Zygmunt Piękniewski (ur. 28 grudnia 1892 w Łodzi, zm. 12 sierpnia 1968 w Poznaniu) – polski działacz społeczno-polityczny, rewolucjonista z 1905, uczestnik walk I i II wojny światowej, powstaniec warszawski, założyciel i współzałożyciel organizacji i partii robotniczych, przewodniczący prezydium MRN w Poznaniu (1945), przewodniczący WRN (1945–1948), poseł do KRN (1945–1947) i Sejmu Ustawodawczego (1947–1952).

Życiorys Syn Wojciecha i Marii z d. Klinger. Jego ojciec wyjechał na Syberię, w 1898 dołączyła do niego reszta rodziny. Mieszkali w Irkucku. Zygmunt uczył się zawodu ślusarza.

W 1905 Zygmunt brał udział w rewolucji, pracował jako goniec. Włączył się w nurt ruchu robotniczego i następnych latach brał udział m.in. w strajkach w lenskich kopalniach złota (pracował tam jako mechanik).

Podczas I wojny światowej walczył m.in. pod Verdun (1916) i Arras (1917). Dostał się do niemieckiej niewoli. Do ojczyzny powrócił z armią Józefa Hallera. Od maja 1920 mieszkał w Poznaniu.

Rozpoczął pracę w zakładach „H. Cegielski”. Jednocześnie zaangażował się w działalność ruchu robotniczego. W czerwcu 1920 był jednym z założycieli poznańskiego ruchu robotniczego, 23 września 1921 przewodniczył pierwszemu publicznemu wiecowi komunistycznemu w Poznaniu przy ul. Grunwaldzkiej (u zbiegu z ul. Śniadeckich). Na wiec przybyło ok. 6000 uczestników protestujących przeciw zbrojnej interwencji Piłsudskiego w ZSRR oraz domagających się od państwa poprawy warunków bytowych i uwolnienia więźniów politycznych. Od października 1921 był przewodniczącym Komitetu Strajku Generalnego w Poznaniu. Pod koniec 1921 aresztowany, jednak z braku dowodów jego winy został wypuszczony na wolność w lutym 1922. Rozpoczął działalność w kierownictwie Komitetu Okręgowego KPP. W swoim zakładzie pracy (HCP) był przewodniczącym Związku Zawodowego Metalowców i przewodniczącym Wydziału Robotniczego. Był jednym ze współorganizatorów Uniwersytetu Robotniczego (przy ul. Zamkowej 7). W 1923 aresztowany.

W 1924 wspólnie z Alfredem Bemem założył Komitet Bezrobotnych. W 1927 był jednym ze współzałożycieli PPS-Lewica. Kandydował do Rady Miasta w 1925 (z listy Lewicy Związków Zawodowych) oraz do Sejmu w 1928.

Z początkiem 1929 został sekretarzem Krakowskiego Okręgu PPS-Lewicy. Aresztowany po raz trzeci w październiku 1929 i 26 lutego 1930 skazany na 2 lata ciężkiego więzienia. Z więzienia wyszedł wcześniej dzięki złożonej apelacji i kaucji. W lutym 1931 podczas II Kongresu PPS-Lewicy w Łodzi ponownie aresztowany. Przewieziony do Poznania, wypuszczony na wolność w lutym 1934.

Podczas okupacji w Poznaniu handlował na rynku Łazarskim, a od końca 1939 pracował w DWM (przejęte przez Niemców zakłady HCP) przy produkcji parowozów. Od 1940 wraz z innymi polskimi pracownikami fabryki zaczął organizować tajną organizację, której celem był m.in. sabotaż fabryczny. Od jesieni 1942 utrzymywał kontakt z Łódzkim Komitetem Obwodowym PPR. 31 maja 1944 wracając z nocnej zmiany w fabryce został ostrzeżony o obserwacji jego domu przez Gestapo. Dzięki temu udało mu się uciec do Łodzi, następnie do Koluszek i Warszawy. Aresztowano jego żonę, która zmarła później w obozie w Ravensbrück.

Podczas powstania warszawskiego walczył o zdobycie budynku PAST-y (20 sierpnia 1944) i poczty przy ul. Nowogrodzkiej. 9 września 1944 został ranny w wyniku wybuchu granatu. Przewieziony do warszawskiego lazaretu, następnie do Krakowa. Tam Komitet Miejski PPR powierzył mu funkcję organizatora rad zakładowych. 8 marca 1945 wrócił do Poznania na polecenie KC PPR.

Po wojnie pełnił szereg funkcji: kierownika Wydziału Kadr i członka Egzekutywy KW Polskiej Partii Robotniczej, przewodniczącego pierwszej Miejskiej Rady Narodowej w Poznaniu (PPR; od 26 marca do 1 października 1945), przewodniczącego Wojewódzkiej Rady Narodowej (od czerwca 1945 do listopada 1948), posła do Krajowej Rady Narodowej (od kwietnia 1945 do stycznia 1947) i posła do Sejmu Ustawodawczego (1947–1952).

Organizował pracę Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w województwie poznańskim oraz poznańskich organizacji sportowych (m.in. Polskiego Związku Bokserskiego i Polskiego Związku Hokeja na Trawie).

Od 1956 na emeryturze. Dalej udzielał się społecznie, m.in. jako członek Komitetu Dzielnicowego PZPR Poznań-Grunwald oraz w Zarządzie Dzielnicowym ZBOWiD Poznań-Grunwald. W 1957 został pierwszym przewodniczącym Komisji Sportu, Turystyki i Przysposobienia Wojskowego.

Był Przewodniczącym Prezydium Społecznego Komitetu Budowy pomnika Karola Świerczewskiego w Poznaniu (od 1968).

Pochowany w Alei Zasłużonych na cmentarzu na Junikowie w Poznaniu (AZ-P-54)Informacje na stronie um.poznan.pl. mały|Grób Zygmunta Piękniewskiego na Cmentarzu Junikowskim

Odznaczenia i nagrody Złoty Krzyż Zasługi Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Odznaka Grunwaldzka Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Medal 10-lecia Polski Ludowej Odznaka Honorowa Miasta Poznania Odznaka honorowa „Za zasługi w rozwoju województwa poznańskiego” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”

Uwagi

Przypisy Jan Brygier: W latach okupacji

Henryk Kondziela, Marian Olszewski: Miejsca pamiątkowe związane z dziejami ruchu robotniczego w Poznaniu w: Kronika Miasta Poznania 2/1966, s. 42; on-line:

Marian Olszewski: Losy i ludzie podziemnej poznańskiej PPR w: Kronika Miasta Poznania 4/1969, s. 55; on-line: Olga Kunze: Odznaczeni w: Kronika Miasta Poznania 1/1973, s. 126; on-line: Sprawozdania w: Kronika Miasta Poznania 3/1976, s. 143; on-line: Andrzej Sarnowski: Miejska Rada Narodowa (1945-1950) w: Kronika Miasta Poznania 1/1979, s. 37; on-line: Elżbieta Knach-Wojcieszyk: Wybory do Rady Miejskiej (4.X.1925) w: Kronika Miasta Poznania 4/1987, s. 71 Poznańskie cmentarze Andrzej Choniawko: Polityczne aspekty rozwoju sportu wyczynowego w Poznaniu w Polsce Ludowej; on-line:

Bibliografia , fot. , fot.

Linki zewnętrzne Wywiad z Zygmuntem Piękniewskim – przewodniczącym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu – na temat pracy Rady, Daniny Narodowej i wyborów. (1946) w: NAC Zygmunt Piękniewski, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2022-04-16].

Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej – Lewica (1926–1931) Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Miasta Poznania Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego” Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pochowani na Cmentarzu na Junikowie Kategoria:Polscy związkowcy Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Przewodniczący Prezydiów Miejskich Rad Narodowych Kategoria:Przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu Kategoria:Radni Rady Narodowej miasta Poznania Kategoria:Więźniowie polityczni w II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1968 Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Działacze ruchu robotniczego w Wielkopolsce