Stanisław Kimszal, ps. Orlicz (ur. 2 czerwca 1924 w Graużach Nowych, zm. 13 września 2018) – polski dowódca wojskowy, pułkownik Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej. Prezes Zarządu Okręgowego Związku Inwalidów Wojennych woj. zachodniopomorskiego. Od 1985 roku członek Zarządu Głównego. Mieszkał w Szczecinie.

Lata okupacji Syn Antoniego i Józefy z d. Stankiewicz. Do konspiracji w 1942 roku zwerbował go jego starszy brat Antoni Kimszal ps. Emir, organizując oddział partyzancki w okolicach Suwałk. Początkowo Stanisław pełnił funkcję łącznika i wywiadowcy na terenie placówek AK Zaboryszki i Sejwy w III rejonie obwodu Suwałki AKLekcja patriotyzmu. Kolportował ulotki, gazetki, przenosił rozkazy. Od października 1943 żołnierz oddziału dywersyjno-sabotażowego, gdzie dowodził patrolem, potem drużyną. W 1944 roku ukończył konspiracyjną szkołę podoficerską i uzyskał stopień kaprala. W okresie „Burzy” oddział partyzancki „Emira” wszedł w skład odtwarzanego 41 pułku piechoty AK i walczył w rejonie Sopoćkinie – Augustów. Stanisław awansował na dowódcę 1 plutonu w 8 kompanii 8 kompanią 41 pułku piechoty AK dowodził brat Stanisława – Antoni Kimszal ps. „Emir”. Wyróżnił się 20 czerwca 1944 w bitwie z Niemcami nad Kanałem Augustowskim gdzie został ranny. 6 sierpnia 1944 roku, w okolicach Sarnetki partyzanci złożyli broń na ręce wkraczającej na te tereny Armii Czerwonej. Partyzantów, w tym Stanisława Kimszala, pod eskortą odprowadzono do Kowna, a potem do Wilna. Dowództwa oddziałów AK podstępnie aresztowano.

7 sierpnia 1944 roku Stanisław został wcielony do sowieckiego 202 pułku piechoty. Już 1 października znalazł się w polskim 5 zapasowym batalionie piechoty. 15 stycznia wyruszył na front. W lutym został skierowany na kurs do Oficerskiej Szkoły Piechoty nr 3. Ukończył go 18 września 1945 roku uzyskując stopień podporucznika w korpusie osobowym oficerów piechoty.

Okres powojenny Od 1 października 1945 roku do 2 maja 1947 roku pełnił służbę w oddziałach Wojsk Ochrony Pogranicza jako p.o. dowódcy strażnicy w KostrzynieWedług dokumentów p.o. dowódcy 47 strażnicy WOP Pamięcin. Od 1 lutego 1946 roku objął stanowisko zastępcy dowódcy 6 komendy WOP w Sękowicach. 2 maja 1947 roku zwolniony z wojska jako tzw. element niepewny. Rok później zmuszony został opuścić strefę przygraniczną. W marcu 1948 roku przyjechał do Szczecina i podjął pracę w Centrali Zbytu Przemysłu Produktów Węglowych. W 1949 próbował wrócić w szeregi Wojska Polskiego. Jako przyczynę odmowy podano wcześniejszą przynależność do Armii Krajowej. Od 1951 roku pracował w Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. W latach 1963–1966 studiował prawo administracyjne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. 31 marca 1980 roku przeszedł na emeryturę.

W 1956 roku wstąpił do Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej. 29 maja 1980 roku został wybrany prezesem Zarządu Okręgowego Związku Inwalidów Wojennych woj. zachodniopomorskiego. W 80 rocznicę powstania ZIW doprowadził do wmurowania 14 tablic pamiątkowych w kościołach województwa zachodniopomorskiego i w innych obiektach publicznych. Jest pomysłodawcą idei upamiętnienia działaczy Związku Inwalidów Wojennych – bohaterów wojny, partyzantki leśnej, kacetów i łagrów, obozów i więzień. Z jego inicjatywy wydana została książka Wszystkie drogi wiodły do Szczecina i Ocaleni w pamięci.

W 2003 roku uzyskał tytuł „Honorowego Żołnierza 12 Dywizji Zmechanizowanej”.

Od 2014 roku jest patronem Oddziału Dębno Związku Strzeleckiego „Strzelec” Wągrowiec.

W 2009 decyzją ministra obrony narodowej Bogdana Klicha został awansowany do stopnia pułkownika.

W 2016 roku uchwałą z dnia 12 marca 2016 roku Sztabu Związku Strzeleckiego „Strzelec” Wągrowiec został mianowany na stopień generała Związku Strzeleckiego.

Kwestie współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa W Archiwum Oddziału Szczecińskiego Instytutu Pamięci Narodowej zachowana jest jego teczka personalna tajnego współpracownika (sygnatura AIPN Sz 0010/2363). Został pozyskany do współpracy w 1986 r. przez Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Szczecinie, posługiwał się pseudonimem „Brat”. Współpraca ze Służbą Bezpieczeństwa została zakończona w 1990 r.

Awanse kapral – 1944 podporucznik – 1945 major – 1981 podpułkownik – 1994 pułkownik – 2009

Ordery i odznaczenia Pierwotny wykaz orderów i odznaczeń podano za: thumb|Gubin 1946pierwszy z lewej – ppor. Kimszal Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1989) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1981) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1975) Krzyż Walecznych (Londyn, 1945) Krzyż Walecznych (Warszawa, 1992) Krzyż Partyzancki (1959) Złoty Krzyż Zasługi (1967) Srebrny Krzyż Zasługi – dwukrotnie (1946, 1955) Brązowy Krzyż Zasługi z Mieczami (Londyn, 1943) Medal Wojska – czterokrotnie (1944, Londyn) Krzyż Armii Krajowej (Londyn, 1967) Krzyż Armii Krajowej (Warszawa, 1994) Złoty Krzyż Związku Strzeleckiego (2017) Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984) Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1946) Medal Rodła (1988) Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1992) Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1975) Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1968) Srebrna Odznaka „Za zasługi w ochronie granic PRL” (1988) Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” z Rozetą z Mieczami (1988) Odznaka Grunwaldzka (1946) Odznaka „Gryfa Pomorskiego” – dwukrotnie (1967, 1973) Medal „Gryfa Pomorskiego” (1989) Odznaka Złota Towarzystwa Przyjaciół Szczecina (1980) Medal Pamiątkowy za Zasługi w Obronie Granic PRL (1975) Odznaka Honorowa Zasłużony dla Choszczna (1999) Odznaka „Wzorowy Strzelec” (2016) Odznaka Srebrna ZIW (1968) Odznaka Złota ZIW (1999) Odznaka Honorowa Sybiraka (2000) Dyplom Zasłużony dla Pomorza Zachodniego – WRN wpis do Księgi zasłużonych (1980) Pionier miasta Szczecina – uchwała XLVI 567/98 prezydenta Szczecina (1998) Odznaka „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” (Patent Nr 13081 – 1999) Odznaki jednostek wojskowych Odznaka 12 Dywizji Zmechanizowanej (2001) Odznaka 2 pułku artylerii mieszanej (2000) Odznaka 14 pułku artylerii przeciwpancernej (1997) Odznaka 11 Centrali Sprzętu Wojskowego Suwałki (1993) Odznaka 4 Suwalskiej Brygady Pancernej (1998) Odznaka 80 lecie Marynarki Wojennej RP (1998) Odznaka 29 Brygady Zmechanizowanej (1996) Odznaczenia radzieckie Order Wojny Ojczyźnianej I stopniaWręczył Michaił Gorbaczow (1990) Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (1946) Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (1974)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Pułkownicy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Łącznicy Armii Krajowej Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej – wcieleni do Armii Czerwonej Kategoria:Żołnierze Wojsk Ochrony Pogranicza Kategoria:Członkowie polskiego ruchu oporu w czasie II wojny światowej Kategoria:Tajni współpracownicy Służby Bezpieczeństwa PRL Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej Kategoria:Uczestnicy akcji „Burza” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Za Zasługi dla ZHP Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Rodła Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Gryfa Pomorskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Sybiraka Kategoria:Odznaczeni odznaką „Za zasługi w obronie granic PRL” Kategoria:Ludzie związani ze Szczecinem Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2018