thumb|240 px|W tym budynku mieścił się sztab brygady Pomorska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza (PBWOP) – zlikwidowana brygada Wojsk Ochrony Pogranicza pełniąca służbę na granicy państwowej z Niemiecką Republiką Demokratyczną i granicy morskiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Sformowana na podstawie zarządzenia MSW nr 075/58 z 22 kwietnia 1958, na bazie 12 Brygady WOP, jako 12 Pomorska Brygada WOP.

Sztab brygady mieścił się Szczecinie przy ul. Żołnierskiej 4.

W 1958 sformowano placówkę zwiadu w MiędzyzdrojachZarządzenie org. DWW nr 07/WW z 28 marca 1958 (). i Samodzielną Eskadrę Lotnictwa Rozpoznawczego WOP w Szczecinie Dąbiu, przemieszczoną następnie do Wicka MorskiegoZarządzenie org. DWW nr 019/WW z 23 października 1958 ()..

W 1960 rozformowano dywizjon rzecznych kutrów pogranicza Szczecin, a w 1963 124 batalion WOP Police. Jego strażnice podporządkowano 123 batalionowi SzczecinZarządzenie MSW z 24 stycznia 1963 ().. Jednocześnie zaprzestano konwojowania statków handlowych obcych bander na Zalewie Szczecińskim na trasie Szczecin-Świnoujście.

13 października 1960 sztab brygady został przeniesiony do wyremontowanego bloku koszarowego przy Żołnierskiej 5.

W 1961 dowództwo posiadało kryptonim Ulewa.

Rozkazem organizacyjnym dowódcy WOP nr 0148 z 2.09.1963 przeformowano strażnice lądowe kategorii II Gryfino, kategorii III Widuchowa, Krajnik Górny, Pisek, Łysogórki, Czelin i Namyślin oraz kategorii IV Cedynia i Kostrzynek na strażnice WOP rzeczne kategorii I.

W 1962 wprowadzono nowy plan mobilizacyjny PM–62. Zakładał on na wypadek wojny znaczne rozwiniecie jednostki. Zgodnie z etatem czasu „P”, na dzień 1 lipca 1965 Brygada liczyła 3284 żołnierzy, a etat czasu „W” przewidywał 4069 żołnierzy. W ramach zadań mobilizacyjnych jednostka mobilizowała dywizjon OP Świnoujście (bez grupy kutrów) i rozformowywała Szkołę Podoficerów Sanitarnych.

Rok 1965 zapoczątkował nowy etap w systemie dowodzenia, rozwoju struktur organizacyjnych i działalności WOP. Od 1 lipca 1965 formację tę podporządkowano MON. Podległość pod względem gospodarczym, nastąpiła od 1 stycznia 1966 Zarządzenie prezesa Rady Ministrów nr 41 z 24 czerwca 1965, które stanowiło podstawę przejścia WOP do nowego resortu, motywowało tę decyzję koniecznością ujednolicenia struktury organizacyjnej oraz systemu dowodzenia Sił Zbrojnych. Razem z WOP podporządkowano MON – Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Natomiast w resorcie MSW nadal pozostawiono przejścia graniczne. W 1967 dywizjon okrętów został podporządkowany dowódcy Morskiej Brygady Okrętów Pogranicza.

Realizując rozkaz MON nr 0114/Org. z 23 listopada 1965 w sprawie reorganizacji jednostek morskich WOP i wydane w oparciu o ww. rozkaz zarządzenia szefa Szt. Gen. nr O135/Org. z 22 grudnia 1965 i Głównego Inspektora OT nr 028/Org. z 25 lutego 1966 sformowano 1 kwietnia 1966 6. Brygadę Okrętów Pogranicza w Gdańsku-Nowym Porcie. Sztab tej jednostki powstał na bazie byłego Szefostwa Służby Morskiej WOP. Jednocześnie ze składu nadmorskich brygad WOP, tj. 12., 15. i 16. wydzielono dywizjony okrętów pogranicza, które wraz ze Szkołą Specjalistów Morskich WOP (będącą dotychczas samodzielną jednostką) podporządkowano tejże jednostce. W skład 6. BOP weszły trzy dywizjony Okrętów Pogranicza, które stacjonowały: 30 dOP w Świnoujściu, 32 dOP w Kołobrzegu i 31 dOP w Gdańsku Westerplatte.

31 maja 1968 przeformowano brygadę z etatu 352/70 na etat 33/12 o stanie osobowym 3143 żołnierzy i 51 pracowników cywilnychZarządzenie szefa Wojsk Ochrony Pogranicza nr 015/WOP z 25.03.1968..

Od 1 października 1971, decyzją Prezydium Rządu z 30 lipca 1971, WOP podporządkowano MSW, w związku z czym dotychczasowe Szefostwo WOP przeformowano na Dowództwo WOP, a w skład formacji weszła ponownie służba KRG. Zmiany te objęły również nadmorskie brygady WOP. Jednocześnie wyłączono z tej formacji Morską Brygadę Okrętów Pogranicza, którą podporządkowano dowództwu Marynarki Wojennej i odtąd w ochronie granicy morskiej uczestniczyła ona tylko na zasadach współdziałania z brygadami nadmorskimi WOP. Dlatego też jej jednostki pływające wykorzystywano tylko do działań interwencyjno–pościgowych i służby dozoru na Zatoce Gdańskiej i pełnym morzu.

Po roku 1975 w związku, z przeprowadzoną reformą administracji państwowej i nowym podziałem administracyjnym kraju. Zgodnie z przyjętymi w 1975 przez kierownictwo MSW, kierunkami doskonalenia ochrony granicy, w działalności WOP do roku 1980, przewidującym dostosowanie odcinków służbowych brygad WOP do nowego podziału administracyjnego kraju oraz przejściem na dwuszczeblową strukturę dowodzenia i kierowania (BWOP – strażnica WOP, BWOP – GPK WOP), z jednoczesnym wyeliminowaniem w całej formacji szczebla batalion graniczny WOP (pozostawiono tylko batalion graniczny WOP: Świnoujście i Szklarska Poręba) od 1 czerwca 1976 wprowadzono nową strukturę organizacyjną WOP obowiązującą w następnych latach.

Zarządzeniem MSW z 29 stycznia 1976 zmiany organizacyjne w jednostkach WOP wprowadzono w życie. Nadmorskie BWOP dostosowały swoje struktury organizacyjne do zakresu ich odpowiedzialności za odcinki granicy państwowej w ramach nowo utworzonych województw: Pomorska Brygada WOP – za odcinek granicy morskiej na terenie ówczesnego województwa szczecińskiego Bałtycka Brygada WOP – za odcinek granicy morskiej na terenie ówczesnego województwa koszalińskiego Kaszubska Brygada WOP – za odcinek granicy morskiej na terenie ówczesnego województwa: gdańskiego, elbląskiego i olsztyńskiego.

1 czerwca 1976 rozformowano 122 batalion WOP i 123 batalion WOP, podporządkowując strażnice bezpośrednio dowódcy brygady. Z rozformowanych batalionów sformowano placówki zwiadu i kompanie odwodowe. Brygada przyjęła nazwę Pomorska Brygada WOP. W tym samym roku, w wyniku zmian organizacyjnych w Wojskach Ochrony Pogranicza, podporządkowano z Bałtyckiej Brygady WOP strażnicę WOP Rewal, samodzielną kompanię odwodową (sko) Mrzeżyno i GPK Mrzeżyno. thumb|240 px|Świetlica 1 kompanii batalionu odwodowego. Przemawia d-ca batalionu odwodowego mjr Wandowicz, obok siedzi mjr Wiśniewski – batalion odwodowy Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie (lipiec 1978) Po stanie wojennym odtworzono batalion graniczny PB WOP w Chojnie. W 1989 przyjęto do ochrony odcinek na Odrze od rozformowanej Lubuskiej Brygady WOP wraz z batalionem granicznym LB WOP w Słubicach oraz przejściami granicznymi: Kunowice, Świecko, Słubice i Kostrzyn.

Na podstawie decyzji MSW z 23 maja 1989 akceptującej kierunki zmian w organizacji jednostek WOP, ujęte w planie restrukturyzacji formacji oraz zarządzenia organizacyjnego nr 0357/Org. dyrektora biura org.-prawnego MSW z 29 września 1989, dowódca Pomorskiej Brygady WOP otrzymał polecenie, wprowadzenia w terminie do 31 października 1989 zmian organizacyjnych. Rozformowano batalion graniczny Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie istniejący wg etatu nr 44/0103 o stanie osobowym oraz na czas „P” – 223 żołnierzy (na czas „W” – 282 żołnierzy)Zarządzenie dowódcy WOP nr 050/Org. z 29.09.1989 w sprawie zmian etatowych w jednostkach WOP..

17 grudnia 1989 brygada otrzymała Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

Na podstawie decyzji MSW z 24 maja 1989, zaakceptowano zmiany w organizacji jednostek WOP ujęte w planie restrukturyzacji. Jednocześnie dowódca WOP otrzymał polecenie rozformowania batalionów portowych WOP, na wybrzeżu do 30 czerwca 1990. W 1990 rozformowano batalion portowy WOP Szczecin DąbieZarządzenie DWOP nr 028 z 25 kwietnia 1990 ().. Z chwilą rozformowania batalionów portowych WOP, odpowiedzialnymi za zabezpieczenie granicy państwowej w morskich przejściach granicznych zamierzano uczynić GPK portów morskich, a zadania te miały być wykonywane głównie systemem operacyjnymArchiwum SG w Szczecinie, Akta DWOP, sygn. nr 2884, t. 251, Organizacja ochrony granicy morskiej z 16.11.1989..

Zarządzeniem nr 012 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 7 maja 1991 w sprawie rozwiązania jednostek WOP oraz utworzenia jednostek organizacyjnych Straży Granicznej Minister Spraw Wewnętrznych polecił z dniem 16 maja 1991 rozwiązać Pomorską Brygadę WOP w Szczecinie istniejącą według etatu nr 44/0102 o stanie osobowym na okres „W” 2002 żołnierzy i 70 pracowników cywilnych oraz na okres „P” 2010 żołnierzy i 111 pracowników cywilnych. Na jej bazie powstał oddział Straży Granicznej: Pomorski Oddział Straży Granicznej w Szczecinie. Oddziałowi została przydzielona nazwa związana z regionem, w którym działałASG, sygn. 445/7 s. 43–48..

Struktura organizacyjna

Dowództwo, sztab i pododdziały dowodzenia Strukturę organizacyjną brygady podano za → 122 batalion WOP Chojna 123 batalion WOP Szczecin 124 batalion WOP Police 125 batalion WOP Świnoujście batalion portowy WOP Szczecin Dąbie Samodzielny batalion kutrów granicznych (dywizjon rzecznych kutrów pogranicza} Szczecin Flotylla morska WOP Trzebież Batalion portowy WOP Świnoujście Dywizjon okrętów pogranicza Świnoujście Graniczne placówki kontrolne: GPK Widuchowo (rzeczna) GPK Kołbaskowo (drogowa) GPK Gumieńce (kolejowa) GPK Trzebież (rybacka) GPK Szczecin (morska) GPK Świnoujście (morska) GPK Dziwnów (rybacka).

W 1968 dowództwu brygady podlegały: Batalion nadmorski WOP Świnoujście Strażnice bezpośrednio podległe dowództwu: nr 5 lądowa II kategorii Karszno nr 6 lądowa II kategorii Myśliborz Wielki nr 7 techniczna II kategorii Dobieszczyn nr 8 techniczna II kategorii Stolec nr 9 techniczna II kategorii Dobra nr 10 techniczna II kategorii Kościno nr 11 techniczna I kategorii Broniszewo samodzielny pluton kontroli ruchu granicznego Kołbaskowo nr 12 techniczna Kamieniec Szkolna – Szczecin Batalion rzeczny WOP Chojna Batalion portowy Szczecin Dąbie.

Skład Pomorskiej Brygady WOP w 1990 przedstawiał się następująco: thumb|250 px|W tych koszarach stacjonował batalion WOP Świnoujście Dowództwo, sztab i pododdziały dowodzenia Batalion WOP Słubice Batalion WOP Chojna Batalion WOP Świnoujście 29 strażnic WOP Graniczne placówki kontrolne: GPK Kunowice (kolejowa) GPK Świecko (drogowa) Słubice (drogowa) GPK Kostrzyń (kolejowa, rzeczna) GPK Kołbaskowo (drogowa) GPK Szczecin-Gumieńce (kolejowa) GPK Szczecin (morska) (stacjonował w budynku Urzędu Celnego przy ul. Gdańskiej) GPK Trzebież (rybacka) GPK Świnoujście (morska) GPK Dziwnów (rybacka).

Wykaz punktów obserwacji wzrokowo-technicznej w Pomorskiej Brygadzie WOP wg stanu z 1990: POWT nr 1 Podgrodzie POWT nr 2 Karsibór POWT nr 3 Świnoujście POWT nr 4 Przytor POWT nr 5 Międzyzdroje POWT nr 6 Grodno POWT nr 7 Kołczewo POWT nr 8 Międzywodzie POWT nr 9 Dziwnówek POWT nr 10 Pobierowo POWT nr 11 Rewal POWT nr 12 Niechorze POWT nr 13 Włodarka POWT nr 14 Mrzeżyno.

Wydarzenia 1964 – na zagrożonych odcinkach strażnic lądowych w miejsce dotychczas przestarzałej sygnalizacji świetlnej rozpoczęto instalowanie urządzeń sygnalizacyjnych na podczerwień tzw. US-y. Strażnice na których zostały zainstalowane te urządzenia nazwano strażnicami technicznymi, urządzenia te bowiem wymagały dobrze wyszkolonej obsługi do prawidłowego wykonania instalacji, zorganizowania właściwej eksploatacji i konserwacji. Główna uwaga w pełnieniu służby granicznej skupiała się na dozorze zainstalowanych na strażnicach urządzeń, które w dzień i w nocy zapewniały ciągłość ochrony granicy na całym ochranianym odcinku. Z powodu polepszenia warunków służby dotychczasowe stany osobowe strażnic zostały zmniejszone bez uszczerbku dla ochrony granicy państwowej . 1968 – Stocznia Marynarki Wojennej przekazała dla WOP pierwszą partię kutrów rozpoznawczych, które skierowano do służby rzecznej na odrzańskim odcinku granicy zachodniej Pomorskiej Brygady WOP (W latach następnych zaopatrzono w nie pozostałe strażnice rzeczne).