Psychologia środowiskowa – dział psychologii zajmujący się problemem oddziaływania człowieka na środowisko fizyczne oraz odwrotnie – środowiska fizycznego na człowieka. Środowisko jest rozumiane zarówno jako stworzone przez ludzi, jak i naturalne, a kwestie psychologiczne odnoszą się do zachowania i doświadczania.
W odróżnieniu od innych dziedzin psychologii badania w większości przypadków prowadzone są poza laboratorium i dotyczą kwestii dostosowania się albo jego braku do warunków środowiska, w którym funkcjonują ludzie. Do cech charakterystycznych psychologii środowiskowej należą: traktowanie związków między zachowaniem i środowiskiem jako całości nierozkładanej na części, wobec czego stosuje się określenia „molarny”, a związki te ujmuje się jako całościowe środowiskowo-percepcyjne jednostki zachowania; założenie o wzajemności relacji między zachowaniem a środowiskiem, gdzie środowisko może ograniczać pewne aspekty zachowań a ograniczenia te prowadzą do zmian zachowań i sposobów wykorzystania środowiska, co skutkuje zmianami w środowisku; występowanie mniej ostrego podziału między badaniami podstawowymi i stosowanymi; interdyscyplinarny obszar badań mający znaczenie dla takich nauk jak architektura krajobrazu, urbanistyka, budownictwo; eklektyczna metodologia, w której wykorzystuje się badania eksperymentalne (także z wykorzystaniem symulacji zewnętrznego środowiska), badania korelacyjne wykorzystujące dane z obserwacji i dane archiwalne, a także badania opisowe dotyczące głównie jakości środowiska oraz satysfakcji jego użytkowników.
Historia psychologii środowiskowej Pierwsze prace naukowe dotyczące relacji między środowiskiem a zachowaniem publikowano na początku XX wieku. W pierwszej połowie XX wieku publikowano w tym zakresie wyniki badań w obszarze geografii zachowania, psychologii poznawczej, socjologii miasta. Systematyczne badania nad tymi zależnościami zaczęto prowadzić od początku lat 50. XX wieku. Współpraca ze środowiskiem architektów zaowocowała tworzeniem projektów funkcjonalnych budynków, Edward Hall wprowadził pojęcie proksemika. W latach 70. psychologia środowiskowa zaczęła pojawiać się jako kierunek studiów.
Przypisy
Bibliografia