José Ribamar Ferreira Sarney de Araujo Costa (ur. 24 kwietnia 1930 w Pinheiro w stanie Maranhão) – brazylijski polityk, prawnik, malarz, poeta, prezydent kraju w latach 1985–1990.
Życiorys Z wykształcenia prawnik, adwokat; autor książek beletrystycznych, jest członkiem Brazylijskiej Akademii Literatury (od 1980). W latach 1956–1966 deputowany do Kongresu Narodowego, 1965–1970 pełnił funkcję gubernatora rodzinnego stanu Maranhão. Zasiadł następnie (1970) w Senacie. W latach 1980–1984 kierował rządzącą Partią Demokratyczno-Społeczną (PDS). Opuścił PDS w lipcu 1984 i utworzył nowe ugrupowanie – Partię Frontu Liberalnego (PFL). 15 stycznia 1985 został wybrany na wiceprezydenta Brazylii; w związku z ciężką chorobą prezydenta elekta Tancredo Nevesa objął w jego imieniu władzę 15 marca 1985. Po śmierci Nevesa w kwietniu tego roku został zaprzysiężony jako pełnoprawny prezydent (do końca czteroletniej kadencji Nevesa). Był pierwszym cywilnym szefem państwa od 21 lat.
Za jego kadencji wprowadzono początkowo poprawkę do konstytucji, ustanawiającą bezpośrednie wybory prezydenckie (wcześniej było to zadaniem kolegium elektorskiego), a w 1988 nową konstytucję. Złą sytuację gospodarczą prezydent (będący jednocześnie szefem rządu) próbował zwalczyć planem stabilizacyjnym (Plano Cruzado), ale bez powodzenia. W czerwcu 1988 Kongres wydłużył kadencję Sarneya o dodatkowy rok; jego następcą został wybrany w grudniu 1989 Fernando Collor de Mello, zaprzysiężony w marcu 1990.
Po odejściu z funkcji prezydenta ponownie zasiadł w Senacie, w latach 2003–2005 był przewodniczącym tej izby. Jego syn José Sarney Filho został ministrem środowiska w administracji prezydenta Lula da Silva.
Odznaczenia Brazylijskie Krzyż Wielki Orderu Narodowego Zasługi (1985) – ex officio Krzyż Wielki Orderu Zasługi Sił Zbrojnych (1985) – ex officio Krzyż Wielki Orderu Zasługi Marynarskiej (1985) – ex officio Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (1985) – ex officio Krzyż Wielki Orderu Zasługi Lotniczej (1985) – ex officio Krzyż Wielki Orderu Rio Branco (1985) – ex officio Krzyż Wielki Orderu Zasługi Sądownictwa Wojskowego (1985) – ex officio Krzyż Złoty Medalu Zasługi Mauá (1985) – ex officio Wielki Łańcuch Medalu Konspiracji Minas Gerais Krzyż Wielki Orderu Zasługi Pracy (1985) – ex officio Wielki Łańcuch Orderu Zasługi Sądownictwa Pracy (1985) – ex officio Krzyż Wielki Orderu Zasługi Komunikacyjnej (1985) – ex officio Wielki Łańcuch Orderu Kongresu Narodowego (1986) Krzyż Wielki Orderu Narodowego Zasługi Edukacyjnej Krzyż Wielki Orderu Zasługi Kulturalnej (2012) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Brasílii
Zagraniczne. josesarney.org [dostęp 2014-02-28] Krzyż Wielki Orderu Legii Honorowej (Francja) Łańcuch Orderu Boyacá (Kolumbia) Łańcuch Orderu Orła Azteckiego (Meksyk) Łańcuch Orderu Zasługi Republiki (Włochy) Krzyż Wielki Orderu Słońca (Peru) Krzyż Wielki Orderu Kondora Andów (Boliwia) Krzyż Wielki Orderu Chrystusa (1997, Portugalia) Łańcuch Orderu św. Jakuba od Miecza (1986, Portugalia) Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (2000, Portugalia)Estrangeiros com Ordens Portuguesas. www.ordens.presidencia.pt
Przypisy
Kategoria:Brazylijscy malarze Kategoria:Brazylijscy parlamentarzyści Kategoria:Brazylijscy pisarze Kategoria:Brazylijscy politycy Kategoria:Brazylijscy prawnicy Kategoria:Członkowie brazylijskiego PEN Clubu Kategoria:Doktorzy honoris causa Kategoria:Felietoniści Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi (Brazylia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Sił Zbrojnych Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Marynarki Wojennej (Brazylia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Wojskowej (Brazylia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Lotniczej Kategoria:Odznaczeni Orderem Rio Branco Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Sądownictwa Wojskowego Kategoria:Odznaczeni Medalem Zasługi Mauá Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Naukowej (Brazylia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Pracy (Brazylia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Kongresu Narodowego Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Edukacyjnej (Brazylia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Kulturalnej (Brazylia) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Kondora Andów Kategoria:Odznaczeni Orderem Boyacá Kategoria:Odznaczeni Orderem Chrystusa (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Narodowym Zasługi (Francja) Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Azteckiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Słońca Peru Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Jakuba od Miecza (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi (Norwegia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej Kategoria:Odznaczeni Świętym Konstantyńskim Orderem Wojskowym Świętego Jerzego Kategoria:Pisarze języka portugalskiego Kategoria:Prezydenci Brazylii Kategoria:Wiceprezydenci Brazylii Kategoria:Urodzeni w 1930