Paweł Klecki, również jako Paul Kletzki (ur. 21 marca 1900 w Łodzi, zm. 5 marca 1973 w Liverpoolu) – polsko-szwajcarski dyrygent i kompozytor żydowskiego pochodzenia.
Życiorys
Naukę gry na skrzypcach rozpoczął w wieku 9 latMarian Fuks Muzyka ocalona. Warszawa 1989, s. 204–207.. Jego pierwszą nauczycielką była Róża Schindler-Süss. W wieku 15 lat występował na otwarciu Łódzkiej Orkiestry Symfonicznej. W czasie I wojny światowej walczył na froncie. W latach 1915–1919 grał w Łódzkiej Orkiestrze Symfonicznej, jednocześnie studiując kompozycję u Juliusza Wertheima i dyrygenturę u Emila Młynarskiego. Ponadto od 1918 do 1921 roku studiował filozofię na Uniwersytecie Warszawskim. Wziął udział w wojnie polsko-radzieckiej w latach 1920–1921.
Studia muzyczne kontynuował od 1921 roku w Berlinie, gdzie kontynuował naukę u Juliusza Wertheima oraz Friedricha Ernsta Kocha (teoria muzyki) w Hochschule für Musik. W 1923 roku miał miejsce jego debiut jako dyrygenta, a od 1925 dyrygował Berlińską Orkiestrą Filharmoniczną i innymi orkiestrami niemieckimi. W 1933 roku wyemigrował z Niemiec i wyjechał do Włoch, gdzie uczył kompozycji i orkiestracji w Scuola Superiore di Musica w Mediolanie. W latach 1937–1938 był dyrygentem orkiestry Filharmonii w Charkowie. W roku 1939 zamieszkał w Szwajcarii, której obywatelstwo przyjął w 1947 roku. W 1940 rozpoczął współpracę z Orchestre de la Suisse Romande w Genewie, w 1943 objął kierownictwo festiwali muzycznych w Lozannie.
W roku 1946, w związku z zaproszeniem Arturo Toscaniniego, brał udział w koncertach uświetniających otwarcie po wojnie Teatro alla Scala (dyrygował m.in. Uwerturą Antoniego Szałowskiego), a w 1947 roku zadebiutował w Londynie dyrygując London Philharmonic Orchestra. W latach 1954–1955 dyrygował Royal Liverpool Philharmonic Orchestra. Koncertował w Europie (m.in. w 1955 z Israel Philharmonic Orchestra) i Ameryce Południowej. Od roku 1958 w Stanach Zjednoczonych prowadził najpierw Philadelphia Orchestra, a od 1958 do 1963 Dallas Symphony Orchestra. W latach 1964–1966 zajmował podobne stanowisko w Bernie, a w latach 1966–1970 był dyrektorem generalnym Orchestre de la Suisse Romande. Koncertował również w Polsce z Orkiestrą Filharmonii Narodowej oraz z Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia.
Napisał ok. 30 utworów, w tym trzy symfonie, dwa koncerty (skrzypcowy, fortepianowy). Utwory te były wykonywane, lecz poświęcił się głównie dyrygenturze.
Zmarł podczas próby z Royal Liverpool Philharmonic Orchestra.
W 2023 roku w Muzeum Miasta Łodzi zrealizowano wystawę poświęconą Kleckiemu pt. „Paweł Klecki i muzyka Łodzi”.
Ważniejsze kompozycje Kwartet smyczkowy a-moll op. 1 (1923) Cztery pieśni op. 2 na głos i fortepian (1923) Trzy pieśni nocne op. 3 na głos i fortepian (1923) Trzy preludia op. 4 na fortepian (1923) Trzy pieśni op. 6 na głos i fortepian (1923) Sinfonietta e-moll op. 7 na orkiestrę (1923) Fantazja c-moll op. 9 na fortepian (1924) Kwartet smyczkowy nr 2 c-moll op. 13 (1925) Osiem pieśni op. 15 na głos i fortepian (1926) Trio fortepianowe D-dur op. 16 (1926) Symfonia d-moll op. 17 na orkiestrę (1927) Symfonia nr 2 g-moll op. 18 na głos i orkiestrę (1927) Koncert skrzypcowy op. 19 (1928) Wariacje orkiestrowe op. 20 (1929) Introduction und Rondo op. 21 na skrzypce i fortepian (1930) Koncert fortepianowy op. 22 (1930) Kwartet smyczkowy nr 3 d-moll op. 23 (1931) Capriccio op. 24 na orkiestrę (1931) Muzyka koncertowa op. 25 na orkiestrę (1932) Sonata skrzypcowa op. 26 (1933) Mała partita op. 27 na fortepian (1933) Trio smyczkowe op. 29 (1934) Suita liryczna op. 30 na orkiestrę (1938) Symfonia nr 3 op. 31 na orkiestrę (1939) Trio na flet, skrzypce i wiolonczelę op. 32 (1940) Concertino op. 34 na orkiestrę (1940) Wariacje na temat E. Jacques Dalcroze’a op. 37 na orkiestrę (1940)
Źródło: Instytut Adama Mickiewicza.
Przypisy
Linki zewnętrzne Biografia Kleckiego na naxos.com
Kategoria:Szwajcarscy dyrygenci Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Polscy dyrygenci Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Muzycy związani z Łodzią Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Zmarli w 1973