez Richarda Russella, ówczesnego prezesa wytwórni XL Recordings, które zaproponował Adele podpisanie kontraktu płytowego. Ta początkowo wątpiła w autentyczność propozycji, jednak ostatecznie zdecydowała się na spotkanie z Russellem, na które poszła ze swoim kolegą Benem Thomasem. Nick Huggett, założyciel wytwórni XL, polecił Adele jej przyszłemu menedżerowi, Jonathanowi Dickinsowi z agencji September Management, z którym podpisała umowę o współpracy w czerwcu 2006. We wrześniu podpisała kontrakt płytowy z wytwórnią XL Recordings. thumb|Adele podczas koncertu w londyńskim klubie Luminaire w 2007 Na początku 2007 zaśpiewała w kilku londyńskich pubach, a niedługo potem wyruszyła w krajową trasę koncertową jako support Jacka Peñate, którego poznała w serwisie Myspace. Nagrała dla niego partie wokalne do piosenki „My Yvonne”, która znalazła się na jego debiutanckim albumie pt. Matinée z października 2007. Podczas sesji nagraniowej poznała producenta Jima Abbissa, który później zajął się produkcją większości piosenek z jej dwóch pierwszych płyt, 19 i 21.

2007–2010: 19 W czerwcu 2007 skończyła pracę nad materiałem na swoją pierwszą płytę, a także zaliczyła telewizyjny debiut, wykonując utwór „Daydreamer” w talk-show Later... with Jools Holland transmitowanym na kanale BBC. 22 października wydała debiutancki singiel, „Hometown Glory”. Kilka dni później wystąpiła gościnnie na koncercie Marka Ronsona w londyńskim Roundhouse, zagranym w ramach festiwalu BBC Electric Proms 2007. Również w 2007 razem z Willem Youngiem wystąpiła na charytatywnym koncercie w londyńskim Union Chapel – Mencap Music’s Little Noise Sessions, a także kontynuowała koncerty jako wsparcie dla Jacka Peñate i Devendry Banharta. 7 grudnia pojawiła się gościnnie w programie Friday Night with Jonathan Ross, w którym zaśpiewała utwór „Chasing Pavements”, a dzień później została ogłoszona laureatką nagrody Brit w kategorii „Wybór krytyków”.

W 2008 zaczęła występować solowo podczas koncertów akustycznych, podczas których wspierana była przez Damiena Rice’a. Na początku stycznia została ogłoszona laureatką Sound of 2008, plebiscytu telewizji BBC mającego na celu wskazanie brytyjskiego artysty, który odniesie sukces w kolejnym roku. 14 stycznia wydała swój drugi singiel – „Chasing Pavements”, który zadebiutował na drugim miejscu brytyjskiej listy przebojów. 28 stycznia wydała debiutancki album studyjny pt. 19. Płyta, zawierająca piosenki w większości napisane i skomponowane przez samą piosenkarkę, zadebiutowała na pierwszym miejscu listy najczęściej kupowanych albumów w Wielkiej Brytanii. Album zyskał głównie pozytywne recenzje od krytyków muzycznych oraz zapewnił piosenkarce wygraną podczas ceremonii wręczenia Urban Music Award w kategorii „najlepszy występ jazzowy”, a także nominację do Mercury Prize w kategorii „Album roku”, do nagrody Q w kategorii „Przełom roku” oraz do nagrody Music of Black Origin w kategorii „Najlepsza brytyjska artystka”. W marcu podpisała kontrakt z wytwórniami Columbia Records i XL Recordings, w myśl której działania promocyjne miały zostać rozszerzone o amerykański rynek muzyczny. W tym czasie wyruszyła również w minitrasę koncertową po Ameryce Północnej, a w czerwcu wydała swoją debiutancką płytę w całych Stanach Zjednoczonych. W kwietniu ukazał się jej nowy singiel, „Cold Shoulder”, zaś w maju jej inna piosenka, „Hometown Glory”, została wykorzystana w ostatnim, podwójnym odcinku czwartej serii serialu Chirurdzy, który obejrzało ponad osiemnaście milionów telewidzów. thumb|left|Adele podczas koncertu w styczniu 2009 Od maja 2008 do czerwca 2009 odbywała światową trasę koncertową zatytułowaną An Evening with Adele. 18 października wystąpiła jako gość muzyczny w programie Saturday Night Live transmitowanym przez telewizję NBC. Podczas odcinka artystka zaśpiewała piosenki „Chasing Pavements” i „Cold Shoulder”. Po programie odnotowano ponad 15-milionową oglądalność programu. Następnego dnia album 19 znalazł się na szczycie listy sprzedaży w serwisie iTunes oraz zajął piąte miejsce w zestawieniu na stronie sklepu internetowego Amazon.com. Płyta zajęła także 11. miejsce na amerykańskiej liście Billboard 200, awansując o 35 miejsc w porównaniu z poprzednim tygodniem. W tym samym miesiącu wydała singiel „Make You Feel My Love”, który był jej wersją piosenki Boba Dylana o tym samym tytule, a także wystąpiła koncertu inaugurującego festiwal BBC Electric Proms 2008, na którym zaśpiewała piosenkę „Baby It’s You”. 11 listopada po raz drugi wzięła udział na festiwalu Mencap Music’s LIttle Noise w Union Chapel, tym razem jednak jako główna gwiazda wieczoru. 8 lutego 2009 na 51. ceremonii wręczenia nagrody Grammy odebrała dwie statuetki za wygraną w kategoriach „najlepszy nowy artysta” i „najlepszy żeński wokalny występ popowy”. Była także nominowana do zdobycia nagród w kategoriach „nagranie roku” i „piosenka roku” (za „Chasing Pavements”). W tym samym miesiącu album 19 uzyskał status złotej płyty w Stanach Zjednoczonych, a w lipcu odnotowano jego sprzedaż w ponad 2,2 milionach egzemplarzy. 14 maja pojawiła się gościnnie w 22. odcinku serialu Brzydula Betty pt. In the Stars. 28 czerwca wzięła udział w koncercie organizowanym w amfiteatrze Hollywood Bowl w Los Angeles, a we wrześniu wystąpiła u boku takich artystek, jak Kelly Clarkson, Miley Cyrus, Jennifer Hudson czy Leona Lewis na charytatywnym koncercie Divas organizowanym w nowojorskiej Akademii Muzycznej w Brooklynie, z którego dochód został przeznaczony na rzecz umuzykalniania amerykańskich uczniów oraz wyposażenia szkół w instrumenty muzyczne.

W 2010 zdobyła nominację do nagrody Grammy za najlepszy żeński wokalny występ popowy (za piosenkę „Hometown Glory”). W kwietniu jej utwór „My Same” trafił na niemiecką listę przebojów po tym, jak Lena zaśpiewała własną wersję piosenki w programie Unser Star für Oslo, będącym krajowymi eliminacjami do 55. Konkursu Piosenki Eurowizji.

2010–2014: 21 thumb|Adele podczas koncertu zagranego w Seattle w grudniu 2011