Bartolomeo Camillo Emilio Golgi (ur. 7 lipca 1843 w Corteno, zm. 21 stycznia 1926 w Pawii) – włoski lekarz patolog, profesor Uniwersytetu w Pawii, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (1906), wspólnie z Santiago Ramónem y Cajalem. Autor licznych prac poświęconych histologii układu nerwowego, twórca własnej szkoły histologicznej. Opracował nowe metody barwienia preparatów histologicznych (metody Golgiego). Odkrył strukturę komórkową, nazwaną na jego cześć aparatem Golgiego.
Życiorys mały|Dom Golgiego przy Strada Nuova w Pawii (2007) mały|Pomnik Golgiego w Pawii (2007) mały|Grób Golgiego na Cimitero Monumentale di Pavia (2007) Urodził się w Corteno w Lombardii (dziś Corteno Golgi) jako Camillini Golgi (w dzieciństwie zmienił imię na Camillo). Był trzecim spośród czterech synów miejscowego lekarza Alessandro Golgiego i jego żony Caroliny z domu Papini. Studiował medycynę na Uniwersytecie w Pawii, tytuł doktora medycyny otrzymał w 1865 roku. Jego nauczycielami byli Paolo Mantegazza, Giulio Bizzozero i Eusebio Oehl. Jeszcze na studiach pracował jako intern w Instytucie Psychiatrii u Cesare Lombroso. Po studiach odbył staż w Ospedale di San Matteo w Pawii. Praktykował też jako chirurg w Ospedale Maggiore della Carità w Novarze i brał udział w zwalczaniu epidemii cholery w okolicach Pawii. W latach 1867 and 1868 na stanowisku asystenta w Ospedale di San Matteo. Wtedy rozpoczął bliższą współpracę z Giulio Bizzozero. Mimo pewnych sukcesów i zdobytej pozycji w środowisku naukowym Pawii nie uzyskał posady na uczelni. Z powodu trudności finansowych, pod presją ojca, przerwał akademicką karierę i od 1 czerwca 1872 podjął dobrze płatną pracę w Pie case degli Incurabili w Abbiategrasso. Z dala od ośrodków akademickich, kontynuował jednak pracę naukową w skromnym laboratorium urządzonym przez siebie w kuchni.
W 1875 przeniósł się do Pawii, w 1876 został mianowany profesorem histologii. W 1881 otrzymał katedrę patologii ogólnej na Uniwersytecie w Pawii. Był dziekanem wydziału medycyny na tej uczelni, a później także rektorem. W 1918 przeszedł na emeryturę.
W 1877 ożenił się z Liną Aletti, siostrzenicą Giulio Bizzozero. Nie mieli dzieci, adoptowali siostrzenicę Golgiego, Carolinę Golgi-Papini, i syna bratowej Golgiego, Aldo Perroncito.
Zmarł 21 stycznia 1926 z powodu grypy powikłanej posocznicą, został pochowany na Cimitero Monumentale di Pavia. W pobliżu jego grobu znajdują się mogiły Bartolomeo Panizzy i Adelchiego Negriego.
Uznanie Nagroda Nobla W 1906 Golgi i Santiago Ramón y Cajal zostali nagrodzeni Nagrodą Nobla za prace nad budową układu nerwowego.
Inne nagrody i wyróżnienia W 1881 został mianowany członkiem korespondentem Królewskiej Akademii Nauk w Turynie. W 1893 przyznano mu Nagrodę Riberiego (premio Riberi) Akademii Medycznej w Turynie. Odznaczony Pour le Mérite w klasie pokojowej (1914). W 1900 roku został mianowany senatorem przez króla Włoch Humberta I. Od 1913 był członkiem zagranicznym Królewskiej Holenderskiej Akademii Sztuk i Nauk. W 1923 uroczyście obchodzono 80. urodziny Golgiego, z tej okazji został wyróżniony Wielką Wstęgą Orderu Świętych Maurycego i Łazarza, wręczoną mu osobiście przez Mussoliniego.
Ponadto był Kawalerem (1890), Komandorem (1895) i Wielkim Oficerem (1908) Orderu Świętych Maurycego i Łazarza oraz Kawalerem Orderu Sabaudzkiego Cywilnego (1902). W 1914 otrzymał Pour le Mérite za Naukę i Sztukę.
Był profesorem honoris causa Uniwersytetu w Cambrige (1898), Uniwersytetu w Genewie (1909), Uniwersytetu w Kristianii (1912), Uniwersytetu w Atenach (1912) i Sorbony (1923)Camillo Golgi.
Upamiętnienie Miejsce narodzin Golgiego od 1956 nosi nazwę Corteno Golgi. Znajduje się tu małe muzeum, w którym przechowywane są m.in. mikroskop i pamiątki związane z Golgim, a także brązowe popiersie. Na terenie uniwersytetu w Pawii postawiono marmurowy pomnik Golgiego. W Muzeum w Pawii znajduje się sala jego imienia. W Abiattegrasso znajduje się Istituto Geriatrico "Camillo Golgi". W Policlinico San Matteo w Pawii znajduje się popiersie uczonego.
W 1962 pierwszy znaczek pocztowy z Golgim wydała poczta kubańska (Scott no 757). W 1994 poczta włoska wydała pamiątkowy znaczek z portretem Golgiego (Scott no 1976). W 1977 znaczek z Golgim wydała poczta Komorów (Scott no A52), 1995 roku znaczek z Golgim wydała poczta Togo, w 1995 Dominika (Scott no 2003), Butan w 2000 (Scott no A171). Znaczek honorujący Golgiego, Cajala i Moissana został wydany w Szwecji w 1966 (Scott no. 711)Camillo Golgi and his Nobel Prize in philately (Abstract) .
Dorobek naukowy Pierwszy artykuł Golgiego został opublikowany w 1869 i rozwijał tezę Lombroso, że zaburzenia psychiczne mogą być wywołane przez zmiany organiczne w określonych ośrodkach nerwowych.
Badania nad malarią Badania Golgiego i innych włoskich badaczy malarii (Grassiego, Bignamiego, Bastianelliego, Celliego, Marchiafavy) w latach 1885–1892 wyjaśniły cykl rozwojowy zarodźcówHistory of the discovery of the malaria parasites and their vectors . określany w dawnej literaturze jako cykl Golgiego. W latach 1885 i 1886 rozróżnił trzeciaczkę i czwartaczkęGolgi C. Sul' infezione malarica. Arch Sci Med Torino. 1886;10:109–135, a w latach 1889 i 1900, wspólnie z Marchiafavą, dokładniej opisał różnice między tymi postaciami chorobyGolgi C. Sul ciclo evolutivo dei parassiti malarici nella febbre terzana: diagnosi differenziale tra i parassiti endoglobulari malarici della terzana e quelli della quartana. Arch Sci Med Torino. 1889;13:173–196.. Związek czasowy między podziałem pasożytów a wzrostem gorączki znana jest jako prawo Golgiego.
Badania układu nerwowego 16 lutego 1873 Golgi w liście do przyjaciela Nicolò Manfrediego po raz pierwszy przedstawił swoje odkrycie rewolucyjnej techniki barwienia układu nerwowego. W tym samym roku ukazała się praca, w której ten opisał wymyśloną przez siebie metodę barwienia preparatów neurohistologicznych przy pomocy soli metali ciężkich. W zastosowanej przez siebie "czarnej reakcji" ("reazione nera") do utwardzenia preparatów zastosowano dwuchromian potasu, a następnie wybarwienie przy pomocy azotanu srebra.
W 1874 po raz pierwszy wykorzystał swoją metodę w pracy kliniczno-patologicznej, opisując zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym w przypadku pląsawicy. W 1875 w jednej z prac opisujących rezultaty doświadczeń z nową techniką barwienia, Golgi opisał zaobserwowane przez siebie komórki nerwowe w opuszkach węchowych. Wciąż stosuje się wprowadzony przez niego podział na komórki typu I (Golgiego I, neurony projekcyjne) i typu II (Golgiego II, interneurony).
W 1878 opisał proprioceptory, struktury ścięgien, nazwane na jego cześć organami ścięgnistymi Golgiego. W tym samym roku opisał ciałka, zwane dziś ciałkami Golgiego–Mazzoniego.
W latach 1878–1879 opracował kolejną metodę barwienia, wykorzystującą dwuchromian potasu i sublimat. W 1891 niewielką zmianę tej metody wprowadził Willem Hendrik Cox – chlorek rtęci został dodany do pierwotnego utrwalacza. Jako metoda Golgiego-Coxa stosowana jest do dziś.
W 1879 opisał struktury osłonek mielinowych, nazywane dziś aparatem Golgiego–Rezzonico.
W 1883 roku ukazała się praca poświęcona histologii hipokampa (rogu Ammona).
W 1885 ukazała się monografia poświęcona histologii ośrodkowego układu nerwowego.
Aparat Golgiego W kwietniu 1898 opisał struktury komórek nerwowych, obecnie znane jako aparat Golgiego. Istnieją kontrowersje co do pierwszeństwa tego odkrycia; uważa się, że przed Golgim dokonał tego Adolph Freiherr von La Valette-St. George, który odkrył je w gametach ślimaków w 1867.
Inne W 1892 i 1893 niezależnie od Erika Müllera, opisał cewki w ścianie gruczołów żołądka, nazywane cewkami Mullera-Golgiego.
Uczniowie Golgiego Uczniami Golgiego byli m.in. Adelchi Negri, Emilio Veratti, Ottorino Rossi, Aldo Perroncito, Ferruccio Tartuferi, Giovanni Marenghi, Edoardo Gemelli, Antonio Pensa, Vittorio Marchi, Achille Monti, Luigi Sala, Casimiro Mondino, Carlo Martinotti. Uczniem Golgiego był późniejszy Noblista Fridtjof Nansen.
Prace mały mały mały 1868 Storia di pellagra non maniaca. Gazzetta Medica Italiana, Provincie Venete 15, s. 118 (11 IV 1868)
1869 Sull'eziologia della alienazioni mentali in rapporto alla prognosi ed alla cura. Annali Universali di Medicina 207, ss. 564-632 (1869) Sulla struttura e sullo sviluppo degli psammomi. Rendiconti Istituto Lombardo di. Scienze e Lettere 3, ss. 112-129 (1869)
1870 Sulle alterazioni dei vasi linfatici del cervello. Rivista clinica di Bologna 9, ss. 324-342 (1870) Sulla sostanza connettiva del cervello. Rendiconti del R. Istituto Lombardo di Scienze e Lettere 3, ss. 275-277 (1870) Sulla sostanza connettiva del cervello. Gazzetta Medica Italiana, Lombardia 3, s. 145f (1870)
1872 Contribuzione alla fina anatomia degli organi centrali del sistema nervoso. Rivista clinica di Bologna 1, ss. 338f; 371f, 1 pl. (1871/1872)
1873 Sulla struttura della sostanza grigia del cervello (Comunicazione preventiva). Gazzetta Medica Italiana, Lombardia 33, ss. 244-246 (1873) Bizzozero G, Golgi C. Ueber die Vänderungen des Muskelgewebes nach Nervendurchsneidung. Medizinische Jahrbücher ss. 125-127 (1873) Bizzozero G, Golgi C. Della trasfusione del sangue nel peritoneo, e della sua influenza sulla ricchezza globulare del sangue circolante. Comunicazione preventiva. Osservatore 15, s. 689 (1879) Lombroso C, Golgi C. Diagnosi medico-legali eseguite col metodo antropologico e sperimentale. Ann. univ. di med. ccxxiii, 225-285 (1873) Sulle alterazioni del midollo delle ossa nel vaiuolo. Rivista clinica di Bologna 3, ss. 238-244 (1873) Sulle alterazioni del midollo delle ossa nel vaiuolo. Osservatore. ix, 161-165 (1873)
1874 Sulle alterazioni degli organi centrali nervosi in un caso di corea gesticolatoria associata ad alienazione mentale. Rivista Clinica 4, ss. 361-377 (1874) PDF Sulla fina anatomia del cervelletto umano. Rendiconti del R. Istituto Lombardo di Scienze e Lettere. Serie 7, ss. 69-72 (1874) Sulla fina anatomia del cervelletto umano. Archivio Italiano per le Malatie Nervose e più particolarmente per le Alienazioni Mentali 11, ss. 90-107 (1874)
1875 Sulla fina struttura dei bulbi olfattori. Rivista Sperimentale di Freniatria e di Medicina Legale in relazione con l’Antropologia e le Scienze Giuridiche e Sociali 1, ss. 403-425 (1875) Sui gliomi del cervello. Rivista Sperimentale di Freniatria e di Medicina Legale in relazione con l’Antropologia e le Scienze Giuridiche e Sociali 1, ss. 66-78, 1 pl. (1875)
1878 Intorno alla distribuzione e terminazione dei nervi nei tendini dell’uomo e di altri vertebrati. Gazzetta Medica Italiana, Lombardia 38, ss. 221-224 (1878) Intorno alla distribuzione e terminazione dei nervi nei tendini dell’uomo e di altri vertebrati.. Rendiconti del R. Istituto Lombardo di Scienze e Lettere 11, ss. 445-453 (1878) Della terminazione dei nervi nei tendini e di un nuovo apparato nervoso terminale muscolo-tendineo. Atti della settima riunione straordinaria della Società Italiana di Scienze Naturali in Varese. Milano: Tipografia di Giuseppe Bernardoni, ss. 272-275 (1878) Di una nuova reazione apparentemente nera delle cellule nervose cerebrali ottenuta col bicloruro di mercurio. Archivio per le Scienze Mediche 3, ss. 1-7 (1878/79)
1879 Sulla struttura delle fibre nervose midollate periferiche e centrali. Rendiconti del R. Istituto Lombardo di Scienze e Lettere 12, ss. 926-934 (1879) Di una nuova reazione apparentemente nera delle cellule nervose cerebrali ottenuta col bicloruro di mercurio. Archivio per le Scienze Mediche 3 (10) (1879) Un nuovo processo di tecnica microscopica. Rendiconti del R. Istituto Lombardo di Scienze e Lettere 12, ss. 206-210 (1879)
1880 Trasfusione di sangue dal peritoneo in un alienato oligocitemico; effetti sul sangue circolante e sullo stato generale del paziente. Comunicazione preventiva. Rendiconti del R. Istituto Lombardo di Scienze e Lettere 13, ss. 86-90 (1880)