Remigiusz Ładowski (ur. 5 kwietnia 1738 na Wołyniu, zm. 1798 w Warszawie) – pijar, tłumacz, przyrodnik, pedagog i nauczyciel w szkołach pijarskich.
Życiorys Urodził się na Wołyniu, w rodzinie szlacheckiej. W wieku 19 lat (14 sierpnia 1757), wstąpił do zgromadzenia pijarów. Do roku 1759 włącznie, odbywał nowicjat w Podolińcu. Następnie studiował w seminariach zakonnych: retorykę (Rzeszów, do roku 1760) i filozofię (Międzyrzecz Korecki, do roku 1762). Wkrótce rozpoczął prace pedagogiczną w kolejnych ośrodkach: Chełm 1762/1763; Łowicz 1763/1764 i Wieluń 1764/1765. Po ukończeniu studiów teologicznych w Chełmie (1765/1766), nauczał kolejno w: Piotrkowie (1766/1767) i Radomiu (1767/1768). Tamteż pełnił obowiązki administratora parafii (1770) oraz opiekuna konwiktorów (1771). Przez niemal 4 lata (1772-1775) piastował funkcję wiceregensa Konwiktu Szaniawskiego w Łukowie. Wkrótce potem trafił kolejno na dwory: Scypionów (1776-1780), Gołuchowskich (1781-1782), a następnie do domu zakonnego w Krakowie (1783). Przez niemal 5 lat (1787-1792) pełnił funkcję: nauczyciela A. Sapiehy, krajczyca wielkiego litewskiego. Niedługo potem, emerytowany w zakonie, zamieszkał w Wisznicach T. Sapieżyny.
Twórczość Autor dzieła Prawo natury, prawo polityczne i prawo narodów krótkim i jasnym sposobem do użytku szlachetnej młodzi spisane (Lublin 1793). Jeden z badaczy, K. Opałek, przypisuje Ładowskiemu także Krótkie zebranie trzech praw początkowych, to jest prawa natury, politycznego i narodów, z różnych autorów wyjęte (Lwów 1780). W obu tych pracach prawo natury pojmowane jest fizjokratycznie.
Ważniejsze dzieła O hodowaniu pszczół, ich rozmnożeniu i chorobach, Warszawa 1781 Historia naturalna Królestwa Polskiego, czyli zbiór krótki przez alfabet ułożony zwierząt, roślin i minerałów, znajdujących się w Polszcze, Litwie i prowincjach odpadłych. Zebrana z pisarzów godnych wiary, rękopismów i świadków oczywistych, dwa polskie wydania: Kraków 1783-1804; przekł. niemiecki (1793), Powinności dla osób szlachetnie urodzonych, Lublin 1788 Prawo natury, prawo polityczne i prawo narodów krótkim i jasnym sposobem dla użytku szlachetnej młodzi spisane, Lublin 1793.
Przekłady Gramatyka geograficzna albo zbiór dokładny geografii, nowym ułożony i zebrany sposobem. (Przekł. z franc.) t. 1, Warszawa 1774; t. 2: Gramatyki geograficznej tom II, zamykający opisanie Azji, Afryki i Ameryki, z wyspami do nich należącymi, Warszawa 1784 Ch. A. J. Leclerc de Montlinot: Dykcjonarz służący do poznania historii naturalnej i różnych osobliwszych starożytności, które ciekawi w gabinetach znajdują... Dzieło... z francuskiego przełożone t. 1-2, Kraków 1783 J. Baudory: Dzieła... dla szlachetnej młodzieży wielce użyteczne, do odkrycia i wydoskonalenia przymiotów im potrzebnych. We czterech rozprawach zamknięte. Z francuskiego przełożone, Lublin 1785, (dedykacja: A. z Sapiehów Jabłonowskiej) N. G. Clerc: Wiadomość o chorobach zaraźliwych bydła oraz podane sposoby do uleczenia i zaradzenia onym skutecznie (1786), inform. Estreicher XIV (1896), 299 S. F. de Genlis: Teatr dla użytku młodych, czyli komedie pani de Genlis tłumaczone z francuskiego t. 1-3, Warszawa 1787-1788, zawartość: tom 1: Agar na puszczy. Komedia w 1 akcie Piękna i bestia pod wiadomym nazwiskiem Zemira i Azor. Komedia we 2 aktach Flaszeczki. Komedia w 1 akcie Wyspa szczęśliwa. Komedia we 2 aktach Dziecię zepsute. Komedia we 2 aktach Niebezpieczeństwa świata. Komedia we 3 aktach tom 2: Ślepa w Spa. Komedia w 1 akcie Gołąbek. Komedia w 1 akcie Nieprzyjaciółki wspaniałe. Komedia we 2 aktach Dobra matka. Komedia we 3 aktach Intrygantka. Komedia we 2 aktach tom 3: Bal dziecinny albo pojedynek. Komedia we 2 aktach Wędrownik. Komedia we 2 aktach Watek. Komedia we 2 aktach Fałszywi przyjaciele. Komedia we 2 aktach Trybunał. Komedia we 3 aktach (Ph. Avril): Podróż do różnych krajów Europy i Azji przez misjonarzów Societatis Jesu odprawiona w r. 1790, końcem okdrycia nowej drogi do chin, z opisaniem Tatarii Wielkiej. (Przekł. z franc.), Warszawa 1791 S. F. de Genlis: Teatr dla społeczności, czyli komedie pani Genlis tłumaczone t. 1-2, Warszawa 1793, zawartość: tom 1: Matka współzalotnica. Komedia w 5 aktach Amant bezimienny. Komedia w 5 aktach Miłość macierzyńska. Komedia w 1 akcie Więzienie. Komedia w 1 akcie tom 2: Zelia albo szczera. Komedia w 5 aktach Zły z miny. Komedia w 5 aktach Fałszywa delikatność. Komedia we 3 aktach.
Przypisy
Bibliografia
Filozofia w Polsce. Słownik pisarzy, wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1971
Linki zewnętrzne Dzieła Remigiusza Ładowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci katolickich seminariów duchownych I Rzeczypospolitej Kategoria:Duchowni katoliccy – szlachta I Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Chełmem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Międzyrzeczem Koreckim (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Podolińcem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Radomiem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Rzeszowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Wieluniem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Pedagodzy I Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy filozofowie XVIII wieku Kategoria:Polscy pijarzy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy tłumacze literatury francuskojęzycznej Kategoria:Urodzeni w 1738 Kategoria:Zmarli w 1798