Barbra Streisand, właśc. Barbara Joan Streisand (ur. 24 kwietnia 1942 w Nowym Jorku) – amerykańska piosenkarka, aktorka, reżyserka, scenarzystka, producentka filmowa, kompozytorka, autorka tekstów i filantropka. Za sprawą ponad 60-letniej kariery w muzyce, filmie, telewizji i teatrze uchodzi za jedną z najbardziej uznanych i najpopularniejszych osób w przemyśle rozrywkowym. Należy do ścisłego grona laureatów czterech najważniejszych amerykańskich nagród kultury popularnej, EGOT (Emmy, Grammy, Oscara i Tony).
Debiutowała na początku lat 60. XX w., śpiewając w nowojorskich klubach nocnych, a następnie programach telewizyjnych. W 1962 podpisała kontrakt fonograficzny z wytwórnią Columbia Records. W 1963 wydała swój pierwszy album studyjny, The Barbra Streisand Album, dzięki któremu wygrała Grammy za album roku. Dotychczas wydała łącznie 37 albumów studyjnych, 12 ścieżek dźwiękowych i 3 albumy z nagraniami obsad teatralnych. Wylansowała przeboje takie jak „People” (1965), „The Way We Were” (1973), „Evergreen” (1976), za który została uhonorowana Grammy za piosenkę roku i Oscarem za najlepszą piosenkę oryginalną, „You Don’t Bring Me Flowers” (1978), „No More Tears (Enough Is Enough)” (1979) czy „Woman in Love” (1980). 11 jej albumów dotarło do pierwszego miejsca amerykańskiego notowania Billboard 200, przy czym jako jedyny wykonawca w historii zajmowała na nim szczytową pozycję przez sześć kalendarzowych dekad, zaś 5 jej singli dotarło do pierwszego miejsca Hot 100. Według danych „Billboardu”, odniosła największy sukces spośród wszystkich kobiet w historii notowań Billboard 200 i Adult Contemporary. 31 jej albumów zdobyło w Stanach Zjednoczonych certyfikat platyny. Łącznie otrzymała w Stanach Zjednoczonych certyfikaty za 68,5 miliona sprzedanych nagrań, co jest jednym z najwyższych wyników w historii. Światowa sprzedaż jej nagrań przekracza 150 milionów egzemplarzy, co jest jednym z najwyższych wyników w historii przemysłu fonograficznego.
W 1961 zadebiutowała na Broadwayu drugoplanową rolą w musicalu I Can Get It for You Wholesale, za który otrzymała nominację do Tony. Popularność przyniosła jej główna rola Fanny Brice w musicalu Zabawna dziewczyna (1964–1966) na Broadwayu i West Endzie, za który otrzymała kolejną nominację do Tony. W latach 60. zaczęła występować w autorskich telewizyjnych programach rewiowych. Jako aktorka filmowa zadebiutowała rolą Brice w Zabawnej dziewczynie (1968), adaptacji musicalu, za którą zdobyła Oscara dla najlepszej aktorki. W kolejnych latach uznanie i popularność przyniosły jej filmy takie jak Hello, Dolly! (1969), No i co, doktorku? (1972), Tacy byliśmy (1973), za który otrzymała drugą nominację do Oscara, czy Narodziny gwiazdy (1976). Zadebiutowała jako reżyserka, scenarzystka i producentka filmem Yentl (1983), za który jako pierwsza kobieta w historii zdobyła Złoty Glob dla najlepszego reżysera. W kolejnych latach wyreżyserowała i wyprodukowała także filmy Książę przypływów (1991), nominowany do Oscara za najlepszy film, i Miłość ma dwie twarze (1996).
Jest laureatką licznych wyróżnień, w tym dwóch Oscarów, dziewięciu Grammy, pięciu Emmy, trzech Peabody i dziewięciu Złotych Globów (co czyni ją najczęściej nagradzaną osobą w historii Złotych Globów, na równi z Tomem Hanksem i Meryl Streep). Została także nagrodzona licznymi wyróżnieniami honorowymi, w tym specjalną nagrodą Tony (1970), Grammy Legend Award (1992), Grammy Lifetime Achievement Award (1995), Nagrodą im. Cecila B. DeMille’a (2000), Nagrodą Amerykańskiego Instytutu Filmowego za całokształt twórczości (2001), Nagrodą Gildii Aktorów Ekranowych za całokształt twórczości (2024) i na Festiwalu Filmowym w Cannes (2026). W 2008 została uhonorowana w ramach Kennedy Center Honors. W Stanach Zjednoczonych została odznaczona National Medal of Arts (2000) i Prezydenckim Medalem Wolności (2015), zaś we Francji Orderem Narodowym Legii Honorowej (2007).
Życiorys Rodzina, edukacja i początki kariery Urodziła się w nowojorskim Brooklynie. Jest córką Amerykanów żydowskiego pochodzenia – nauczyciela gramatyki, poety i naukowca Emanuela Streisanda i szkolnej sekretarki Diany (urodzonej jako Ida Rosen), która w młodości była śpiewaczką sopranową. Jej dziadkowie byli żydowskimi emigrantami, którzy przeprowadzili się do USA z terenów dawnej Polski; rodzina jej ojca pochodziła z Galicji, a matki – z zaboru rosyjskiego. Gdy miała 15 miesięcy, jej ojciec zmarł z powodu niewydolności oddechowej po zastrzyku morfiny mającym złagodzić atak padaczki. Po śmierci Emanuela rodzina Streisand pogrążyła się niemal w ubóstwie, dlatego dziewczynka przez kolejne osiem lat mieszkała u rodziców matki przy Pulaski Street w Williamsburgu. W 1949 drugim mężem Diany został Louis Kind, sprzedawca używanych samochodów, który opuścił rodzinę, gdy Barbara miała 13 lat. Wychowywała się z dwójką rodzeństwa: starszym o siedem lat bratem, Sheldonem, i młodszą przyrodnią siostrą, Rosalind, która również została piosenkarką. W młodości cierpiała na anemię, poza tym od dziecka choruje na astmę, a od siódmego roku życia ma szumy uszne.
Przez trzy lata uczyła się w jesziwie Bais Yakov School w Brooklynie, po czym zaczęła naukę w szkole publicznej nr 89. W tym okresie uczyła się tańca baletowego i dorabiała, pracując jako hostessa i kasjerka w chińskiej restauracji. 29 grudnia 1955 wraz z matką wzięła udział w sesji nagraniowej w studiu Nola Recording, na której zarejestrowała na winylu piosenki „Zing! Went the Strings of My Heart” i „You Never Know”. Kiedy miała 14 lat, zafascynowała się teatrem i regularnie oglądała spektakle na Broadwayu, a także podjęła lekcje aktorstwa u Williama Hickeya. W ramach praktyk letnich po skończeniu drugiej klasy szkoły średniej Erasmus Hall wystąpiła w spektaklach teatru Malden Bridge Playhouse: Herbaciarnia pod sierpniowym księżycem, Desk Set i Piknik. W tym okresie pracowała także w Cherry Lane Theatre w Greenwich Village, śpiewała w chórze Chorale Clubo, wzięła udział w trzymiesięcznym kursie w Actors Studio Lee Strasberga i uczyła się aktorstwa u Allana Millera. Jej idolem aktorskim jest Marlon Brando, którego osobiście poznała w kwietniu 1965.
W styczniu 1959, ukończywszy liceum na pół roku przed terminem, wyjechała do Nowego Jorku, gdzie uczęszczała na zajęcia aktorskie do Theatre Studio. Zagrała Lornę, przywódczynię gangu złodziei, w spektaklu Driftwood (1959; reż. Jim McDowall) w Garret Theatre i trzy role w sztuce Obrazy z życia owadów (1960; reż. Vasek Simek) w Jan Hus Playhouse. Warsztat aktorski rozwijała z ówczesnym chłopakiem, Barrym Dennenem, który dzielił się z nią zawodowymi wskazówkami. Dorabiała, pracując jako sekretarka w zakładzie drukarskim Michael Press, modelka na zajęciach z rysunku w Art Students League, bileterka w teatrze Lubt-Fontanne, opiekunka do dzieci i recepcjonistka w biurze agencji reklamowej Ben Sackheim Inc., w której pracował jej brat. Przez brak regularnego dochodu nie miała stałego miejsca zamieszkania, dlatego pomieszkiwała u znajomych.
Lata 60. thumb|Streisand (1962) Na początku lat 60. wzięła udział w przesłuchaniach do roli Liesl von Trapp w spektaklu Dźwięki muzyki i z pomocą Barry’ego Dennena zarejestrowała taśmę z kilkoma utworami. W tym czasie zdobyła uznanie publiczności występami w klubie nocnym „The Lion”, wówczas jednym z najpopularniejszych klubów gejowskich na Greenwich Village, w którym pracowała jako szatniarka. Kiedy miała 18 lat, formalnie zmieniła imię z Barbara na Barbra, by wyróżnić się od innych debiutantów. Również w 1960 zaczęła występować w roli francuskiej pokojówki Hortense w spektaklu The Boy Friend (reż. Curt Conway) w Cecilwood Theatre.
We wrześniu 1960 rozpoczęła regularne recitale w klubie nocnym „Bon Soir” w Greenwich Village, a jej występy zdobywały uznanie publiczności i krytyków, którzy wychwalali jej talent w recenzjach. Po jednym z występów podpisała trzyletni kontrakt menedżerski z Tedem Rozarem, a jej agentem został Irvin Arthur z agencji Associated Booking Corporation. Po 11 tygodniach zakończyła występy w „Bon Soir”. W marcu 1961 zaczęła występować w klubie „Caucus” w Detroit, co poprzedziła kampania promocyjna obejmująca wywiady dla radia (wystąpiła w audycjach The Jack Harris Show i Guest House w rozgłośni WJR) i prasy (m.in. dla gazety „Detroit News” i „Windsor Star”). W materiałach promocyjnych podawała, że pochodzi z Turcji, czym chciała uniknąć podkreślania jej żydowskiego i brooklyńskiego pochodzenia. W kwietniu 1961 dała swój pierwszy telewizyjny występ w programie The Jack Paar Tonight Show, podczas którego zaśpiewała „A Sleepin’ Bee” i „When the Sun Comes Out”. Niedługo po występie w telewizji zagrała koncert w klubie Crystal Palace oraz zaśpiewała piosenki „A Sleepin’ Bee” i „Lover, Come Back to Me” w programie telewizyjnym PM East. Pozytywne recenzje od widzów sprawiły, że zaczęła regularnie gościć w tym programie. Występowała w teatrze-restauracji „Town’n’Country” w Winnipeg. W tym okresie mierzyła się z częstymi docinkami związanymi z jej dużym nosem, który stał się jej cechą charakterystyczną i którego – mimo wielu sugestii – nigdy nie zoperowała.
Po jednym z gościnnych występów w klubie „Bon Soir” została zauważona przez Marty’ego Erlichmana, który został jej nowym menedżerem. Z polecenia Jeffa Huntera, który zauważył ją w klubie „The Lion”, wzięła udział w przesłuchaniach do off-broadwayowskiej rewii komediowej Another Evening with Harry Stoones, do której zdobyła angaż i podpisała kontrakt z jej autorem, Jeffem Harrisem. Rewia Another… została zdjęta z afisza po dziewięciu pokazach przedpremierowych i jednym przedstawieniu z powodu słabych recenzji. Streisand następnie zaczęła występować w klubie „Blue Angel” i zdobyła angaż do roli sekretarki Jetty Marmelstein w broadwayowskim przedstawieniu I Can Get It for You Wholesale (reż. Arthur Laurents) w Shubert Theatre. By zwrócić na siebie uwagę publiczności, podkoloryzowała swój życiorys, podając w programie teatralnym, że urodziła się na Madagaskarze i dorastała w Rangunie. Choć sztuka I Can Get It… otrzymywała przeważnie krytyczne recenzje, to Streisand za swoją rolę była doceniana przez krytyków i cieszyła się uznaniem publiczności. Zarabiała wówczas 350 dol. tygodniowo. Za występy w I Can Get It… otrzymała nagrodę New York Drama Critics’ Circle i była nominowana do nagrody Tony dla najlepszej aktorki drugoplanowej w musicalu, a Howard Taubman z „The New York Timesa” uznał ją za jedną z dziesięciu najlepszych debiutantek na Broadwayu. Wraz z resztą obsady spektaklu nagrała album z piosenkami z I Can Get It… i zaśpiewała cztery piosenki na płytową wersję musicalu pt. Pins and Needles; oba wydawnictwa wydały Columbia Records. Znużona powtarzalnymi występami w I Can Get It…, coraz częściej spóźniała się na przedstawienia i grała bez zaangażowania, czym irytowała współpracowników. Spektakl zszedł z afisza w grudniu 1962.