thumb|Liczba eksploatowanego taboru w latach 1959-2011 Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Rzeszowie Spółka Akcyjna (w skrócie PKS Rzeszów S.A.) – przedsiębiorstwo obsługujące transport zbiorowy na terenie gmin zrzeszonych w Związku Gmin „Podkarpacka Komunikacja Samochodowa” oraz jednostek samorządu terytorialnego, które zawarły porozumienia ze Związkiem.
Postęp techniczny, zmiany w taborze Na początku działalności rzeszowski PKS miał do dyspozycji 30 samochodów marki GAZ, a po upływie następnych kilku miesięcy otrzymała 30 dalszych pojazdów z demobilu. Pod koniec 1945 roku przybyło 25 ciężarówek marki Chevrolet i Ford Canada. Początkowo do przewozu pasażerów wystarczało zmontowanie ławek i plandek. Potem znaczną innowacją stało się montowanie nadwozi z dykty. W 1946 roku na drogi wyjechały autobusy Opel Blitz, Ford oraz ciężarówki GMC. Pod koniec 1949 roku, PKS w Rzeszowie otrzymał 10 autobusów marki Leyland i 6 Fiatów, które zaczęły jeździć na trasach dalekobieżnych. Rok 1950 był niejako przełomem, jeśli chodzi o tabor nie tylko w województwie rzeszowskim. Wtedy bowiem zaczęły pojawiać się na drogach pierwsze samochody polskiej produkcji: Star 20. Królowały one przez kolejne 7 lat, do momentu kiedy zaczęły je wypierać autobusy San. Niedługo potem rozpoczął się proces wycofywania z ruchu samochodów ciężarowych przystosowanych do przewozu pasażerów. W następnych latach Sany były modernizowane, a tabor uzupełniano o autobusy Jelcz, Autosan, Ikarus, TAM, Neoplan, Setra, Man, Solbus.
Infrastruktura Do roku 1966 zajezdnia PKS mieściła się przy ul. Mochnackiego w Rzeszowie. W jej skład wchodziły m.in. 3 drewniane baraki, 3 małe murowane budynki pomocnicze mieszczące kuźnie, akumulatorownię, kotłownię oraz stację paliw z dwoma dystrybutorami. W 1967 roku przy obecnej ulicy Alei Wyzwolenia, powstały m.in. budynek administracyjny, stacja transformatorowa, zadaszone wiaty nad myjnią i stacją paliw, basen przeciwpożarowy oraz 6 podziemnych zbiorników na paliwo. Utworzono Międzyzakładową Przychodnię Zdrowia oraz Ośrodek Psychologii i Fizjologii Pracy. Ośrodek działał od 1974 roku. Początkowo była to międzyzakładowa przychodnia PKS, potem przekształciła się w Ośrodek Medycyny Pracy PKS w Rzeszowie S.A. W roku 2001 ośrodek przekształcił się w Niepubliczny Zespół Opieki Zdrowotnej. W kolejnych latach postawiono głównie na działania związane z ochroną środowiska. I tak w 1991 roku zlikwidowano kotłownie węglowe, zaś obiekty firmy zostały podłączone do sieci miejskiej. Cztery lata później oddano do użytku ogólnodostępną stację paliw, przy której znajduje się stanowisko do odkurzania wnętrz samochodów i uzupełniania ciśnienia w oponach. Wydzielony pas do tankowania własnych autobusów został z czasem skomputeryzowany. Do dyspozycji indywidualnych klientów pozostają dwustronne samoobsługowe dystrybutory na benzynę oraz na olej napędowy, elektronicznie połączone z kasami fiskalnymi. W latach następnych wybudowano zespół oczyszczania wód opadowych z separatorem ścieków i filtrami. Powstała ekologiczna myjnia samochodowa automatyczna i ręczna z zamkniętym obiegiem wody. Przebudowano także wentylację w hali napraw Stacji Obsługi. Zmodernizowano także stanowiska lakiernicze autobusów. Ogólnodostępna stacja diagnostyczna PKS w Rzeszowie posiada certyfikaty uprawniające ją do prowadzenia tego typu działalności.
Dworce i przystanki
W 1951 roku prowizoryczny dworzec autobusowy w Rzeszowie przeniesiono z Placu Wolności na plac przed dworcem PKP. Tam też podróżni otrzymali do dyspozycji kolejową poczekalnię. Na placu nie było wówczas stanowisk odjazdowych i kierowcy podjeżdżali tam, gdzie zażądali pasażerowie. Dopiero po roku znalazły się pieniądze na zorganizowanie stanowisk. Na przełomie lat 1963-1964 przy obecnej ulicy Grottgera stanął murowany budynek. Był to już dworzec z prawdziwego zdarzenia. Znajdowały się w nim m.in. pomieszczenia dla dyżurnego ruchu, pięć kas biletowych, poczekalnia dla matek z dziećmi oraz obszerna poczekalnia dla podróżnych. Później nad stanowiskami wybudowano zadaszenia. Dziś na Dworcu Głównym PKS w Rzeszowie jest 10 stanowisk obsługujących linie krajowe i jedno, z którego odjeżdżają autobusy na trasy międzynarodowe. W roku 1977 wzrastająca liczba pasażerów i panująca już wówczas ciasnota na Dworcu Głównym PKS spowodowały, że trzeba było uruchomić dodatkowy Dworzec Podmiejski na placu pod Wiaduktem Śląskim. Początkowo dyżurny ruchu i kierowcy mieli do dyspozycji zakupione od Ruchu kioski. Dopiero później, przy okazji modernizacji wiaduktu, stare wiaty dla podróżnych zastąpiono nowymi, bardziej estetycznymi, wybudowano nowy, ocieplany budynek poczekalni, zmieniono też nagłośnienie i oświetlenie dworca.
Sieć połączeń Pierwsze linie uruchomione zostały w styczniu 1946 roku na trasach Rzeszów – Kolbuszowa – Tarnobrzeg; Rzeszów – Sokołów – Rozwadów i Rzeszów – Jarosław – Przemyśl. Szczególnie ważne były połączenia na dwóch pierwszych trasach, odciętych z braku połączeń kolejowych od reszty województwa i zaniedbanych jeszcze w okresie przedwojennym. Kilka miesięcy później autobusy zaczęły kursować na liniach Rzeszów – Krosno – Sanok; Rzeszów – Tarnów – Kraków oraz Rzeszów–Dynów. W 1947 roku uruchomiono linię autobusową do Borku, Tyczyna i Głogowa. W dalszej kolejności ze stolicy województwa można było dojechać do Sandomierza, Warszawy, Leżajska i Mielca. Po reorganizacji w 1950 roku PKS w Rzeszowie rozszerzył komunikację na nowych trasach. W coraz większym stopniu dostosowywano usługi do potrzeb robotników zatrudnionych w nowo budowanych fabrykach w regionie. Zagęszczona została sieć połączeń wokół Krosna, Łańcuta, Brzozowa i Rzeszowa, a więc głównie tam, gdzie nie można było skorzystać z połączeń kolejowych. Podobnie było w rejonie Błażowej czy Rakszawy.
Na przestrzeni lat PKS Rzeszów obsługiwał następujące liniehttps://web.archive.org/web/20030805104610/http://www.pks.rzeszow.pl/Służbowy rozkład jazdy PKS Rzeszów z 2001r.: