thumb|Przekrój pocisku kumulacyjnego Pocisk kumulacyjny – pocisk przeciwpancerny, w którym do przebicia pancerza wykorzystuje się strumień kumulacyjny, powstający po eksplozji materiału wybuchowego, działającego na wkładkę kumulacyjną (cienkościenny stożek wykonany najczęściej z miedzi lub innego miękkiego metalu).
Ładunki kumulacyjne zaczęto stosować podczas II wojny światowej w minach przeciwumocnieniowych oraz pociskach granatników przeciwpancernych.
Schemat i zasada działania thumb|Animacja demonstrująca działanie pocisku kumulacyjnego thumb|Ładunek kumulacyjny z zapalnikiem piezoelektrycznym: 1. czepiec balistyczny 2. dociskacz piezoelementów 3. wkładka kumulacyjna 4. zapalnik 5. materiał wybuchowy 6. czujnik piezoelektryczny Zasada działania: wybuch zapalnika powoduje rozpoczęcie procesu spalania materiału wybuchowego. Jest ważne, aby materiał ten nie detonował, ale spalał się w regularnej, sferycznej fali wybuchu. Fala ta zbliża się do wierzchołka stożka wkładki kumulacyjnej. Kiedy go dosięgnie, zaczyna się ona deformować i jest stopniowo, poczynając od wierzchołka, uplastyczniana i wypychana w stronę pancerza. Tak zgniatana wkładka kumulacyjna formuje strumień kumulacyjny, poruszający się z dużą szybkością w stronę pancerza (czoło strumienia porusza się z prędkością kilkunastu km/s) oraz znacznie szerszy i powolniejszy strumień wsteczny, wylatujący do tyłu głowicy. Sam strumień kumulacyjny ma niewielki przekrój i dzięki temu uzyskuje wielką koncentrację energii na powierzchni pancerza, powodując zazwyczaj jego odparowanie.
Zastosowania i środki przenoszenia Zastosowania ładunków kumulacyjnych: niszczenie pojazdów opancerzonych (np. czołgów w ruchu); niszczenie ścian bunkrów i innych umocnień; niszczenie opancerzonych stanowisk ogniowych (np. okopanych czołgów).
Środki przenoszenia: pociski granatników przeciwpancernych, np. RPG-7; przeciwpancerne pociski rakietowe (ppk), np. MAF; miny przeciwpancerne; ładunki saperskie; pociski artyleryjskie, np. 3WBK10 kalibru 125 mm; bomby lotnicze.
Sposoby przeciwdziałania thumb|Czołg PzKpfw III wyposażony w doczepiane do pancerza ekrany przeciwkumulacyjne thumb|Kostki pancerza reaktywnego na wieży czołgu T-72 Istnieją trzy główne systemy przeciwdziałania pociskowi kumulacyjnemu:
1. Ekrany przeciwkumulacyjne – w postaci osłon, wykonanych zwykle z cienkiej blachy lub siatki stalowej. Ekrany umieszcza się w odległości 10–50 cm od pancerza pojazdu, w ten sposób aby przy trafieniu inicjowały efekt kumulacyjny pocisku przed jego dotarciem do pancerza właściwego.
2. Pancerz warstwowy – złożony z wielu warstw materiału, z których każda jest powierzchniowo utwardzana. Taki pancerz jest znacznie skuteczniejszy od pancerza litego o tej samej wadze, bowiem strumień kumulacyjny rozprasza się, uderzając w kolejne utwardzone powierzchnie warstw pancerza.
3. Pancerz reaktywny – polega na umieszczeniu na pancerzu właściwym kostek materiału wybuchowego o silnych własnościach detonacyjnych – czyli zapalających się znacznie szybciej, niż rozprzestrzenia się w nich fala wybuchu. Kostka takiego materiału uderzona przez strumień kumulacyjny detonuje i rozprasza strumień kumulacyjny.
W praktyce zazwyczaj łączy się ze sobą kilka rozwiązań, np. kładąc pancerz reaktywny na pancerz warstwowy.
Bibliografia
Kategoria:Amunicja artyleryjska Kategoria:Broń przeciwpancerna