Ciechocinek – czołowa stacja kolejowa w Ciechocinku, w województwie kujawsko-pomorskim, w Polsce, kończąca linię kolejową nr 245 z Aleksandrowa Kujawskiego.

Stacja powstała w 1867 wraz z otwarciem bocznej linii, doprowadzonej do uzdrowiska od Kolei Warszawsko-Bydgoskiej. Obecny budynek dworca, wzniesiony w latach 1901–1902 według projektu Czesława Domaniewskiego, zastąpił starszy obiekt z lat 60. XIX wieku. Wraz z zachowanym szachulcowym dworcem „Letnim” z około 1870 i sąsiednim skwerem tworzy zespół wpisany do rejestru zabytków. Pod koniec II wojny światowej Niemcy spalili budynek. Odbudowa, rozpoczęta w 1950, zmieniła jego formę.

Ruch pasażerski wstrzymano 11 grudnia 2011, a ostatnie pociągi sezonowe kursowały w 2014. Regularne połączenia przywrócono po czternastu latach, 14 grudnia 2025.

Historia Linia kolejowa i pierwsze dworce W 1867 przekazano do eksploatacji boczną linię kolejową, łączącą Ciechocinek z nadgraniczną stacją Aleksandrów Kujawski na linii kolejowej Warszawsko-Bydgoskiej. Pierwszy budynek dworcowy wzniesiono w latach 1866–1869, w miejscu, gdzie stoi dziś dworzec z początku XX wieku. Około 1870 po jego zachodniej stronie stanął drugi, szachulcowy dworzec, nazywany „Letnim”. Współcześnie budynek pełni funkcję domu mieszkalnego.

Dworzec Domaniewskiego W latach 1901–1902 na miejscu wcześniejszego budynku wzniesiono murowany dworzec zaprojektowany przez Czesława Domaniewskiego. Wnętrze urządzono luksusowo, z podziałem poczekalni według klas. We wschodniej części mieściła się restauracja Gołębiewskiego, ozdobiona wielkimi palmami.

II wojna światowa i odbudowa W 1944 Niemcy urządzili w budynku dworca magazyny wojskowe. Opuszczając Ciechocinek, spalili dworzec oraz budynek magazynowy przy torach. Odbudowa, rozpoczęta w styczniu 1950, znacznie zmieniła formę budynku: pojawiły się płaskie dachy, zniknęły przybudówki od strony wschodniej i zachodniej. W 1952 wykonano kraty kas biletowych oraz stylizowane kraty okienne. W 1985 zelektryfikowano linię do Ciechocinka, a w 1994 dach dworca pokryto papą.

XXI wiek Zawieszenie połączeń (2011–2025) Od 11 grudnia 2011 całkowicie wstrzymano ruch pociągów osobowych. Obsługujące ją Przewozy Regionalne wycofały się, gdy samorząd województwa przestał dotować połączenie. 21 czerwca 2014 prywatny przewoźnik Arriva RP uruchomił na zasadach komercyjnych cztery pary weekendowych połączeń w relacji Toruń Wschodni – Aleksandrów Kujawski – Ciechocinek, utrzymane do 28 września 2014. Były to ostatnie pociągi na tej trasie przed powrotem regularnych przewozów w 2025. W 2018 SKPL wyrażało zainteresowanie uruchomieniem pociągów do Ciechocinka.

Modernizacja linii i powrót pociągów W październiku 2024 Urząd Marszałkowski województwa kujawsko-pomorskiego podpisał porozumienie z PKP PLK w sprawie remontu linii nr 245. Samorząd województwa zobowiązał się w nim zapewnić co najmniej 8 par pociągów dziennie przez co najmniej pięć lat, a miasto Ciechocinek – wykonać prace przy infrastrukturze miejskiej, które zapewnią dostęp do kolei.

W marcu 2025 PKP PLK zawarły z Pomorskim Przedsiębiorstwem Mechaniczno-Torowym umowę na remont niespełna siedmiokilometrowej linii, o wartości 37,8 mln zł netto, finansowany z budżetu spółki. Remont objął tory, rozjazdy, przepusty i sieć trakcyjną, zabudowę nowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym oraz osiem przejazdów kolejowo-drogowych. Na przejeździe w Nowym Ciechocinku, przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 91 ze zjazdem z autostrady A1, zamontowano sygnalizatory i rogatki współpracujące z sygnalizacją świetlną skrzyżowania. W Ciechocinku przebudowano jeden z dwóch peronów. Po zakończeniu prac na linii dopuszczono prędkość do 120 km/h.

W sierpniu 2025 samorząd województwa zawarł umowę z Polregio, które w otwartym przetargu pokonało SKPL. Kontrakt obowiązuje do 2030, a dopłaty samorządu do przewozów oszacowano w tym okresie na 32 mln zł.

Remont dworca Gdy w grudniu 2025 wznowiono przewozy, budynek dworca nie pełnił funkcji kolejowych – zajmowało go trzech najemców: galeria z przedmiotami retro, restauracja i biuro turystyczne. Podróżnym udostępniono tymczasowy dworzec kontenerowy z niewielką poczekalnią i toaletami.

W piśmie z 16 kwietnia 2026 PKP poinformowały władze Ciechocinka o zakwalifikowaniu dworca do programu „Dworce Przyjazne Pasażerom”. W maju 2026 spółka ogłosiła przetarg na prace projektowe i roboty budowlane, z terminem składania ofert do 22 czerwca 2026. Zgodnie z warunkami przetargu remont objąć miał wymianę dachu oraz stolarki okiennej i drzwiowej, renowację elewacji, aranżację holu i wymianę instalacji, a także urządzenie poczekalni z systemem informacji pasażerskiej i ogólnodostępnych toalet dostosowanych do potrzeb osób o ograniczonej mobilności. Na dokumentację projektową przewidziano 35 tygodni, a na roboty budowlane 72 tygodnie.

Położenie i infrastruktura Stacja leży w śródmieściu Ciechocinka przy ulicy Mikołaja Kopernika, do której budynek dworca zwrócony jest elewacją południową, a elewacja północna wychodzi na tory. W otoczeniu dworca zachowała się zabudowa gospodarcza stacji.

Ciechocinek jest stacją czołową, kończącą linię kolejową nr 245 z Aleksandrowa Kujawskiego, w kilometrze 6,832. Poprzednim punktem wymiany podróżnych na linii jest przystanek osobowy Odolion. Stacja ma dwa perony o trzech krawędziach peronowych, osłonięte wiatami, oraz tory dodatkowe. Przed przywróceniem ruchu pociągów w 2025 zmodernizowano jednokrawędziowy peron przy budynku dworca. Ruch pociągów na stacji jest sterowany zdalnie z Aleksandrowa Kujawskiego. Rolę nieobsadzonej nastawni „Ck” pełnią kontenery przy . Stacja wyposażona jest w semafory świetlne. Nie ma tu czynnej kasy biletowej, przejścia podziemnego ani wind, działa natomiast biletomat.

Architektura thumb|Wnętrze budynku z widoczną kopułą i antresolą, rok 2011|alt=Wnętrze holu dworca nakryte żółtą kopułą wspartą na filarach; obiegła go galeria z białą tralkową balustradą; na posadzce ustawione dawne wagi, wózek bagażowy pełniący rolę kwietnika i drewniana skrzynia Budynek dworca wzniesiono na planie litery H, jako jednokondygnacyjny, o wyraźnie zaznaczonej osiowości. Ściany wymurowano z pełnej cegły ceramicznej na zaprawie wapiennej i klinkierowej. Wnętrze dzieli się na pięć sal. Nad środkową, wydłużoną częścią znajduje się kopuła wsparta na ośmiu koncentrycznie ustawionych filarach, w poczekalniach umieszczono po cztery filary, a w częściach poprzecznych po dwa. Całość kryje dach wielospadowy, w którego bryle widoczna jest kopuła nad głównym hallem. Elewacja frontowa od strony ulicy Kopernika jest 26-osiowa, z trzyosiowymi ryzalitami na skrajach. Elewacja północna, od strony torów, ma analogiczny układ.

Pierwotnie od strony peronów biegła galeria na żeliwnych kolumnach, ryzality kryły strome dachy z bogatą dekoracją snycerską w szczytach, a przy krótszych bokach dworca stały wieżyczki. Główne wejście poprzedzał trójosiowy ganek z trójkątnymi szczytami, flankowany analogicznymi wieżyczkami. Nad nim umieszczono wielką półrozetę doświetlającą główny hall.

Kubatura budynku wynosi około 2300 m³, a powierzchnia użytkowa około 750 m².

Ochrona konserwatorska thumb|Szachulcowy dworzec „Letni”, rok 2011|alt=Piętrowy budynek o konstrukcji szachulcowej z ciemnym drewnianym szkieletem i jasnym wypełnieniem, z parterową przybudówką i drewnianym podcieniem; na elewacji banery sklepu odzieżowego 30 grudnia 1998 do rejestru zabytków wpisano pod numerem A/642/1-3 cały zespół dworca kolejowego przy ulicy Mikołaja Kopernika 2–4: , z 1870

skwer z zielenią towarzyszącą. W karcie ewidencyjnej budynek dworca figuruje pod numerem rejestrowym 422. Karta sporządzona w 1994 oceniała stan zachowania budynku jako dobry, a za najpilniejszy postulat konserwatorski uznawała utrzymanie go w ówczesnym stanie technicznym.

Ruch pociągów Oprócz pociągów osobowych, do lat 90. XX wieku przez stację kursowały pociągi towarowe, głównie przewożące sól z ciechocińskiej warzelni po zlikwidowanej dziś bocznicy. Później miała ona znaczenie wyłącznie turystyczne, a ograniczanie oferty przewozowej rozpoczęło się w 2008. W 2009 Przewozy Regionalne zlikwidowały w Ciechocinku kasę biletową, uzasadniając to niską sprzedażą biletów. Ostatecznie połączenia zawieszono w 2011. Jedynie raz, przez okres wakacyjny roku 2014, Arriva RP prowadziła weekendowe połączenia ze stacji Toruń Wschodni.

W okresie zawieszenia połączeń na stację docierały wyłącznie pociągi turystyczne. 16 kwietnia 2016 przewoźnik turystyczny TurKol uruchomił prowadzony zabytkowym parowozem pociąg „Tężnia” relacji Toruń Główny – Ciechocinek, a przejazd powtórzono w 2024.

Po przywróceniu regularnych przewozów w grudniu 2025 uruchomiono 13 par pociągów do Aleksandrowa Kujawskiego w dni robocze i 10 w weekendy, a pięć par przedłużono do Torunia Głównego. Rocznie pociągi mają pokonywać na tej trasie około 133 tys. km. Pociąg inauguracyjny obsłużył zespół trakcyjny EN76, a do bieżącej obsługi skierowano zmodernizowane jednostki EN57AL. W pierwszym miesiącu kursowania linią przejechało około 800 składów, które przewiozły 6 tys. pasażerów, a po półtora miesiąca liczba podróżnych wzrosła do 18,5 tys. W czerwcu 2026 Polregio uruchomiło bezpośrednie połączenia z Bydgoszczą.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Ciechocinku Kategoria:Zabytki nieruchome w Ciechocinku Kategoria:Stacje czołowe w Polsce Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Polsce oddane do użytku w 1867 Kategoria:Budynki projektu Czesława Domaniewskiego