thumb|Odmowa złożenia przysięgi przez legionistów 2 Pułku Piechoty thumb|Legioniści 2 Pułku Ułanów stoją przed porzuconą bronią po odmowie złożenia przysięgi Kryzys przysięgowy – kryzys związany z odmową złożenia przysięgi wojskowej na wierność marionetkowemu Królestwu Polskiemu (zależnemu od Niemiec i Austro-Węgier) i na dotrzymanie braterstwa broni wojskom Cesarstwa Niemieckiego i Austro-Węgier do końca I wojny światowej przez żołnierzy Legionów Polskich (głównie I i III Brygady), który miał miejsce 9 i 11 lipca 1917. Józef Piłsudski odrzucił rotę przysięgi 2 lipca 1917.
Historia Po wydaniu w 1916 r. aktu 5 listopada niemiecki generał-gubernator Hans Hartwig von Beseler rozpoczął wiosną 1917 r. organizowanie Polskiej Siły Zbrojnej (niem. Polnische Wehrmacht) i postanowił w jej skład włączyć Legiony Polskie. Spowodowało to konieczność złożenia przysięgi na wierność cesarzowi Niemiec Wilhelmowi II (wcześniejsza przysięga składana była na wierność monarsze austro-węgierskiemuWacław Lipiński: Walka zbrojna..., s. 62. Mieczysław Wrzosek: Polski czyn zbrojny..., s. 102.). Rota przysięgi głosiła m.in., że Józef Piłsudski, polityk mający największe wpływy w Legionach, zalecił legionistom, by nie składali przysięgi. Większość żołnierzy I i III Brygady demonstracyjnie uchyliła się od niej 9 lipca 1917. Przysięgę złożyła tylko część żołnierzy II Brygady, od samego początku słabo związanych z Józefem Piłsudskim (jej dowódcą był generał Józef Haller). Żołnierze ci zasilili „Polnische Wehrmacht”, nazwany tymczasem Polskim Korpusem Posiłkowym – pod niemieckim dowództwem i rekrutowanym z poboru.
Legionistów, którzy odmówili złożenia przysięgi internowano w dwóch obozach: żołnierzy w obozie w Szczypiornie, zaś oficerów w Forcie Beniaminów. W nocy z 21 na 22 lipca 1917 Józef Piłsudski i Kazimierz Sosnkowski zostali aresztowani. Po krótkim przetrzymywaniu w kilku więzieniach Piłsudskiego przewieziono do Magdeburga, gdzie przebywał w ścisłej izolacji w twierdzy wojskowej. Dopiero w sierpniu 1918 r. umieszczono wraz z nim SosnkowskiegoAndrzej Garlicki: Józef Piłsudski 1867-1935, s. 197..
W proteście wobec internowania polskich żołnierzy, sprawująca władzę na terenie Królestwa Polskiego Tymczasowa Rada Stanu dokonała samorozwiązania, a jej kompetencje przejęła Rada RegencyjnaWinnicki Z. J., Rada Regencyjna Królestwa Polskiego i jej organy (1917 – 1918), Wrocław 2017, s. 29..
Przypisy
Bibliografia
Andrzej Garlicki: Józef Piłsudski 1867-1935, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa 1989, wyd. II, . Wacław Lipiński: Walka zbrojna o niepodległość Polski w latach 1905–1918, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 1990, . Mieczysław Wrzosek: Polski czyn zbrojny podczas pierwszej wojny światowej 1914–1918, Państwowe Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, Warszawa 1990, .
Linki zewnętrzne Dokumentacja kryzysu przysięgowego w serwisie Polona.pl
Kategoria:1917 w Austro-Węgrzech Kategoria:1917 w Królestwie Polskim Kategoria:1917 w Niemczech Kategoria:I wojna światowa Kategoria:Legiony Polskie 1914–1918 (Austro-Węgry) Kategoria:Legiony Polskie 1914–1918 (Cesarstwo Niemieckie)