thumb|Grób symboliczny ppłk Jerzego Cegielskiego na Cmentarzu Junikowo w Poznaniu Jerzy Wojciech Faustyn Cegielski (ur. 15 lutego 1887 w Poznaniu, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Stefana (1852–1921) i Albertyny z Nieżychowskich (1857–1894), urodzony 15 lutego 1887 w Poznaniu.. Był wnukiem Hipolita Cegielskiego – założyciela fabryki H. Cegielski.

Uczęszczał do Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu, w którym 13 lutego 1908 zdał maturę. Następnie uczył się praktycznie rolnictwa w wielu majątkach w Wielkopolsce. 1 października 1910 wstąpił jako jednoroczny ochotnik do niemieckiego 20 pułku artylerii polowej w Poznaniu. 1 października 1911 zakończył służbę w stopniu kaprala rezerwy. W 1912 rozpoczął studia agronomiczne i ekonomiczne na Uniwersytecie Wrocławskim, które następnie kontynuował w Berlinie i Lipsku.

W czasie I wojny światowej, 4 sierpnia 1914 został ponownie powołany do armii niemieckiej. Walczył w szeregach 32 pułku artylerii polowej ciężkiej, a następnie 19 pułku artylerii polowej Obrony Krajowej. 15 czerwca 1915 pod Lille został ranny. 13 października 1917 awansowano go na podporucznika. 27 grudnia 1918 zakończył służbę w armii niemieckiej.

5 lutego 1919 wstąpił do Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim i współorganizował 1 pułk artylerii polowej wielkopolskiej, późniejszy 15 pułku artylerii polowej, gdzie od kwietnia 1919 objął stanowisko dowódcy 7. baterii. 13 kwietnia tego roku mianowano go na porucznika. Od 4 października 1919 dowodził I dywizjonem 15 pap. W styczniu następnego roku brał udział w rewindykacji Pomorza. 15 lipca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora, w artylerii, w grupie oficerów byłej armii niemieckiej. Od marca 1920 uczestniczył w wojnie z bolszewikami i wyróżnił się 21 sierpnia tego roku pod Zambrowem w czasie Bitwy Warszawskiej. 8 września 1920 dowódca 15 pap, podpułkownik Rudolf Niemira we wniosku na odznaczenie orderem „Virtuti Militari” V klasy, napisał m.in.:

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w Wojsku Polskim jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 15 pap w Bydgoszczy. W 1921 został przydzielony do Obozu Szkolnego Artylerii w Toruniu na stanowisko instruktora Szkoły Podoficerów Zawodowych Artylerii. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 124. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W styczniu 1926 został przydzielony do dywizjonu szkolnego artylerii Okręgu Korpusu Nr VII w Śremie na stanowisko dowódcy. W lipcu 1927 został przeniesiony do 1 pułku artylerii polowej Legionów w Wilnie na stanowisko dowódcy III dywizjonu. 23 stycznia 1928 prezydent RP Ignacy Mościcki nadał mu stopień podpułkownika z dniem 1 stycznia 1928 w korpusie oficerów artylerii i 6. lokatą. W lipcu tego roku został zatwierdzony na stanowisku zastępcy dowódcy pułku. 21 stycznia 1930 otrzymał przeniesienie do 3 pułku artylerii polowej Legionów w Zamościu na stanowisko dowódcy pułku. Uczestniczył w kursie dla dowódców pułków w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. W grudniu 1931 został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr II, z dniem 30 kwietnia 1932 przeniesiony w stan spoczynku.

26 czerwca 1933 został zatrudniony początkowo w Centrali Banku Cukrownictwa Spółka Akcyjna, a następnie pracował – do wybuchu II wojny światowej, w jego oddziałach w Katowicach, Bielsku i Cieszynie. Od 1 grudnia 1933 mieszkał w Bielsku przy ul. Blichowej 68 m. 4. W 1934, jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Bielsko. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VII. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”.

W sierpniu 1939 zmobilizowano go do oddziałów zapasowych artylerii. W czasie kampanii wrześniowej, po agresji ZSRR na Polskę w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej i następnie przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD, pod poz. 3618. Jego grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Junikowo w Poznaniu (pole 9-5-A-26).

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Był żonaty z Aliną z Ponińskich (1900–1964), z którą miał córkę Zofię (1926–2022) i syna Stefana (1928–1983).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1434 – 13 maja 1921 Krzyż Walecznych dwukrotnie (po raz drugi w 1921) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości W „Rocznikach Oficerskich” 1923, 1924 i 1928 figuruje jako odznaczony francuskim Krzyżem Wojennym, lecz sam zainteresowany, wypełniając 14 czerwca 1933 kwestionariusz kawalera Orderu Virtuti Militari, nie wspomniał o tym odznaczeniu.

Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, pułkownik Jerzy Wojciech Cegielski został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci, w pobliżu Świetlicy Miejskiej nr 2 przy Parafii św. Benedykta w Płocku.

11 listopada 1976 „w hołdzie ofierze życia Żołnierzy Polskich, zamordowanych w 1940 roku w Związku Sowieckich Republik” Prezydent RP na Uchodźstwie Stanisław Ostrowski podpisał Zarządzenie, które umożliwiło udekorowanie Pomnika Katyńskiego w LondynieZarządzenie Prezydenta RP z 11 listopada 1976 (L.dz. 274/76) Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Jerzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów Kategoria:Oficerowie 3 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów Kategoria:Oficerowie 15 Wielkopolskiego Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Podpułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Armii Wielkopolskiej