Granpa – brytyjski animowany film familijny z 1989 roku stanowiący adaptację ilustrowanej książki dla dzieci z 1984 roku autorstwa Johna Burninghama. Premierę miał na brytyjskim kanale telewizyjnym Channel 4, a w późniejszym czasie został wydany na kasetę VHS przez wytwórnię Universal Studios EntertainmentGranpa VHS, Universal Studios, data wydania: 12 września 1994. [dostęp 1 VII 2013]..
Film wyreżyserowała Dianne Jackson, autorka animowanej adaptacji książki Raymonda Briggsa pt. Bałwanek. Film został ręcznie zilustrowany przy użyciu kolorowych kredek, imitując styl oryginalnej książki Burninghama. Autorem muzyki, podobnie jak w Bałwanku, jest Howard Blake, który również napisał scenariusz do filmu, określany jako "animowana opera dla dzieci". Głosów Dziadkowi i Emily użyczyli odpowiednio Peter Ustinov oraz Emily Osborne.
Produkcja filmu pochłonęła znaczne nakłady finansowe. W 1990 roku wygrał on nagrodę Prix Jeunesse International za osiągnięcia w zakresie telewizji dla dzieci.
Fabuła Film ukazuje relacje pomiędzy małą dziewczynką, Emily (Emily Osborne), a jej przyjaznym, ale schorowanym Dziadkiem (Peter Ustinov). Figlarna niewinność dziewczynki kontrastuje z postępującą kruchością jej dziadka. Ten będąc świadomym nadchodzącego końca swoich dni dzieli się z wnuczką opowieściami o przeżytych przygodach.
Wspomnienia te są przez niego obrazowo powoływane do życia, poczynając od tych z dzieciństwa i młodości Dziadka z początku XX wieku. Można do nich zaliczyć rycerską legendę o świętym Grzegorzu i smoku ukazaną na posłaniu łóżka, wyprawę wędkarską, która kończy się płynięciem po Tamizie za płetwalem błękitnym, wycieczkę na plażę skutkującą inscenizacją bitwy o Anglię, czy opowiadanie oparte na historii Arki Noego, w której Dziadek wraz z wnuczką dają schronienie egzotycznym zwierzętom podczas wielkiego potopu.
Ostatnia część animacji, której akcja toczy się w dżungli została celowo niedokończona. Wraz z upływem pór roku Dziadek staje się coraz słabszy i ostatecznie pozostawia Emily samą ze swoim pustym fotelem i lojalnym psem. Dziewczynka wychodzi z domu, spotyka rówieśników i rozpoczyna z nimi zabawę.
Produkcja W 1984 roku, w związku z sukcesem animowanego filmu Bałwanek, Channel 4 zlecił studiu TVC wykonanie kolejnej animacji. Producent John Coates zwrócił się do Dianne Jackson i kompozytora Howarda Blake’a proponując stworzenie adaptacji Granpa, obrazkowej książki autorstwa Johna Burninghama. Początkowo nastawienie Blake’a było sceptyczne z powodu smutnego zakończenia książki, ale zmienił zdanie widząc reakcję swojej córki na śmierć dziadka.
Film został w całości sfinansowany przez Channel 4. Według szacunków Coatsa jego wykonanie pochłonęło ponad milion funtów. Jego premiera miała miejsce na kanale Channel 4 w Sylwestra 1989 roku o godzinie 18:30.
Muzyka Ścieżka muzyczna została napisana i skomponowana przez Howarda Blake’a i ma charakter miniaturowej opery, w której opowieści są śpiewane wspólnie przez głównych bohaterów, chór z Wroughton Middle School (zwycięzcy konkursu BBC Choir of the Year) oraz czterdziestoosobową orkiestrę (Sinfonia of London).
Utwór końcowy Make believe został wykonany przez Sarę Brightman i zawiera motyw z Auld Lang Syne. W tamtym czasie piosenka ta została wydana jako singiel.
Odbiór W 1990 roku film wygrał nagrodę Prix Jeunesse International za osiągnięcia w zakresie telewizji dla dzieci. Recenzja filmu na Rotten Tomatoes określiła film jako "wrażliwą i afirmującą życie animowaną adaptację".
Fiona Collins w Turning the Page: Children’s Literature in Performance and the Media zauważyła, że podczas gdy książka Burninghama posiada otwarte zakończenie i Emily musi samotnie rozmyślać nad śmiercią dziadka, film oferuje mniej "brutalną" interpretację; w ostatniej scenie śmierć Dziadka jest postrzegana przez wnuczkę poprzez wspomnienia, które w niej pozostały. Collins zasugerowała, że powodem tej rozbieżności jest fakt, iż książka zawiera bardziej ponure zakończenie, które byłoby mniej odpowiednie dla widowni, którą w większości stanowiły dzieci.
Film był rzadko wyświetlany i nigdy nie został wydany na DVD, prawdopodobnie ze względu na jego tematykę. Zdaniem recenzenta na Toonhound, zakończenie filmu ma jeszcze większy wydźwięk niż w przypadku Bałwanka, gdyż "ukazuje aspekt życia rzadko poruszany w formie animacji". Paul Madden w nekrologu Dianne Jackson z 1993 roku stwierdził, że film "był mniej popularny niż Bałwanek, [ale] chyba bardziej satysfakcjonujący ze względu na jego kreatywne, wymagające i subtelne podejście".
Przypisy
Linki zewnętrzne Granpa w bazie AllMovie w bazie Brytyjskiego Instytutu Filmowego Granpa w bazie Fandando.com
Granpa w bazie Rotten Tomatoes Granpa w bazie Toonhound.com Oficjalna strona Howarda Blake'a Próbki ścieżki dźwiękowej z Grandpa autorstwa Howarda Blake’a
Kategoria:Brytyjskie filmy animowane Kategoria:Brytyjskie filmy dla dzieci i młodzieży Kategoria:Filmowe adaptacje książek dla dzieci Kategoria:Brytyjskie filmy z 1989 roku