Andrzej Kuczek (ur. 25 listopada 1893 w Kokotowie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari, być może ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Józefa i Agnieszki z Wójcików, rolników. Do szkoły podstawowej uczęszczał w Wieliczce, tam też w latach 1912–1914 należał do Towarzystwa Gimnastycznego Sokół i pracował w Polowych Drużynach Sokolich. 18 czerwca 1912 zdał maturę i ukończył z odznaczeniem seminarium nauczycielskie w Krakowie.
25 lipca 1914 wstąpił w szeregi 2 pułku piechoty Legionów Polskich. 19 października tego roku został przeniesiony do 5 Szwadronu Kawalerii, który później został włączony w skład 2 pułku ułanów Legionów Polskich II Brygady Legionów Polskich. W lutym 1918 po przejściu II Brygady Legionów przez linię frontu został internowany przez władze austriackie w Huszt, a następnie przebywał w Szeklence i wcielony do austriackiego 4 pułku piechoty Landwehry, w którym służył od kwietnia do 31 października 1918 i rozpadu Austro-Węgier.
Po powrocie do Polski 18 listopada 1918 wstąpił w Dębicy do odrodzonego Wojska Polskiego. W składzie 9 pułku ułanów małopolskich uczestniczył w wojnie polsko-ukraińskiej i wojnie polsko-bolszewickiej zajmując stanowisko dowódcy plutonu kawalerii, a następnie oficera żywnościowego. W marcu 1919 awansowany na podporucznika, w lipcu 1920 na porucznika.
Po wojnie polsko-bolszewickiej zweryfikowany i zatwierdzony w stopniu rotmistrza, pełnił służbę dowódcy 3 szwadronu 9 Pułku Ułanów Małopolskich w garnizonie Trembowla. W 1923 odbył w Grudziądzu kurs dowódców szwadronów, a także kurs informacyjny w Rembertowie. W kwietniu 1927 awansowano go na stopień majora, ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927. W kwietniu 1928 został wyznaczony na stanowisko kwatermistrza pułku. 23 grudnia 1929 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko Inspektora Południowej Grupy Szwadronów KOP. 28 stycznia 1931 został przeniesiony z KOP do 9 pułku ułanów na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. 14 grudnia 1931 został awansowany na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 4. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. W 1936 został przeniesiony do 12 pułku ułanów w Białokrynicy na stanowisko dowódcy pułku. Ukończył IV kurs doskonalenia oficerów w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu i kurs dowódców pułków w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie.
W czasie kampanii wrześniowej dowodził 12 pułkiem ułanów. 1 września 1939 brał udział w bitwie pod Mokrą w składzie Wołyńskiej Brygady Kawalerii. Przeszedł szlak bojowy w składzie brygady, aż do boju pod Mińskiem Mazowieckim 13 września. 14 września idąc w straży tylnej brygady został odcięty od pułku we wsi Rudka nad Świdrem. Z grupą ułanów walczył nadal w Grupie Kawalerii „Chełm” pod dowództwem płk Władysława Płonki. Jak twierdzi na swojej witrynie autor książki o Wołyńskiej Brygadzie Kawalerii Kazimierz Józef Skrzesiński, Kuczek po agresji ZSRR na Polskę został wzięty 1 października 1939 do niewoli sowieckiej i przewieziony do obozu jenieckiego w Starobielsku, jednak informacja ta nie jest podparta przez autora żadnymi źródłami. Po rozpoczęciu likwidacji obozu 5 kwietniu 1940, jeńcy byli mordowani przez funkcjonariuszy NKWD w budynku Obwodowego Zarządu NKWD w Charkowie, a następnie grzebani potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Andrzej Kuczek nie jest wymieniony wśród ofiar tego mordu w żadnym z poważnych polskich opracowań list ofiar opartych na zogniskowanych na tej tematyce badaniach, czyli ani w księdze cmentarnej Charkowa, ani na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Cmentarze katyńskie”, ani też na stronie IPN-u. Nie jest też wymieniony wśród polskich jeńców zmarłych podczas niewoli w obozie jenieckim w Starobielsku. Domniemanie, jakoby Kuczek był ofiarą, opiera się na twierdzeniu Kazimierza Józefa Skrzesiński, zajmującego się Wołyńską Brygadą Kawalerii, a nie zbrodnią katyńską.
Ordery i odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 27 – 13 września 1939 Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5476 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 6 czerwca 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych trzykrotnie Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka 9 Pułku Ułanów Małopolskich
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich
Przypisy
Bibliografia Ppłk. Andrzej Kuczek dowódca 12 Pułku Ułanów Podolskich
Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (II Rzeczpospolita) Kategoria:Dowódcy 12 Pułku Ułanów Podolskich Kategoria:Inspektorzy grupy szwadronów KOP Kategoria:Internowani w Huszt Kategoria:Internowani w Szeklence Kategoria:Jeńcy polscy obozu NKWD w Starobielsku (1939–1940) Kategoria:Kwatermistrzowie 9 Pułku Ułanów Małopolskich Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Podoficerowie kawalerii Legionów Polskich Kategoria:Podpułkownicy kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zastępcy dowódcy 9 Pułku Ułanów Małopolskich Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie