Andrzej Stańczyk (ur. 28 listopada 1902 w Lubniu, zm. 30 listopada 1973 tamże) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, w 1965 mianowany przez władze emigracyjne pułkownikiem piechoty, kawaler Złotego i Srebrnego Krzyża Orderu Virtuti Militari.
Życiorys W 1919 roku wstąpił na ochotnika do Wojska Polskiego i brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Za bohaterstwo na polu walki został dwukrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych. Po wojnie pozostał w służbie czynnej. W latach 1923–1925 był słuchaczem Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów w Bydgoszczy. 15 lipca 1925 Prezydent RP mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z dniem 15 lipca 1925 i 18. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a Minister Spraw Wojskowych przydzielił do 2 pułku piechoty Legionów w Sandomierzu. Dwa lata później awansował na porucznika ze starszeństwem z dniem 15 lipca 1927. W 1928 pełnił służbę w Korpusie Ochrony PograniczaRocznik Oficerski 1928.. W 1932 i latach następnych służył w 5 pułku Strzelców Podhalańskich. 27 czerwca 1935 awansował na kapitana ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 i 185. lokatą w korpusie oficerów piechoty.
W czasie kampanii wrześniowej w 1939 roku był adiutantem 5 pułku Strzelców Podhalańskich. Po bitwie w okolicach Jaślan jednostka poniosła duże straty i kilka dni później została rozwiązana. Andrzej Stańczyk wraz z niewielką grupą żołnierzy ewakuował się najpierw na Węgry, a później do Francji, gdzie udał się do miejsca kompletowania polskiej brygady w Camp de Coëtquidan w Bretanii. Został przydzielony do Brygady Strzelców Podhalańskich jako dowódca kompanii. W kwietniu 1940 roku wraz z jednostką został przetransportowany do Norwegii. W maju i czerwcu brał udział w bitwie o Narwik. W walkach o półwysep Ankenes odznaczył się wyjątkowym męstwem, za co został odznaczony Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari oraz Krzyżem Walecznych.
Po upadku Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii. 3 października 1940 został awansowany na stopień majora ze starszeństwem od dnia 3 maja 1940. Od 22 października 1940 do 22 czerwca 1942 roku pełnił służbę w 1 Batalionie Strzelców Podhalańskich na stanowisku zastępcy dowódcy batalionu. Następnie został przeniesiony „do formacji na Środkowym Wschodzie”. W stanie ewidencyjnym 1 Batalionu Strzelców Podhalańskich figurował do 30 września 1942 roku, jako odkomenderowany.
Od lipca 1943 roku do 15 października 1944 roku był dowódcą 16 Lwowskiego batalionu strzelców. W składzie 2 Korpusu Polskiego brał udział w bitwie o Monte Cassino oraz w bitwie o Ankonę. Po bitwie został awansowany na podpułkownika. Od 12 października do 23 grudnia 1944 sprawował funkcję zastępcy dowódcy formowanej 4 Wołyńskiej Brygady Piechoty. Pod koniec grudnia 1944 został dowódcą 16 Pomorskiej Brygady Piechoty. Funkcję tę sprawował do 1946 roku. W 1965 roku Prezydent RP na uchodźstwie August Zaleski mianował go pułkownikiem w korpusie oficerów piechoty.
Po wojnie Andrzej Stańczyk powrócił do rodzinnego Lubnia, gdzie zmarł 30 listopada 1973 roku i został pochowany na miejscowym cmentarzu.
Ordery i odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 40 Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 8967 Krzyż Walecznych czterokrotnie Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1937) „za zasługi w służbie wojskowej”. Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino nr 17811 Krzyż Wojenny nr 91 (Norwegia) Legia Zasługi (USA) Krzyż Wojskowy (Wielka Brytania)
Przypisy
Bibliografia
Dariusz Dyląg, Piotr Sadowski, Przewodnik Beskid Myślenicki, Oficyna Rewasz 2005, , str 279. Rocznik Oficerski 1928 – Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1928, s. 154, 278. Rocznik Oficerski 1932 – Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1932, s. 110, 619.
Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojennym (Norwegia) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Strzelców Podhalańskich (II RP) Kategoria:Oficerowie piechoty Wojska Polskiego we Francji (1939–1940) Kategoria:Oficerowie dowództwa 4 Wołyńskiej Brygady Piechoty Kategoria:Oficerowie dowództwa 16 Brygady Piechoty Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Podpułkownicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii norweskiej 1940 Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii włoskiej 1943–1945 Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym (Wielka Brytania) Kategoria:Polacy odznaczeni Legią Zasługi Kategoria:Pułkownicy mianowani przez władze RP na uchodźstwie po 1947 Kategoria:Uczestnicy bitwy o Ankonę 1944 Kategoria:Uczestnicy bitwy o Monte Cassino 1944 Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1902 Kategoria:Zmarli w 1973 Kategoria:Dowódcy brygad Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Ludzie urodzeni w Lubniu (województwo małopolskie)