Publiusz Watyniusz

Publiusz Watyniusz (Publius Vatinius) – polityk rzymski ostatnich dekad republiki.

Karierę publiczną rozpoczął od kwestury w 63 p.n.e. w roku konsulatu Cycerona. Według tego ostatniego wybór zawdzięczał wpływom jednego z konsulów roku poprzedniego i został wybrany jako ostatni na liście. Wysłany przez konsula Cycerona do Puteoli dla zabezpieczenia złota i srebra przed wywiezieniem prowadził swą misję w tak opresyjny sposób, że mieszkańcy zanosili skargi do konsula. Po kwesturze został wysłany do prowincji Hiszpania, jako legat prokonsula Gajusza Koskoniusza. Również tam dopuszczał się grabieży i zdzierstw. W 59 p.n.e. został trybunem ludu, i w czasie urzędowania był w rzeczywistości narzędziem w ręku ówczesnego konsula Cezara. Cyceron oskarża go, że całe jego urzędowanie było nieprzerwanym ciągiem gwałcenia praw: lekceważył augurów i prowadził czynności bez wymaganych auspicjów, blokował inicjatywy legislacyjne pozostałych trybunów, prześladował konsula Marka Korneliusza Bibulusa, aresztował go, a gdy Bibulus schronił się we własnym domu na resztę roku, próbował go siłą wyciągnąć; sprowadził informatora, Lucjusza WetiuszaM. TULLI CICERONIS EPISTULARUM AD ATTICUM LIBER SECUNDUS , XXIV;( ), który oskarżył wielu znanych senatorów o spisek na życie Pompejusza. To na wniosek Watyniusza przyznano Cezarowi na 5 lat namiestnictwo prowincji Galii Przedalpejskiej i Ilirii, potem senat dodał jeszcze Galię Zaalpejską. Za usługi oddane Cezarowi Watyniusz został jednym z jego legatów w Galii. Wrócił wkrótce i ubiegał się o preturę. Mimo poparcia Cezara nie został wybrany, nie głosowała na niego nawet jego własna tribus Sergia.

Gdy Klodiusz w 56 p.n.e. osiągnął edylat zaczął atakować swoich przeciwników politycznych procesami sądowymi. Między innymi oskarżył trybuna roku poprzedniego, Publiusza Sestiusza. Obrony Sestiusza, który działał w interesie nobilów, podjęli się najwybitniejsi ówcześni mówcy: Marek Tulliusz Cyceron, Hortensjusz Hortalus, Marek Licyniusz Krassus i Gajusz Licyniusz Kalwus. Watyniusz występował jako świadek oskarżenia. W zachowanej mowie „Przeciw Watyniuszowi”M. TVLLI CICERONIS IN VATINIUM ORATIO;( ) Cyceron rozprawił się z Watyniuszem, w pełnym pogardy i nienawiści przemówieniu zarzucając mu złodziejstwo, nadużycia władzy, korupcję i gwałcenie praw. Sestiusza uwolniono od winy a Watyniusz został upokorzonyM. TVLLI CICERONIS EPISTVLARVM AD QVINTVM FRATREM LIBER SECVNDVS, IV;( ).

W 56 p.n.e. triumwirowie odnowili porozumienie w Lukce. W 55 p.n.e. funkcję konsulów mieli objąć Pompejusz i Krassus. Zwolennicy optymatów chcieli dla przeciwwagi wybrać Katona na pretora. Nie chcą mieć oponenta do swoich projektów Pompejusz i Krassus użyli swoich wpływów do zablokowania tej kandydatury. Najpierw więc przeprowadzono przez senat uchwałę, że pretorowie mają natychmiast objąć stanowiska, a nie dopiero po określonym czasie, przeznaczonym na procesy oskarżonych o przekupstwo wyborców, otwierając sobie w ten sposób możliwość przeforsowania przy wyborach do pretury swoich służalczych zwolenników. Majpierw więc, gdy lud chciał wybrać Katona pretorem, przy głosowaniu Pompejusz rozwiązał zgromadzenie ludowe podając jako powód złe auspicja: wróżby z lotu ptaków albo grzmot i zamiast Katona pretorem ogłoszono Watyniusza, przekupiwszy wyborców pieniędzmi.

W 54 p.n.e. Watyniusz został oskarżony przez Gajusza Licyniusza Kalwusa. Obrony podjął się Cyceron, który dwa lata temu tak ostro atakował Watyniusza, zaskakując tym swoich przyjaciół. W liście do Publiusz Korneliusza Lentulusa SpinteraM. TVLLI CICERONIS EPISTVLARVM AD FAMILIARES LIBER PRIMVS , IX ;( ) tłumaczy, że uczynił to pragnąc zachować protekcję Cezara i Pompejusz przeciw napaściom Klodiusza. Uniewinnienie zawdzięczał Watyniusz raczej opiece triumwirów a nie wymowie Cycerona.

W 51 p.n.e. Publiusz Watyniusz służył jako legat Cezara w Galii. Po kampanii w Akwitanii Cezar udał się do Narbony, a wojsko odprowadził przez legatów na leża zimowe: cztery legiony pod wodzą legatów: Marka Antoniusza, Gajusza Treboniusza i Publiusza Watyniusza kazał rozmieścić w BelgiiC. IVLI CAESARIS COMMENTARIORVM DE BELLO GALLICO LIBER OCTAVVS ab A. Hirtio scriptus,42;( ).

W 48 p.n.e. Watyniusz towarzyszył Cezarowi w wojnie domowej. W czasie kampanii w Grecji, gdy obozy Pompejusza i Cezara rozdzielała tylko rzeka Apsus Cezar posłał Watyniusza nad sam brzeg rzeki, aby agitował za pokojem. Ten przedstawił propozycje pokojowe, ostatecznie odrzucone przez przedstawiciela pompejańczyków LabienusaC. IVLI CAESARIS COMMENTARIORVM DE BELLO CIVILI LIBER TERTIVS,19;( ).

Nie wziął udziału w bitwie pod Farsalos, gdyż na polecenie Cezara został komendantem Brundizjum i energicznie bronił go przed atakiem części floty Pompejusza pod dowództwem Decymusa LeliuszaC. IVLI CAESARIS COMMENTARIORVM DE BELLO CIVILI LIBER TERTIVS,100;( ). W nagrodę za te sukcesy został w 47 p.n.e. konsulem”.[P(ublio) Vatinio Q(uinto)] Fufio co(n)s(ulibus) ... „ w . Obaj zostali wybrani konsulami po powrocie Cezara ze Wschodu na bardzo krótki czas do końca roku. W latach 46-44 namiestnik Ilirii. W 46 p.n.e. pobił Marka Oktawiusza, stronnika Pompejusza, który dysponował w Ilirii dużą armią. Watyniusz otrzymał za to prawo do owacji. Ilirowie obawiając się, że Cezar w drodze na planowaną wojnę z Partami uderzy też na nich wysławszy posłów do Rzymu prosili o przebaczenie i zobowiązali się do płacenia danin i dostarczenia zakładników. Cezar posłał do nich Watyniusza z trzema legionami i znaczną liczbą jazdy, by nałożył na nich daniny i odebrał zakładników. Kiedy jednak Cezar zginął zamordowany, Ilirowie uważając, że potęga rzymska na Cezarze się opierała i ze śmiercią jego się załamała, odmówili Watyniuszowi posłuszeństwa, a gdy ich usiłował zmusić, napadli i wycięli pięć jego kohort. Z resztą wojska wycofał się Watyniusz do Epidamnus.

Gajusz Antoniusz został po śmierci Cezara wyznaczony przez senat namiestnikiem prowincji MacedoniaM. TVLLI CICERONIS IN M. ANTONIVM ORATIO PHILIPPICA TERTIA, XXVI () w charakterze prokonsula. Senat ogłosił później tę nominację za nieważnąM. TVLLI CICERONIS IN M. ANTONIVM ORATIO PHILIPPICA SEPTIMA, III ()M. TVLLI CICERONIS IN M. ANTONIVM ORATIO PHILIPPICA DECIMA, IX-XIII (), ale Gajusz nie złożył pełnomocnictwM. TVLLI CICERONIS EPISTVLARVM AD BRVTVM LIBER SECVNDVS , V ;( ). Dotychczasowy prokonsul Macedonii, Kwintus Hortensjusz, oddał prowincję i swoje wojska pod komendę Markowi Juniuszowi Brutusowi. Gajusz usiłował dołączyć do swoich sił wojska podległe Publiuszowi Watyniuszowi (trzy legiony), prokonsulowi Ilirii znajdujące się w Apollonii i Epidamnos. Uprzedzając jego przybycie Brutus przybył ze swoim wojskiem a Publiusz Watyniusz otworzył przed Brutusem bramy Dyrrachium i przekazał mu swoje wojskoTITI LIVI AB URBE CONDITA LIBER CXXVIII PERIOCHA () prawdopodobnie dlatego, że jego właśni żołnierze sprzyjali nie jemu ale Brutusowi. W grudniu 43 p.n.e. odbył triumf za zwycięstwa w Ilirii”...P(ublius) Vatinius P(ubli) f(ilius) pro co(n)s(ule) de Illurico pr(idie) [K(alendas) Sex(tiles) a(nno) DCCXI] ... „ w .

Żoną Watyniusza była Antonia, córka Marka Antoniusza Kretyka.

Zobacz też

Lista trybunów ludowych republiki rzymskiej

Przypisy

Kategoria:Rzymscy politycy