Stanisław Rossowski (ur. 3 maja 1861 w Monasterzyskach, zm. 26 lutego 1940 w Warszawie) – polski poeta, dramatopisarz, nowelista i dziennikarz „Gazety Lwowskiej”.

Życiorys Uczęszczał do Gimnazjum w Buczaczu, Krakowie, C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa I we Lwowie i w Stanisławowie.

Ukończył studia na Uniwersytecie Lwowskim, zaś po studiach osiadł we Lwowie. Zajmował się zawodowo dziennikarstwem oraz pracą literacką. Pisał m.in. wiersze okolicznościowe i liryczne oraz dramaty, z których najbardziej znanym była komedia Nawojka, wystawiona w 1901 w Teatrze Wielkim we Lwowie z Ireną Solską w roli głównej. Był laureatem nagrody literackiej miasta Lwowa.

16 maja 1925 przyznano mu tytuł członka honorowego Towarzystwa Dziennikarzy Polskich we Lwowie. W 1927 otrzymał Nagrodę Literacką miasta Lwowa. W marcu 1936 obchodził jubileusz 50-lecia pracy literackiej i publicystycznej.

Odznaczenia

Srebrny Wawrzyn Akademicki (7 listopada 1936) „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”..

Opinie Antoni Chołoniewski maluje taki oto obrazek S. Rossowskiego w 1898 roku, czyli w pierwszej połowie jego życia i działalności twórczej:

„Poeta słońca, optymizmu i pogody wtłoczony w warsztat prozaicznej pracy przy biurku redakcyjnem (…). Typ porządnego człowieka. Nie gra w karty, nie chodzi na śniadanka do handlów korzennych. W stroju lubi małą ekscentryczność: ubiera się chętnie w jasne kamizelki i fantazyjne krawaty bladoniebieskie lub bladoróżowe, czasami z kieszeni marynarki wygląda godło szyku: rąbek chusteczki do nosa. Pasyami lubi tańczyć i jest doskonałym danserem. Hoduje kwiaty i kocha się w muzyce, sam nawet skomponował kilka «opusów».

Przez pewien czas oddawał się zapamiętale studyom spirytyzmu i zamierzał wydawać pismo specyalnie poświęcone duchom. Jest w ogóle uniwersalnym redaktorem: redagował pisma polityczne, literackie, urzędnicze, dla dzieci, dla kobiet itd. (…) Pisze we wszystkich porach dnia i nocy z równą swobodą: nowele, wiersze, artykuły polemiczne, humoreski, recenzye, studya, powieści, a nawet komedye. Wielka część jego produkcyi literackiej robi jednak wrażenie roboty na urząd, fabrykowanej w szlafroku i pantoflach (….). Dziesiąty procent całej nowelistycznej produkcyi Rossowskiego, wzięty jako całość, mógłby być uważanym za sznur literackich perełek. W ogóle płodność szkodzi Rossowskiemu. Jego rozproszone po pismach, a nawet kalendarzach wierszyki przynoszą ujmę dobrej sławie poety, w którego dorobku znajdują się rzeczy o pierwszorzędnym nastroju i formie”Antoni Chołoniewski, Nieśmiertelni. Fotografie literatów lwowskich, Lwów: Księgarnia Polska, 1898..

„Wydał szereg utworów poetyckich, odznaczających się szczerością natchnienia, dobrem, poczuciem realizmu i niemałym wdziękiem formy” – napisali o nim redaktorzy przedwojennej Encyklopedii Powszechnej Wydawnictwa Gutenberga w haśle Polska literatura współczesna.

TwórczośćInformacje o utworach wydanych drukiem na podstawie katalogów Biblioteki Narodowej w Warszawie. Dramaty Nawojka – premiera w Teatrze Miejskim we Lwowie 12 stycznia 1901 Circe – 1901 Za siódmą górą, za siódmą rzeką – premiera w Teatrze Miejskim we Lwowie 20 grudnia 1901 Zuzanna w kąpieli – premiera w Teatrze Miejskim we Lwowie 30 października 1903 Dymisja – premiera w Teatrze Miejskim we Lwowie 15 stycznia 1904

Poezja Poezje, Lwów: Gubrynowicz i Schmidt, 1886. Poezje. Seria 2, Lwów: H. Altenberg, 1892. Tempi passati. Wiersze różne, Lwów: H. Altenberg, 1892. Chwile. Wybór poezyj, Lwów, 1923.

Nowelistyka, proza Ze ścieżek życia: wrażenia i obserwacje, Lwów: Seyfarth i Czajkowski, 1892. Z teki impresjonisty, Lwów: Księg. Jakubowskiego i Zadurowicza, 1893. Moja córka, Lwów: H. Altenberg, 1898. Kréska na Matyska, Lwów: K. S. Jakubowski, 1898. W półcieniu: nowy poczet szkiców i obrazków, Lwów: Księgarnia Polska, 1899. Lili. Trzy opowiadania, Lwów: Tow. im. Piotra Skargi, ok. 1900. Obrazki familijne, Lwów: W. Zukerkandel, 1903.

Publicystyka, utwory edukacyjne Wizerunki sejmowe: ludzie i sprawy. Przyczynek do historyi samorządu galicyjskiego, Lwów: Druk. Zygmunta Hałacińskiego, 1903. Ignacy Jan Paderewski. Zarys charakterystyki, Lwów: Zienkowicz i Chęciński, 1911. Piąty listopada: rzecz wydana wskutek uchwały miejscowego komitetu obywatelskiego, zapadłej dnia 7 listopada 1916 na uroczystem w sali ratuszowej zebraniu, Lwów: Komitet Obywatelski, 1916. Lwów podczas inwazyi, Lwów: H. Altenberg, 1916. Trzeci Maja, Lwów: Uniw. Żołn. Dow. Okr. Etapowego Tarnopol, 1920. Lwów: z 19 ilustracjami, Warszawa: „Bibljoteka Polska”, ok. 1925. Żołnierskie to i owo, Lwów: Referat Oświaty Komendy Miasta, 1926. W starej szkole nowy duch: szkic w 1. akcie wierszem dla młodzieży, Kołomyja: „Notatki Wychowawcze”, 1929. Pan Tadeusz: rozbiór szczegółowy, Lwów: K. S. Jakubowski, 1929. Dzień krwi i chwały. Obrazek sceniczny w 1-nej odsłonie, Miejsce Piastowe: Wydaw. Tow. Św. Michała Archanioła, 1930. Kropiciel i Brzytwa w wojsku narodowem. Gawęda sceniczna w 3 aktach, Miejsce Piastowe: Wydaw. Tow. Św. Michała Archanioła, 1931.

Utwory okolicznościowe Nie ma cię mistrzu! Wiersz poświęcony uczczeniu 25-letniej rocznicy zgonu śp. Adama, Lwów, 1880. Słowa do Kantaty ku czci Adama Mickiewicza Bolesława Wallek-Walewskiego na chór mieszany z towarzyszeniem orkiestry smyczkowej, Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, cop. 1949. Słowa do Serenady ku uczczeniu Najjaśniejszego Cesarza i Króla Franciszka Józefa Stanisława Niewiadomskiego na chór męski i orkiestrę. Katalog wystawy urządzonej ku czci Tadeusza Kościuszki w setną rocznicę jego zgonu, Lwów, Komitet Wystawy, 1917. Na sprowadzenie zwłok Henryka Sienkiewicza z ziemi szwajcarskiej do polskiej, ok. 1924, (Lwów: Drukarnia Zakładu Narodowego im. Ossolińskich). Ku czci nieznanego żołnierza, Lwów, 1925. Słowa do kantaty Nieznany żołnierz Mieczysława Sołtysa, na chór męski Lwów: Wydaw. Wojewódzkiego Komitetu Lwowskiego Obywatelskiego dla Uświetnienia Uroczystości Ekshumacji i Przewiezienia Zwłok Nieznanego Żołnierza z Pobojowiska Lwowskiego do Warszawy, 1925. Juljusz Słowacki w święto złożenia zwłok poety na Wawelu, Lwów: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1927.

Przekłady Henrik Ibsen, Oblubienica morza. Dramat w 5-ciu aktach, Warszawa: Przegląd Tygodniowy, 1889. Heinrich Zschocke, Księga rozmyślań ku duchowemu zbudowaniu rodzin chrześcijańskich z dzieła H. Zschockego „Stunden der Andacht” (wybór i przekład), Lwów: Założyciel Schroniska R. Domsa, 1893. William Szekspir, Opowieść zimowa, 1895. William Szekspir, Cymbelin, 1897. William Szekspir, Troilus i Kresyda, 1897Dramaty Szekspira w tłumaczeniu Stanisława Rossowskiego oraz omówienie jego sylwetki i dorobku przekładowego dostępne są w cyfrowym repozytorium Polski Szekspir UW.. Manru, opera I.J. Paderewskiego, libretto w jęz. niemieckim Alfred Nossig, polski przekład S. Rossowski, Lwów : Drukarnia Polska, 1901„Manru” w zbiorach biblioteki Raczyńskich w Poznaniu [dostęp online: 2018-11-20]. Heinrich Heine, O Polsce, Lwów, Złoczów: Księg. W. Zukerkandel, 1913.

Przypisy

Bibliografia

Rościsław Skręt: Rossowski Stanisław. W: Polski Słownik Biograficzny. T. XXXII. Wrocław – Warszawa – Kraków : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1989–1991, s. 142–143.

Linki zewnętrzne Dzieła Stanisława Rossowskiego w bibliotece Polona

Kategoria:Galicyjscy nauczyciele Kategoria:Ludzie urodzeni w Monasterzyskach Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy dramaturdzy Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury norweskiej Kategoria:Uczniowie Gimnazjum Buczackiego Kategoria:Urodzeni w 1861 Kategoria:Zmarli w 1940