Janusz Sowiński (ur. 20 marca 1939 w Równem, zm. 27 lutego 2015 we Wrocławiu) – polski polonista, bibliotekoznawca, specjalizujący się w bibliografii, edytorstwie, historii książki i informacji naukowej, nauczyciel akademicki, związany z uczelniami we Wrocławiu, Krakowie i Wałbrzychu.
Życiorys Urodził się w 1939 roku w Równem na Wołyniu. Po zakończeniu II wojny światowej, w 1945 repatriowany wraz z rodziną do Olsztyna. W 1946 rodzina przeniosła się na Dolny Śląsk, zamieszkując w Wałbrzychu. Tu ukończył w 1956 I Liceum Ogólnokształcące. W latach 1957–1962 odbył studia polonistyczne na Uniwersytecie Wrocławskim. Pracę magisterską „Polszczyzna wrocławska w II połowie XIX w.” napisał pod kierunkiem prof. Bogdana Zakrzewskiego. Stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w dziedzinie filologii polskiej uzyskał w 1982 roku na podstawie rozprawy doktorskiej pt. Sztuka typograficzna Młodej Polski, napisanej pod kierunkiem prof. Jana TrzynadlowskiegoPrzegląd Uniwersytecki Uniwersytetu Wrocławskiego, R. 6, Nr 8 (53), sierpień 2000, s. 22..
Jeszcze w czasie studiów, od kwietnia do początku lipca 1962 roku pracował jako korektor techniczny we wrocławskim oddziale Państwowego Wydawnictwa Naukowego. Od lipca do września 1962 roku zatrudniony był jako młodszy bibliotekarz w Bibliotece Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Z powodów rodzinnych przeprowadził się następnie do Krakowa. W 1964 powrócił do Wrocławia i zatrudnił się w Wydawnictwie Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, początkowo jako starszy inspektor produkcji, następnie kierownik Działu Produkcji, kierownik Redakcji Historii Sztuki i Bibliologii, zastępca redaktora naczelnego oraz redaktor naczelny. W Wydawnictwie Ossolineum pracował do sierpnia 1995 roku. W międzyczasie w 1989 roku podjął się pisania pracy habilitacyjnej. Stopień naukowy doktora habilitowanego nauk humanistycznych w dziedzinie bibliologii otrzymał w 1991 roku w oparciu o rozprawę Adam Półtawski, typograf – artysta.
W 1991 roku podjął pracę w Instytucie Bibliotekoznawstwa UWr. na stanowisku adiunkta, na pół etatu, a od 1994 roku na całym etacie. Od 1995 roku związał się wyłącznie zawodowo z działalnością naukowo-dydaktyczną. W 1996 roku został powołany na stanowisko profesora nadzwyczajnego. W 2000 roku otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Prof. Sowiński zorganizował Podyplomowe Studium Wydawnicze na Uniwersytecie Wrocławskim. W okresie pełnienia funkcji zastępcy dyrektora Instytutu Bibliotekoznawstwa ds. dydaktycznych współtworzył nowy program nauczania, związany z wprowadzeniem Europejskiego Systemu Punktów Kredytowych oraz pełnił funkcję instytutowego koordynatora wprowadzania tych punktów.
Był członkiem rzeczywistym Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego, gdzie pełni funkcję przewodniczącego Komisji Bibliologii i Bibliotekoznawstwa. W kadencji 1996–1998 był członkiem Komisji Nauk Filologicznych Oddziału Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu. Przez wiele lat działał w Towarzystwie Miłośników Wrocławia, był członkiem Komisji Wydawniczej Towarzystwa Miłośników Wrocławia (TMW), redagował „Rocznik Wrocławski”, współredagował „Kalendarz Wrocławski”, a także zajmował się redagowaniem szeregu pozycji z serii Biblioteka Wrocławska, wydawanej przez TMW. Za swoją działalność naukowo-dydaktyczną był wielokrotnie nagradzany, w tym odznaczeniem Budowniczy Wrocławia (1969), Brązowym Krzyżem Zasługi (1970), Złotą Odznaką „Zasłużony dla województwa wrocławskiego i miasta Wrocławia” (1983) i Złotą Odznaką Zakładu Narodowego im. Ossolińskich (1992).
Poza Uniwersytetem Wrocławskim wykładał także w Instytucie Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytecie Pedagogicznym im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Katedrze Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Wyższej Szkole Zarządzania „Edukacja” we Wrocławiu i Instytucie Humanistycznym Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu.
Został pochowany na cmentarzu Świętego Ducha przy ul. Bardzkiej (pole I, rząd 10, grób 161). mały|Grób Janusza Sowińskiego na Cmentarzu Ducha Świętego we Wrocławiu Dorobek naukowy Początkowo jego zainteresowania naukowe skupiały się wokół polskich tradycji kulturalnych oraz literackich Wrocławia i Dolnego Śląska. Po rozpoczęciu pracy zawodowej w ruchu wydawniczym Janusz Sowiński zainteresował się problematyką związaną z historią drukarstwa i ruchu wydawniczego. Zagadnieniem dominującym stało się wytwarzanie i forma typograficzna książek. Jego dorobek naukowy zawiera m.in. 7 książek, 24 artykuły, 33 pozycje z zakresu eseistyki naukowej i publicystyki, 8 recenzjiMichał Rogoż, Bibliografia publikacji prof. zw. dr. hab. Janusza Sowińskiego, Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia VII (2009), s. 14–17 .. Do ważniejszych publikacji należąInformacja za katalogiem BN w Warszawie [on-line] [dostęp 2012-03-30].: Wędrówki przedmiotów: kolekcje i kolekcjonerzy, Wrocław 1977 Sztuka typograficzna Młodej Polski, Wrocław 1982. Adam Półtawski – typograf artysta, Wrocław 1988. Polskie drukarstwo, Wrocław-Łódź 1988 seria Polskie rzemiosło i polski przemysł Typografia wytworna w Polsce 1919-1939, Wrocław 1995. Polskie drukarstwo. Historia drukowania typograficznego i sztuki typograficznej w Polsce w latach 1473–1939, wyd. 2 popr. i rozszerz., Wrocław 1996. Między oryginałem, kopią a falsyfikatem: polskie edycje faksymilowe, Kraków 2009.
Przypisy
Bibliografia
Przegląd Uniwersytecki Uniwersytetu Wrocławskiego, R. 6, Nr 8 (53), sierpień 2000, s. 22. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Scientiam Pertinentia t. VII (2009): Księga Jubileuszowa Profesora Janusza Sowińskiego
Kategoria:Urodzeni w 1939 Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie związani z Wałbrzychem Kategoria:Ludzie związani z Lądkiem-Zdrojem Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Kategoria:Zmarli w 2015 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ducha Świętego we Wrocławiu