Józef Jerzy Patrycy Cieszkowski herbu Zerwikaptur (ur. 8 marca 1798 w Czubrowicach, zm. 12 czerwca 1867 w Strzemieszycach Małych) – polski górnik, naczelnik kopalń w Królestwie Polskim, odkrywca złóż surowców naturalnych w Zagłębiu Dąbrowskim, twórca pojęcia „Zagłębie Dąbrowskie”„Józef Cieszkowski - to on odkrył Zagłębie Dąbrowskie”, „Dziennik Zachodni”.
Życiorys
Pochodził z rodziny ziemiańskiej, a ojciec był właścicielem dóbr pod Wieluniem. Był absolwentem gimnazjum w Opolu, a następnie Szkoły Akademiczno-Górniczej w Kielcach, w której studiował zapewne w latach 1817-1820. W 1820 r. został zatrudniony jako asystent inżynierii Dozorstwa Olkusko-Siewierskiego, a od 1823 r. jako wjezdnik kopalń galmanowych w Sławkowie.
Został następnie skierowany na praktyki zagraniczne do Europy Zachodniej, w trakcie których miał zapoznać się z osiągnięciami tamtejszego górnictwa, a także zorientowania o możliwościach zakupu urządzeń nie wytwarzanych w Królestwie Polskim. W latach 1825-1827 przebywał w wielu hrabstwach Anglii i Walii, a także Francji i Belgii. W swych sprawozdaniach przedstawił szczegółowe opisy różnych technik górniczych (m.in. sposoby eksploatacji, odwadniania kopalń i górniczego transportu podziemnego).
Był jednym z głównych twórców polskiego słownictwa fachowego w dziedzinie górnictwa. Od 1834 zajmował stanowisko naczelnego zawiadowcy kopalni rządowych Zachodniego Okręgu Węglowego w Dąbrowie Górniczej. Zasłużył się przy poszukiwaniu złóż węgla i galmanu. Pozostawił po sobie m.in. opis kopalni galmanu „Anna” w Strzemieszycach Małych, „Leonidas” w Sławkowie oraz płuczek galmanu „Strzemieska” i „Bobrek”Andrzej Wójcik,"Dokonania Józefa Cieszkowskiego w górnictwie polskim”, Budownictwo Górnicze i Tunelowe 2006, nr 2, s. 49-55..
W 1850 wydzierżawił folwark w Strzemieszycach Małych, gdzie w tamtejszym drewnianym dworze mieszkał do śmierci. W ostatnich latach życia chorował prawdopodobnie na podagrę. Pochowano go zapewne na cmentarzu parafialnym w Gołonogu, jednak jego grób nie zachował się. Nazwa jego autorstwa, Zagłębie Dąbrowskie, jest używana do dziś na określenie najdalej na zachód wysuniętej części Małopolski, charakteryzującej się wysokim rozwojem górnictwa.
Upamiętnienie Józef Cieszkowski przez wiele lat był zapomniany. W 2012 roku Sejmik Województwa Śląskiego jednogłośnie przegłosował uchwałę o przywróceniu pamięci oraz odpowiednim uhonorowaniu Józefa CieszkowskiegoJózef Cieszkowski uhonorowany przez Sejmik Województwa Śląskiego - serwis dabrowagornicza.naszemiasto.pl.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polscy odkrywcy Kategoria:Polscy górnicy Kategoria:Zerwikaptury Kategoria:Urodzeni w 1798 Kategoria:Urzędnicy Królestwa Kongresowego Kategoria:Zmarli w 1867 Kategoria:Ludzie związani z Dąbrową Górniczą