Margaret Natalie Smith, DBE, CH (ur. 28 grudnia 1934 w Londynie, zm. 27 września 2024 tamże) – brytyjska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. Laureatka licznych nagród, w tym dwóch Oscarów, pięciu Nagród BAFTA, czterech Emmy, Tony, pięciu Nagród Gildii Aktorów Ekranowych, trzech Złotych Globów i honorowej Laurence Olivier Award. Należy do ścisłego grona laureatów potrójnej korony aktorstwa (Oscara, Emmy i Tony).
W swojej karierze otrzymała wiele zaszczytów m.in. Order Imperium Brytyjskiego w klasie Dama Komandor (DBE) w 1990 oraz honorowy tytuł szlachecki Dame. Znana była ze swoich charakterystycznych ról kostiumowych.
Życiorys Maggie Smith urodziła się w rodzinie Nathaniela Smitha (1902–1991), lekarza patologa, pracującego na Uniwersytecie Oksfordzkim i sekretarki, pochodzącej ze Szkocji, Margaret Little (1896–1977). W wieku czterech lat przeprowadziła się z rodziną do Oksfordu. Miała braci bliźniaków starszych od niej o sześć lat, Alistaira (zm. 1981) i Iana. Smith kształciła się w Oxford High School do szesnastego roku życia, kiedy to opuściła szkołę, aby studiować aktorstwo.
Smith rozpoczęła karierę sceniczną jako studentka, występując w Oxford Playhouse w 1952 roku -zadebiutowała na Broadwayu w sztuce New Faces of '56. W 1959 dołączyła do Old Vic Company. W 1963 została zaangażowana do The National Theatre.
Po raz pierwszy pojawiła się na ekranie w 1956. Pierwszą nominację do Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej zdobyła za rolę w filmowej adaptacji Otella (1965) jako Desdemona u boku Laurence’a Oliviera, Dereka Jacobiego i Michaela Gambona. Popularność przyniosła jej rola w filmie Pełnia życia panny Brodie (1969). W 1970 roku Smith zagrała tytułową rolę w inscenizacji sztuki Henrika Ibsena Hedda Gabler w reżyserii Ingmara Bergmana. W 1978 roku Smith zagrała u boku Michaela Caine’a w Suicie kalifornijskiej według Neila Simona, za którą otrzymała Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej. W 1985 roku Smith wcieliła się w postać Charlotte Bartlett w produkcji Pokój z widokiem, za którą była ponownie nominowana do Oscara.
W 1992 roku Smith wystąpiła u boku Whoopi Goldberg w komedii Zakonnica w przebraniu i jej sequelu, Zakonnica w przebraniu 2 (1993). Wystąpiła w dwóch filmach Agnieszki Holland – Tajemniczy ogród (1994) oraz Washington Square (1997). W 2001 roku Smith pojawiła się w brytyjskim kryminale Gosford Park, wyreżyserowanym przez Roberta Altmana. Rola ta przyniosła jej szóstą nominację do Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej. Na początku XXI wieku popularność dała jej rola prof. McGonagall w serii filmów o Harrym Potterze (2001–2011) oraz Violet Crawley w serialu Downton Abbey (2010–2015).
Obok sześciu nominacji i dwóch wygranych Nagród Akademii Filmowej, otrzymała również nagrodę Tony, cztery nagrody Primetime Emmy, pięć nagród Brytyjskiej Akademii Filmowej i trzy Złote Globy. W 1994 roku Smith otrzymała tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Cambridge.
Życie prywatne 29 czerwca 1967 roku wyszła za mąż za aktora Roberta Stephensa. Mieli dwóch synów, aktorów Chrisa (ur. 1967) i Toby’ego (ur. 1969). Po rozwodzie w 1975 roku, Smith wyszła ponownie za mąż za dramaturga i pozostali małżeństwem do jego śmierci w 1998 roku.
W 1988 roku zdiagnozowano u niej chorobę Gravesa-Basedowa. Aktorka przeszła w 2007 roku operację usunięcia nowotworu piersi.
Zmarła rano 27 września 2024 w , w Londynie.
Filmografia mały|Maggie Smith (1973) mały|skaluj=0.7|Maggie Smith (2007)
Filmy Rok Tytuł Rola Reżyser Dodatkowe informacje 1956 Child in the House gość na przyjęciu 1957 Sing for Your Supper Ann Carter film telewizyjny 1958 Nowhere to Go Bridget Howard 1962 Go to Blazes Chantal 1963 Z życia VIP-ów panna Mead 1964 Zjadacz dyń Philpot 1965 Młody Cassidy Nora Otello Desdemona 1967 Garniec miodu Sarah Watkins Much Ado About Nothing Beatrice film telewizyjny 1968 Gorące miliony Patty Terwilliger Smith 1969 Pełnia życia panny Brodie Jean Brodie Och! Co za urocza wojenka gwiazda music hallu 1972 Podróże z moją ciotką Augusta Bertram 1973 Miłość i ból i ta cała cholerna reszta Lila Fisher 1976 Zabity na śmierć Dora Charleston 1978 Śmierć na Nilu Miss Bowers Suita kalifornijska Diana Barrie 1981 Kwartet Lois Heidler Zmierzch tytanów Thetis 1982 Zło czai się wszędzie Daphne Castle Misjonarz Isabel Ames 1983 Lepiej późno niż wcale panna Anderson 1984 Trzeba grać Lily Wynn Prywatne zajęcia Joyce Chilvers 1985 Pokój z widokiem Charlotte Bartlett 1987 Samotna pasja Judith Hearne Judith Hearne 1990 Romeo.Juliet Rozalina głos 1991 Hook Wendy Darling 1992 Zakonnica w przebraniu matka przełożona 1993 Tajemniczy ogród pani Medlock Zakonnica w przebraniu 2: Powrót do habitu matka przełożona 1995 Richard III Cecylia Neville 1996 Zmowa pierwszych żon Gunilla Garson Goldberg 1997 Plac Waszyngtona Lavinia Penniman 1999 Goście z zaświatów Lily Marlowe Herbatka z Mussolinim Hester Random Ostatni wrzesień Myra Naylor All the King’s Men Aleksandra Duńska film telewizyjny 2001 Harry Potter i Kamień Filozoficzny Minerwa McGonagall Gosford Park Constance Trentham 2002 Boskie sekrety siostrzanego stowarzyszenia Ya-Ya Caro Eliza Bennett Harry Potter i Komnata Tajemnic Minerwa McGonagall 2003 Mój dom w Umbrii Emily Delahunty film telewizyjny 2004 Harry Potter i więzień Azkabanu Minerwa McGonagall Lawendowe wzgórze Janet Widdington 2005 Harry Potter i Czara Ognia Minerwa McGonagall Wszystko zostaje w rodzinie Grace Hawkins 2007 Zakochana Jane pani Gresham Harry Potter i Zakon Feniksa Minerwa McGonagall Opowieść Mary Mary Gilbert film telewizyjny 2009 Harry Potter i Książę Półkrwi Minerwa McGonagall Od czasu do czasu Linnet Oldknow 2010 Niania i wielkie bum Agatha Docherty 2011 Gnomeo i Julia pani Bluebury głos Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część II Minerwa McGonagall 2012 Hotel Marigold Muriel Donnelly Kwartet Jean Horton 2014 Moja staruszka Mathilde Girard 2015 Drugi Hotel Marigold Muriel Donnelly Dama w vanie panna Shepherd 2018 Gnomeo i Julia. Tajemnica zaginionych krasnali pani Bluebury głos 2019 Downton Abbey Violet Crawley 2021 Chłopiec zwany Gwiazdką Ruth 2022 Downton Abbey: Nowa epoka Violet Crawley 2023 Klub cudownych kobiet Lily Fox
Seriale telewizyjne Rok Tytuł Rola Odcinki 1956 Fiona Frobisher-Smith „Cobalt Blue” 1959 ITV Television Playhouse Elaine „Sunday Out of Season” Doto „A Phoenix Too Frequent” 1960 Penelope „Penelope” 1961 Rose „The Savages” 1974–75 The Carol Burnett Show 3 odcinki 1983 All for Love pani Silly „Mrs Silly” 1988 Talking Heads Susan „A Bed Among the Lentils” 1992 Screen Two Mabel Pettigrew „Memento Mori” 1993 Great Performances Violet Venable „Suddenly, Last Summer” 1999 David Copperfield Betsey Trotwood 2 odcinki (miniserial) 2010–2016 Downton Abbey Violet Crawley 52 odcinki
Nagrody i nominacje Nagroda Rok Kategoria Nominowana twórczość Rezultat Laurence Olivier Awards 1981 Aktorka roku w nowej sztuce Virginia 1985 Występ komediowy roku The Way of the World 1987 Aktorka roku Lettice and Lovage / Coming in to Land 1994 Najlepszy występ komediowy Bądźmy poważni na serio 1998 Najlepsza aktorka Delikatna równowaga 2000 Dama w vanie 2010 Nagroda specjalna Nagrody Akademii Filmowej (Oscary) 1966 Najlepsza aktorka drugoplanowa Otello Należy wpisać „Maggie Smith” w polu „Nominee” i wybrać „Search”. 1970 Najlepsza aktorka Pełnia życia panny Brodie 1973 Podróże z moją ciotką 1979 Najlepsza aktorka drugoplanowa Suita kalifornijska 1987 Pokój z widokiem 2002 Gosford Park Nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA) 1959 Najbardziej obiecujący debiut filmowy Nowhere to Go 1966 Najlepsza aktorka brytyjska Młody Cassidy 1970 Najlepsza aktorka Pełnia życia panny Brodie 1979 Najlepsza aktorka drugoplanowa Śmierć na Nilu 1980 Najlepsza aktorka Suita kalifornijska 1982 Kwartet 1985 Prywatne zajęcia 1987 Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Pokój z widokiem 1989 Samotna pasja Judith Hearne 1994 Najlepsza aktorka drugoplanowa Tajemniczy ogród 2000 Herbatka z Mussolinim 2002 Gosford Park 2016 Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Dama w vanie Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych 2002 Najlepsza obsada w filmie Gosford Park Należy wyszukać Maggie Smith. 2012 Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie telewizyjnym Downton Abbey 2013 Najlepsza aktorka drugoplanowa Hotel Marigold Najlepsza obsada w filmie Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym Downton Abbey Najlepsza obsada w serialu dramatycznym 2014 Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym Najlepsza obsada w serialu dramatycznym 2015 Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym Najlepsza obsada w serialu dramatycznym 2016 Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym Najlepsza obsada w serialu dramatycznym 2017 Nagrody specjalne Brytyjskiej Akademii Sztuk Filmowych i Telewizyjnych (BAFTA) 1993 Nagroda specjalna 1996 BAFTA Fellowship Nagrody Telewizyjne Akademii Brytyjskiej (BAFTA) 1984 Najlepsza aktorka All for Love (odcinek „Mrs. Silly”) 1989 Talking Heads (odcinek „Bed Among the Lentils”) 1993 Screen Two (odcinek „Memento Mori”) 2000 David Copperfield 2012 Najlepsza aktorka drugoplanowa Downton Abbey Primetime Emmy 1993 Najlepsza aktorka pierwszoplanowa w miniserialu lub programie specjalnym Great Performances (odcinek „Nagle, zeszłego lata”) 2000 Najlepsza aktorka drugoplanowa w miniserialu lub filmie telewizyjnym David Copperfield 2003 Najlepsza aktorka pierwszoplanowa w miniserialu lub filmie telewizyjnym Mój dom w Umbrii 2010 Opowieść Mary 2011 Najlepsza aktorka drugoplanowa w miniserialu lub filmie telewizyjnym Downton Abbey 2012 Najlepsza aktorka drugoplanowa w serialu dramatycznym 2013 2014 2016 Tony 1975 Najlepsza aktorka pierwszoplanowa w dramacie Private Lives 1980 Night and Day 1990 Lettice and Lovage Złote Globy 1964 Debiutantka roku Z życia VIP-ów 1966 Najlepsza aktorka w filmie dramatycznym Otello 1970 Pełnia życia panny Brodie 1973 Najlepsza aktorka w filmie komediowym lub musicalu Podróże z moją ciotką 1979 Suita kalifornijska 1987 Najlepsza aktorka drugoplanowa w filmie Pokój z widokiem 2002 Gosford Park 2004 Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie telewizyjnym Mój dom w Umbrii 2012 Najlepsza aktorka drugoplanowa w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym Downton Abbey 2013 Najlepsza aktorka w filmie komediowym lub musicalu Kwartet 2016 Dama w vanie
Zobacz też Lista laureatów co najmniej dwóch aktorskich Oscarów
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjskie aktorki filmowe Kategoria:Brytyjskie aktorki teatralne Kategoria:Brytyjskie aktorki telewizyjne Kategoria:Laureaci potrójnej korony aktorstwa Kategoria:Laureatki nagrody BAFTA dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej Kategoria:Laureatki nagrody BAFTA dla najlepszej aktorki drugoplanowej Kategoria:Laureaci nagrody BAFTA Fellowship Kategoria:Laureaci nagrody Tony Kategoria:Laureaci nagrody Emmy Kategoria:Laureatki Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej Kategoria:Laureatki Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej Kategoria:Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki drugoplanowej w filmie Kategoria:Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego Kategoria:Urodzeni w 1934 Kategoria:Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki drugoplanowej w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie Kategoria:Laureaci nagrody Laurence’a Oliviera Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu w Cambridge Kategoria:Zmarli w 2024