Stanisław Twardo

thumb|Stanisław Tawrdo (czwarty z prawej) podczas otwarcia oddziału Banku Gospodarstwa Krajowego we Włocławku (1928) mały|Stanisław Twardo (przed 1934) mały|Grób Stanisława Twardo na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Stanisław Twardo (ur. 13 grudnia 1883 w Warszawie, zm. 8 listopada 1982 tamże) – polski inżynier, działacz niepodległościowy, żołnierz, działacz państwowy i urzędnik II Rzeczypospolitej, wojewoda warszawski.

Życiorys Urodził się w rodzinie rzemieślnika Władysława (zm. 1935) i Rozalii z Babeckich (zm. 1919). W Warszawie ukończył szkołę powszechną i średnią. Od 1896 r. czynnie działał w tajnej organizacji niepodległościowej młodzieży w Warszawie. W 1900 r. rozpoczął studia na Politechnice Warszawskiej, których musiał przerwać z powodu zaangażowania w manifestacje rewolucyjne na uczelni w styczniu 1905 r. Po wyrzuceniu z politechniki odbył półroczną praktykę w zakładach turbogeneratorów w firmie Elektrotechnická a.s. w Wysoczanach koło Pragi. Zamierzał dalej kontynuować naukę na politechnice praskiej, ale w 1906 r. za namową Kazimierza Sosnkowskiego objął kierownictwo podokręgu Praga w Organizacji Bojowej PPS.

We wrześniu 1906 r. został aresztowany w Warszawie, w czerwcu 1907 r. zwolniony przez Sąd Wojenny, jednak do jesieni 1908 r. był przetrzymywany w twierdzy w Brześciu. Po zwolnieniu z twierdzy wyjechał do Pragi, gdzie studiował na Wydziale Mechaniki Politechniki Praskiej i w 1911 r. uzyskał dyplom inżyniera. Jednocześnie kierował oddziałem PPS i oddziałem Towarzystwa Sportowo-Gimnastycznego "Strzelec", który z ramienia Związku Walki Czynnej zorganizował w 1910 r. w Pradze. Po ukończeniu studiów przez 3 lata pracował w fabryce Rohn, Zieliński i Ska w Warszawie. W 1915 r., po wkroczeniu Niemców do Warszawy, zorganizował z ramienia Wydziału Oświecenia m. st. Warszawy II Miejską Szkołę Rzemiosła Artystycznego wraz z warsztatem przy ul. NowowiejskiejS. Twardo, Ogniwa jednego życia, Biblioteka Narodowa, Magazyn rękopisów, Rkps akc. 10430..

Po odzyskaniu niepodległości od grudnia 1918 r. do marca 1919 r. był pierwszym Komisarzem Rządu RP ds. Gospodarki Warszawy. W tym czasie zachorował na "hiszpankę", z której ostatecznie wyleczył się dopiero na początku 1922 r., w międzyczasie podejmując, z przerwami, różne prace. W 1919 r. został Inspektorem Administracji Publicznej, a w 1923 r. mianowany głównym inspektorem administracji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Od 28 listopada 1927 do 3 lipca 1934 r. sprawował urząd wojewody warszawskiego. W 1934 r. przeniesiony w stan spoczynku.

W latach 1929–1935 prezes Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych. W sierpniu 1935 r. na kongresie pożarniczym w Dreźnie, w uznaniu zasług polskiego pożarnictwa dla współpracy międzynarodowej Stanisław Twardo został wybrany na stanowisko wiceprezesa CTIF (fr. Comité Technique International de Prévention et d’Extinction du Feu – Międzynarodowy Komitet Techniczny Prewencji i Zwalczania Pożarów). W 1935 r. został dyrektorem Państwowych Zakładów Przemysłu Drzewnego w HajnówceEcha Leśne, nr 42/43, 1935..

W okresie międzywojennym angażował się również w działalność społeczną. Przy jego pomocy w 1930 r. utworzone zostało Księżackie Ognisko Kultury, Sztuki i Przemysłu Ludowego w Złakowie Kościelnym.

Po agresji Niemiec i ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 r. na emigracji we Francji. Według diariusza Wojciecha Wasiutyńskiego, który również przebywał na południu Francji, grupa związanych z Twardą inżynierów polskich z Nicei wystosowała po kapitulacji Francji memoriał do władz III Rzeszy, obliczony na zawarcie porozumienia politycznego i powrót do okupowanego kraju. Inicjatywa ta została przez Niemców po wstępnych rozmowach odrzucona przed 16 sierpnia 1940.

Po 1945 r. wrócił do Polski. Organizował infrastrukturę uzdrowiskową na Pomorzu Zachodnim. Mieszkał w Szczecinie i był m.in. założycielem oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. W 1948 r. powrócił wraz z rodziną do Warszawy, został radcą ds. zakupu urządzeń zagranicznych w Ministerstwie Komunikacji. Aresztowany przez UB w 1951 r., dwa lata później skazany na 10 lat, zwolniony z więzienia w 1955 r. W latach 1960–1975 kierował kursami dla kadry kierowniczej w Instytucie Przemysłu Drobnego.

Członek honorowy Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich.

Od 1 listopada 1912 r. był mężem Wandy z Pohoskich.

Zmarł w wieku prawie 99 lat i został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 168-2-25,26).

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (7 listopada 1925)M.P. z 1925 r. nr 262, poz. 1082 „za owocną działalność w dziedzinie administracji”. Krzyż Niepodległości z Mieczami (19 grudnia 1930) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal Dziesięciolecia Odzyskanej NiepodległościNa podstawie fotografii . Złoty Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa” Złoty Znak Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej

Przypisy

Bibliografia Twardo S., Ogniwa jednego życia, Biblioteka Narodowa, Magazyn rękopisów, Rkps akc. 10430.

Kto był kim w II Rzeczypospolitej, pod red. prof. Jacka. M. Majchrowskiego, Warszawa 1994, wyd. I.

Kategoria:Absolwenci Politechniki Czeskiej w Pradze Kategoria:Członkowie Organizacji Bojowej PPS Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Sportowo-Gimnastycznego „Strzelec” Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem Za Zasługi dla Pożarnictwa Kategoria:Odznaczeni Złotym Znakiem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych II Rzeczypospolitej Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Więźniowie Twierdzy Brzeskiej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Wojewodowie warszawscy (II Rzeczpospolita) Kategoria:Zmarli w 1982 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918