mały|Škoda 14Tr w Wilnie Škoda 14Tr – typ czechosłowackiego trolejbusu. Produkowano go w latach 1980–2003 (prototypy powstały już w pierwszej połowie lat 70. XX wieku) w zakładach Škoda w Ostrowie nad Ohrzą.

Konstrukcja Po zakończeniu nieudanych prób unifikacji autobusu i trolejbusu (Karosa ŠM 11 i Škoda T 11) oraz niezrealizowanym projekcie Škoda 13Tr, na początku lat 70. XX wieku w zakładach Škody zaprojektowano kolejny typ trolejbusu, oznaczony (zgodnie z systemem oznaczeń Škody) jako 14Tr. Prace badawcze jednak przerwano, ze względu na spodziewane zastępowanie trolejbusów komunikacją autobusową. Problemy z dostawami ropy naftowej były bezpośrednią przyczyną wznowienia prac nad 14Tr.

14Tr jest dwuosiowym trolejbusem z samonośną karoserią. Jej szkielet tworzą zespawane ze sobą poszczególne części – rama, boczne ściany, dach i czoła. Każda część jest przygotowywana ze stalowych profili oraz ze spawanych, prasowanych części. Szkielet karoserii jest pokryty stalową blachą, część pod oknami jest izolowana cieplnie i akustycznie. Ściany są wyłożone płytami z tworzywa sztucznego. W prawej bocznej ścianie umieszczono dwoje (w części eksportowanych pojazdów) lub troje dwuskrzydłowych składanych drzwi. Poprzecznie ustawione siedzenia dla pasażerów są pokryte sztuczną skórą.

Jeśli chodzi o wyposażenie elektryczne, wykorzystano rozwiązania z wcześniejszych trolejbusów 9Tr – sterowanie impulsowe (tyrystorowe).

Pojazdy zerowej (próbne, oznaczone 14Tr0) oraz pierwszej (14Tr01) serii miały problemy ze stabilnością karoserii. Podczas gdy w pierwszej serii problem rozwiązano, stosując dodatkowe wzmocnienie pudła, to trolejbusy 14Tr0 były szybko wycofane ze względu na złe parametry karoserii. Trolejbusy produkowane w następnych seriach miały już wzmocnione pudło (mocniejsze słupki między oknami i drzwiami, wzmocniony szkielet pojazdu).

Od roku 1999 trolejbusy 14Tr produkowane są wyłącznie w zmodernizowanej wersji 14TrM (oraz w wersjach eksportowych 14TrE i 14TrSF).

Od roku 2002 w ostrovskich zakładach Škody (gdzie w roku 2004 zaprzestano produkcji kompletnych trolejbusów) produkowane są zamienne pudła, przeznaczone do napraw zniszczonych pojazdów (np. skorodowanych, wyeksploatowanych lub po wypadkach).

Prototypy Pierwszy prototyp wyprodukowano w roku 1972. Różnił się on od pozostałych trolejbusów 14Tr innym wyglądem czoła. Po okresie testowym, w roku 1974, został przekazany do eksploatacji w Mariańskich Łaźniach, gdzie otrzymał numer boczny 22. Z ewidencji wykreślono go w roku 1981.

Losy kolejnego prototypu 14Tr były bardzo podobne. Wyprodukowano go w roku 1974 i jeszcze w tym samym roku trafił do Mariańskich Łaźni. Z numerem bocznym 23 jeździł aż do złomowania w roku 1984.

Po wznowieniu prac badawczych nad 14Tr, w roku 1980, wyprodukowano jeszcze 5 kolejnych prototypów, które jednak nie różniły się bardzo od tych, produkowanych seryjnie.

W roku 1988 wyprodukowano prototyp 14Tr przystosowany do jazdy w sieci o napięciu 750 V. Rok później trafił do eksploatacji w Bańskiej Bystrzycy, gdzie otrzymał numer boczny 1001.

Trolejbusowy skład TV–14Tr

W 1985 r. na wniosek przewoźnika z Kijowa wyprodukowano skład złożony z dwóch trolejbusów 14Tr, który oznaczono jako trolejbusowy skład TV – 14Tr i który miał zastąpić tzw. szczepki trolejbusów 9Tr. Jazdy próbne jedynego wyprodukowanego składu TV – 14Tr odbywały się na linii do Jáchymova, a potem, od 1986, w Hradcu Králové i w Kijowie. Projekt zakończono z powodu niedokończenia procesu homologacji i braku zainteresowania ze strony przewoźników w Czechosłowacji.

Modernizacja Škoda 14TrR – kompletna modernizacja pudła, instalacja nowoczesnych elementów (wyświetlacze elektroniczne, nowe odbieraki prądu, modernizacja wnętrza itp.).

Dostawy W latach 1972–2004 wyprodukowano 3265Šindelář, s. 129. trolejbusów. Państwo Miasto Typ Lata dostaw Liczba Numery taborowe Uwagi Płowdiw 14Tr 1985–1986 24 264–287   Sliwen 14Tr 1985–1986 28 150–177   Sofia 14Tr 1985 20 1501–1520   Warna 14Tr 1985–1986 30 patrz niżej   Pekin 14Tr   1     Shenyang 14Tr   1     Bańska Bystrzyca14Tr1988–1989 71001–10071001 – prototyp na napięcie 750 VBratysława14Tr1982–1991 11561–78, 6219–6315  Brno 14Tr 1982–1994 103 3164–3266  Cieplice14Tr1982–1993 38101, 103–105, 120–153  Hradec Králové 14Tr 1983–1990 30 04–30, 57–59   Igława 14Tr 1983–1991 24 20–43   Mariańskie Łaźnie 14Tr 1974–1994 20 22, 23, 33–50 22, 23 – 1 i 2 prototyp, 33 – 7 prototyp Opawa 14Tr 1982–1991 24 49–72   Ostrawa 14Tr 1984–1992 39 3123–3141, 3242–3261   Pardubice 14Tr 1983–1994 48 patrz niżej   Pilzno 14Tr 1982–1991 115 340, 346–413, 415–460  Preszów14Tr1982–1991 3945–65, 69–81, 87–91  Škoda Ostrov 14Tr 1980 1 – 4 prototyp TV–14Tr 1985 2 – dwa trolejbusy 14Tr tworzące skład TV–14Tr Uście nad Łabą 14Tr 1988 5 401–405   Zlín – Otrokovice 14Tr 1982–1991 41 patrz niżej 26I – 3 prototyp Żylina 14Tr 1994–1996 15 211–225  Sarajewo14Tr 79   Eberswalde 14Tr 1983 3 1–3   Poczdam 14Tr 1983 5 401–405   Weimar 14Tr 1982–1983 12 8000–8011   Segedyn 14Tr 1993 1 T-700   Ałmaty14Tr1997 121001–1010, 1030, 1032 Baku14Tr  208  Šindelář, s. 129.Batumi14Tr1989 2100, 101  Czerniowce 14Tr 1983–1990 102 217–318   Donieck 14Tr   5    Erywań14Tr  123  Gandża14Tr1987 5211–215 Gjumri14Tr  49  Gori14Tr1985–? 338, 40, 41  Iwano-Frankiwsk 14Tr 1986–1988 31 126–156   Kijów 14Tr 1980–1989 354 patrz niżej  Kiszyniów14Tr  9  Kowno14Tr1982–1998 125patrz niżej Kutaisi14Tr  2   Lwów 14Tr 1984–1990 91 500–590   Ługańsk 14Tr 1983–1990 55 201–245 numery 221–230 nadano dwukrotnie Mariupol 14Tr 1983–1990 76 1401–1476  Ozurgeti14Tr1989–? 224,? Poti14Tr  2018,?  Równe 14Tr 1989 15 101–115  Rustawi14Tr  1081 Ryga14Tr1982–1997 254patrz niżej Samtredia14Tr  2020, 021 Suchumi14Tr1987 297, 98  Symferopol – Ałuszta – Jałta 14Tr 1981–1990 160 patrz niżej 002, 001 – 5 i 6 prototypTallinn14Tr1982–1989 99210–308  Tarnopol 14Tr 1984–1989 30 086–115   Taszkent 14Tr   145     Tbilisi 14Tr 1983–1990 226 123–347 nr 316 nadano dwukrotnie Wilno 14Tr 1982–1997 228 patrz niżej  Wołogda14Tr  6   Zugdidi 14Tr   1 3   Łączna liczba: 3265

Numery trolejbusów Warna: 002, 013, 024, 035, 046, 057, 068, 079, 080, 091, 105, 116, 127, 138, 149, 150, 161, 173, 184, 195, 208, 219, 220, 231, 243, 254, 265, 276, 287, 298 Pardubice: 301, 303, 305, 306, 309, 310, 313–334, 336–349, 351, 355–357, 361, 362 Zlín – Otrokovice: 4, 12, 18–21, 24–26 (nr 26 nadano dwukrotnie), 34, 35, 37, 43, 58, 68, 69, 145–168 Kowno: 215–302, 305–326, 336–351 Wilno: 1400–1567, 1585–1599, 1605–2649 Ryga: 1-101–1-130, 1-132, 1-1100–1-1122, 1-1133–1-1199, 2-200–2-233, 2-1001–2-1099 Kijów: 101–199, 201–299, 301–398, 401–417, 1000–1003, 1006, 1008, 1009, 2001–2034 Symferopol – Ałuszta – Jałta: 001, 002, 1021, 1801–1825, 1850–1866, 1900–1904, 1950, 1952–1956, 1959–1961, 2000–2010, 2050–2052, 2100–2106, 2150–2155, 3900, 5850–5853, 5950–5953, 6000–6005, 6050–6057, 6100–6106, 6150–6156, 7850–7853, 7900–7903, 7950–7953, 8000–8007, 8050–8053, 8100–8105, 8150–8156

Pojazdy zabytkowe mały|250px|Muzealny trolejbus Škoda 14Tr w Eberswalde

Bratysława (nr 6207) Brno (w kolekcji Muzeum Techniki; nr 3173) Eberswalde (nr 3, ex Poczdam, exex Weimar) Hradec Králové (nr 08) Kijów (nr 336) Ostrawa (nr 3229 i 3258) Pardubice (nr 311) Pilzno (nr 429) Historická spoločnosť mestskej dopravy Košice (nr 74, ex Preszów) ŠKODA BUS KLUB PLZEŇ (nr 432, ex Pilzno – stacjonuje w muzeum w Strašicach) stowarzyszenie Za záchranu historických autobusů a trolejbusů Jihlava (nr 3203 i 59, ex Igława) Tychy (nr 024, ex Opawa) osoba prywatna (nr 3238, ex Ostrawa) Żylina (nr 213)

Przypisy

Linki zewnętrzne

Opis bratysławskich trolejbusów Škoda 14Tr Fotogaleria trolejbusów w Igławie

14Tr