Michał Choromański (ur. w Jelizawietgradzie, zm. 24 maja 1972 w Warszawie) – polski pisarz i dramaturg. Laureat Nagrody Młodych Polskiej Akademii Literatury.
Życiorys right|thumb|240px|Grób pisarza na Powązkach Urodził się w Jelizawietgradzie (obecnie Kropywnycki) jako syn Konstantego Choromańskiego, medyka (który w 1918 zginął w Kijowie od wybuchu bomby) i Aleksandry (z domu Rogasskiej). Po śmierci ojca zmuszony był pracować, by utrzymać siebie, matkę i siostrę. Był m.in. korepetytorem, nauczycielem rysunku, dziennikarzem oraz pomocnikiem piekarza. Interesował się również malarstwem i stworzył w tym czasie kilka portretówMarek Sołtysik, posłowie do: Michał Choromański Zazdrość i medycyna. Wydawnictwo Poznańskie, 1990. W młodym wieku zapadł na gruźlicę kości i płuc. Wtedy zaczęła się jego tułaczka po szpitalach i sanatoriach. W 1924 wraz z matką i siostrą przybył do Polski. Studiował pedagogikę i psychologię.
Podczas pobytu w Zakopanem zainteresowali się nim Karol Szymanowski i Kazimierz Wierzyński. Ten ostatni przedstawił młodego pisarza (piszącego wówczas po rosyjsku) Marii Kasprowiczowej, wdowie po Janie Kasprowiczu. Znajomość przerodziła się w romans, a pisarz wraz matką zamieszkał na „Harendzie”. Pomagał wdowie po Janie Kasprowiczu w redakcji jej "Dzienników". Dzięki staraniom zafascynowanej nim Zofii Nałkowskiej otrzymał stypendium literackie. Zaczęła się błyskawiczna kariera Choromańskiego. Józef Wittlin pisał o Białych braciach – pierwszej powieści napisanej przez Choromańskiego po polsku:
W latach trzydziestych XX wieku napisał Zazdrość i medycynę, Opowiadania dwuznaczne, Skandal w Wesołych Bagniskach oraz kilka dramatów. Wiosną 1933 wyjechał do Szwajcarii, gdzie w maju leczył gruźlicę w sanatorium w LeysinZieliński Jan: Nasza Szwajcaria. Przewodnik śladami Polaków, Oficyna Wydawnicza „Rytm”, Muzeum Polskie w Rapperswilu, Warszawa 1999, s. 109-110, . Wynajął też część willi „Chimera” w Zakopanem. Tu spotykał się m.in. z WitkacymZobacz: portrety Choromańskiego Witkiewicza 1 2 i Tadeuszem Dołęgą-Mostowiczem. Szczególnie bliską przyjaźń nawiązał z Rafałem Malczewskim. W tym okresie dużo podróżował do Argentyny, Brazylii i Afryki Zachodniej.
Niedługo po wybuchu II wojny światowej poślubił tancerkę i choreografkę Ruth Sorel. Ze względu na jej żydowskie pochodzenie oboje zmuszeni byli opuścić okupowaną Polskę w 1940. Choromański spędził siedemnaście lat na emigracji – najpierw w Brazylii, potem w Kanadzie. W Montrealu Ruth prowadziła szkołę baletową, Choromański cierpiał jednak na niemoc twórczą. Po powrocie do kraju w 1957 zaczął pracować ze zdwojoną siłą. Niemalże co roku wydawał nową powieść, nie spotykał się jednak z zainteresowaniem krytyków. Czuł się osamotniony i odrzucony. Zmarł nagle 24 maja 1972. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera 17B-5-30)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze. Ruth Sorel-Choromańska zmarła w Warszawie 1 kwietnia 1974.
Twórczość thumb|220px|Portret M. Choromańskiego St.I. Witkiewicza (1930)
Ekranizacje
Zazdrość i medycyna, reż. Janusz Majewski, 1973 Schodami w górę, schodami w dół, reż. Andrzej Domalik, 1988 Horror w Wesołych Bagniskach, reż. Andrzej Barański, 1995
Zobacz też Henryk Worcell
Przypisy
Bibliografia Marek Sołtysik, Świadomość to kamień: kartki z życia Michała Choromańskiego. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989 Andrzej Konkowski, Michał Choromański. Warszawa: PIW, 1980 Artykuł w portalu culture.pl
Kategoria:Laureaci Nagrody Młodych Polskiej Akademii Literatury Kategoria:Ludzie urodzeni w Kropywnyckim Kategoria:Pisarze związani z Zakopanem Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1904 Kategoria:Zmarli w 1972