thumb Kompania saperów KOP „Wilejka” – pododdział saperów Korpusu Ochrony Pogranicza.
Formowanie i zmiany organizacyjne W kwietniu 1928 21 batalion graniczny sformował w Wilnie ośrodek wyszkolenia pionierskiego przy 6 Brygadzie Ochrony Pogranicza. 26 kwietnia 1928 na stanowisko komendanta ośrodka został wyznaczony porucznik Zygmunt Stanisław Jeżewski z batalionu mostowego. Z dniem 1 marca 1931 ośrodek został zlikwidowany, a na jego bazie i drużyn pionierskich batalionów utworzona została kompania pionierów „Wilno”. Nowo utworzona kompania została rozmieszczona w Wilejce w wynajętych pomieszczeniach. Dowódcą kompanii został dotychczasowy komendant ośrodka wyszkolenia pionierskiego. Pod względem służbowym kompania podlegała dowódcy brygady, a pod względem wyszkolenia specjalistycznego dowódcy korpusu. Jednostką formującą był 1 batalion KOP „Budsław”. Dla potrzeb formującej się kompanii 63 szeregowców oddelegował 23 pułk piechoty.
W 1934 została sformowana kompania saperów typu II dla Brygady KOP „Wilno”, jako jej organiczny pododdział.
Rozkazem dowódcy KOP z 23 lutego 1937 została zapoczątkowana pierwsza faza reorganizacji Korpusu Ochrony Pogranicza „R.3”. Jej wynikiem było między innymi ustalenie nazwy kompanii na „kompania saperów KOP «Wilejka»”. Brygada KOP „Wilno” została zlikwidowana, a kompania saperów weszła w skład pułku KOP „Wilejka”. Jednostką administracyjną dla kompanii był pułk KOP „Wilejka”.
Działania kompanii w 1939 23 marca 1939 dla kompanii zarządzona została mobilizacja alarmowa. Po zakończeniu mobilizacji kompania, pod dowództwem kpt. Teodora Engla, przetransportowana została w rejon działania Armii „Modlin”. W okresie od kwietnia do sierpnia 1939 pododdział prowadził inżynieryjną rozbudowę przedmościa w Pułtusku. Wespół z żołnierzami 13 pułku piechoty wytyczane były, a następnie budowane linie okopów, lokalizowane bunkry i schrony obserwacyjne dla artylerii oraz stanowiska ciężkich karabinów maszynowych.
W czasie kampanii wrześniowej kompania walczyła w składzie załogi Przedmościa „Pułtusk” pod dowództwem mjr. Jana Kazimierza Mazura. Do dnia 6 września 1939 załoga pozostawała bez styczności z nieprzyjacielem. Walki o przedmoście trwały w dniach 6 i 7 września. Zakończyły się wycofaniem na wschodni brzeg Narwi i zniszczeniem mostu, a następnie odwrotem w kierunku Wyszkowa. Późnym wieczorem 8 września kompania przystąpiła do naprawy uszkodzonego mostu na Wiśle w Świdrach Małych (obecnie w granicach miasta Józefów). Następnie kompania walczyła w obronie Warszawy stanowiąc trzon grupy saperów Odcinka „Warszawa-Zachód”.
Struktura organizacyjna kompanii Struktura kompanii pionierów w 1931 dowódca kompanii oficer młodszy sierżant -szef podoficer gospodarczy podoficer sprzętowy podoficer broni i gazowy podoficer sanitarny woźnice – 7 kucharze – 2 szewc krawiec ordynansi – 2 I, II i III pluton, każdy w składzie: dowódca plutonu dwie drużyny pionierów Razem kompania liczyła: 2 oficerów, 22 podoficerów i 73 szeregowych. Posiadała etatowo 15 koni, 6 wozów dwukonnych, jedną kuchnie polową. Na uzbrojeniu posiadał 17 karabinów z bagnetem, ? karabinków, 6 pistoletów, 1 sztylet, 5 szabel
Struktura kompanii w 1934 dowódca kompanii drużyna gospodarcza I pluton saperów a. trzy drużyny II pluton saperów a. trzy drużyny III pluton saperów a. trzy drużyny Stan osobowy kompanii wynosił 106 żołnierzy, w tym 4 oficerów, 11 podoficerów i 91 saperów.
Żołnierze kompanii Dowódcy kompanii por. sap. Zygmunt Stanisław Jeżewski (26 kwietnia 1928 – 11 kwietnia 1933 → 3 bsap) kpt. sap. Teodor Engel (11 kwietnia 1933 – wrzesień 1939)
Oficerowie por. sap. Alfons Eustachy Wandycz (1939 → dowódca 1 kompanii 15 bsap) por. sap. Jan Tadeusz Wolański (1939)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Cutter Zdzisław, Mobilizacja wojsk saperskich we wrześniu 1939 r., Przegląd Historyczno-Wojskowy Nr 3 (184) z 2000 r., ss. 5-33.
Tadeusz Jurga, Władysław Karbowski, Armia "Modlin" 1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1987, wyd. I, . Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1985, wyd. V, .
(sygn.177/132.)
Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1934 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1939 Kategoria:Kompanie saperów KOP *4 Kategoria:Oddziały Brygady KOP „Wilno” Kategoria:Oddziały pułku KOP „Wilejka”