Fiat Panda – samochód osobowy klasy aut najmniejszych produkowany pod włoską marką Fiat od 1980 roku. Od 2011 roku produkowana jest trzecia generacja modelu.
Pierwsza generacja
thumb|left|225px|Fiat Panda I – tył thumb|left|225px|Fiat Panda I po liftingu thumb|left|225px|Fiat Panda I – tył po liftingu thumb|left|225px|Fiat Panda I Van Fiat Panda I został po raz pierwszy zaprezentowany w 1979 roku.
Pojazd zaprojektowany został przez Giorgetto Giugiaro, którego zadaniem było zaprojektowanie pojazdu tak, aby produkcja wszystkich jego elementów i podzespołów była jak najtańsza. Auto otrzymało proste, pudełkowate kształty, tanie plastiki, prostokątne reflektory oraz płaskie szyby. Produkowane było wyłącznie jako 3-drzwiowy hatchback.
W 1980 roku rozpoczęto produkcję licencyjną pojazdu pod hiszpańską marką SEAT. Wersja osobowa pojazdu oznaczona była symbolem Marbella, a wersja furgonowa Terra. W latach późniejszych planowano uruchomić produkcję pojazdu w polskiej Fabryce Samochodów Małolitrażowych. Z planów zrezygnowano z powodu ogłoszenia w 1981 roku stanu wojennego.
W 1982 roku podczas targów motoryzacyjnych w Paryżu zaprezentowano dwie odmiany pojazdu: 34 Super oraz 45 Super. Różniły się od pozostałych niewielkimi zmianami stylistycznymi – między innymi nową atrapą chłodnicy, z pięcioma srebrnymi ukośnymi liniami, wykonaną z czarnego tworzywa oraz 5-biegowymi skrzyniami biegów. Pozostałe wersje nadal były produkowane jako modele Comfort. W lutym 1983 roku pojawiła się także wersja 30 Super.
W czerwcu 1983 roku rozpoczęto produkcję pojazdu w wersji z napędem na cztery koła, który zaprojektowany i dostarczony został przez austriacką firmę Steyr-Daimler-Puch. Wersja ta napędzana była silnikiem czterocylindrowym o pojemności 965 cm³, o mocy maksymalnej 48 KM, pochodzącym z Autobianchi A112. W celu lepszej jazdy pod górę zastosowano pięciostopniową skrzynię biegów z wytrzymałymi kołami zębatymi. Zachowano niezależne zawieszenie kół przednich na wahaczach poprzecznych i sprężynach śrubowych; oś tylna była sztywna, na dwóch trapezowych resorach. Panda 4x4 osiągała maksymalna prędkość 135 km/h i radziła sobie ze wzniesieniem 42°. Był to pierwszy mały samochód z silnikiem umiejscowionym poprzecznie z napędem na cztery koła. Samochód ten produkowany był do 1986 roku.
W listopadzie 1984 roku we wszystkich wersjach pojazdu zastosowano zmiany z modeli Super. Poważniejsze zmiany nastąpiły w lipcu 1986 roku, kiedy pojawiły się silniki z rodziny FIRE. Silnik 652 cm³ został zamieniony na jednostkę o pojemności 769 cm³, a 903 cm³ na 999 cm³. Oba silniki były chłodzone cieczą. Modyfikacji uległa sztywna tylna oś, zmieniona na zawieszenie półzależne. W tym samym roku wprowadzono pierwszy silnik wysokoprężny (1302 cm³, moc 36 KM). Szyby drzwiowe dzielone zostały zastąpione całymi, poprawiono ochronę przeciwkorozyjną, zmienił się wystrój wnętrza pojazdu. Została także wprowadzona wersja Van – była to podstawowa wersja wyposażeniowa Pandy, bez tylnej kanapy. Posiadała zaślepki tylnych okien oraz nadbudówkę z czarnego tworzywa z dwojgiem drzwi zamiast tylnej klapy. Pojemność przestrzeni bagażowej wynosiła 1000 litrów.
W 1991 roku przeprowadzono kolejny face lifting pojazdu, zastosowano wówczas lusterka i siedzenia z zagłówkami takimi, jak posiadał nowo wypuszczony Cinquecento. W tym pojawiła się w ofercie Panda Selecta z bezstopniową skrzynią biegów CVT i nowym silnikiem o pojemności 1108 cm³ i mocy 50 KM/83 Nm (0–100 km/h w 16,9 s, Vmaks 140 km/h), który zastosowano także w wersji 4x4 Selecta.
W plebiscycie na Europejski Samochód Roku 1981 samochód zajął 2. pozycję (za Fordem Escortem MkIII).
Wersje pojazdu Panda 30 – z silnikiem R2, 652 cm³ o mocy 30 KM z Fiata 126, (1980) Panda 45 – z silnikiem R4, 903 cm³ o mocy 45 KM z Fiata 127 (1980) Panda 34 – z silnikiem R4, 843 cm³ o mocy 34 KM z Fiata 850 (1982) Panda 4x4 Cross Country – z silnikiem R4, 965 cm³ o mocy 48 KM z Autobianchi A112 (1983). Od Fiat Panda 4x4 Trekking praktycznie niczym się nie różni oprócz nazwy. Co roku odbywają się rajdy panda, w których Pandy 4x4 Trekking i Cross Country przejeżdżają trasę z Madrytu nad jezioro Mohamed V. Panda 750 – z silnikiem R4, 769 cm³ o mocy 33 KM (1986) Panda 1000 – z silnikiem R4, 999 cm³ o mocy 50 KM (1986) Panda 1300D – z silnikiem wysokoprężnym R4, 1302 cm³ o mocy 36 KM (1986) Panda Selecta – z silnikiem R4, 1108 cm³ o mocy 50 KM (1986)
Druga generacja
thumb|left|225px|Fiat Panda II – tył thumb|left|225px|Fiat Panda II 4x4 thumb|left|225px|Fiat Panda II Cross thumb|left|225px|Fiat Panda II 100HP thumb|left|225px|Fiat Panda II po liftingu
Fiat Panda II został zaprezentowany po raz pierwszy w 2003 roku.
4 marca 2003 roku podczas targów motoryzacyjnych w Genewie zaprezentowano model Fiat Gingo (FIAT 169), którego produkcja ulokowana została w fabryce Fiat Auto Poland w Tychach. 15 stycznia 2003 roku rozpoczęto produkcję preserii, z której egzemplarze pojazdu służyły do testów i sprawdzenia osiągów. Produkcję pojazdu rozpoczęto w maju 2003 roku pod nazwą Gingo. W lipcu 2003 roku po protestach francuskiego koncernu Renault z powodu zbyt podobnej nazwy Gingo do Twingo zmieniono nazwę modelu na Panda II. Pojazd w palecie modelowej Fiata mieści się poniżej Punto. Zastąpił on Pandę I oraz na niektórych rynkach motoryzacyjnych Seicento. Oficjalna sprzedaż pojazdu uruchomiona została 10 września 2003 roku. Uruchomienie produkcji pojazdu kosztowało 600 milionów euro.
Początkowo pojazd oferowany był wyłącznie z czterocylindrowym silnikiem benzynowym o pojemnościach 1,1 (1108 cm³) 54 KM, 1,25 (1242 cm³) 60 KM. W październiku 2003 roku do oferty wprowadzono silnik wysokoprężny o pojemności 1,3 l (1248 cm³) wykonany w technologii Multijet o mocy 70 KM. W listopadzie 2003 roku międzynarodowe jury konkursu „Car of the Year” wybrało pojazd Samochodem Roku 2004.
W 2004 roku wprowadzono na rynek wersję z napędem na cztery koła o nazwie 4x4. Rok później zaprezentowano wersję z napędem 4x4 oraz elektroniczną blokadą mechanizmu różnicowego 4x4 Cross. W kwietniu 2006 roku zaprezentowano wersję Monster. Jest to edycja limitowana pojazdu powstała w liczbie 695 egzemplarzy.
Latem 2006 roku przeprowadzono pierwszy delikatny lifting pojazdu polegający na zmianie atrapy chłodnicy oraz wprowadzono wersję sportową pojazdu 100 HP napędzaną silnikiem 1.4 16V o mocy 100 KM. Pojazd otrzymał zmienione oraz szersze zderzaki, większą atrapę chłodnicy, spojler oraz tylny zderzak wyposażony w imitację dyfuzora, a także przyciemniane tylne szyby i 15-calowe alufelgi.
5 września 2007 roku wyprodukowano milionowy egzemplarz pojazdu.
21 lipca 2009 wyprodukowano 1,5-milionowy egzemplarz modelu. W lipcu 2009 roku zaprezentowana została edycja specjalna 4x4 Adventure. Pojazd wyróżnia się zielonym nadwoziem i pakietem stylistycznym dodającym terenowego charakteru. We wrześniu 2009 roku zakończono produkcję Pandy z silnikami 1,1 o mocy 54 KM i 1,2 o mocy 60 KM, zastępując je od października 2009 roku silnikiem o pojemności 1,2 69 KM, spełniającym normę emisji spalin EURO 5. W ofercie pozostał także jeden silnik wysokoprężny 1,3 75 KM z filtrem DPF (wycofano 70-konną wersję tego silnika). Oprócz wprowadzenia nowego silnika, wersja MY 2010 otrzymała zmienioną przednią część nadwozia (atrapa chłodnicy lakierowana w kolorze nadwozia) oraz większe lusterka, a także nowe zegary deski rozdzielczej. 4 lipca 2011 roku wyprodukowano dwumilionowy egzemplarz.
Na początku 2012 roku z powodu wprowadzenia do produkcji trzeciej generacji pojazdu, zmieniono nazwę modelu II generacji na Panda Classic, pozostawiając w ofercie jeden silnik benzynowy 1,2 69 KM. Wycofana została wersja 4x4 oraz napędzana silnikiem wysokoprężnym. Panda Classic standardowo wyposażona jest m.in. w lakierowane pod kolor nadwozia zderzaki, 2 poduszki powietrzne, system ABS z EBD, elektryczne wspomaganie kierownicy, regulowaną na wysokość kierownicę, elektryczne sterowanie szyb, zamek centralny oraz instalację radiową.
20 grudnia 2012 roku z fabryki Fiat Auto Poland w Tychach zjechał ostatni Fiat Panda II generacji. Wyprodukowano 2 168 491 egzemplarzy pojazdu. Produkcję zakończono, ponieważ samochód nie spełniał przepisów homologacyjnych wchodzących w życie wraz z początkiem 2013 roku, a konieczne zmiany homologacyjne byłyby wielomilionową inwestycją.
Silniki Silnik Pojemnośćskokowa[cm³] Typ silnika Moc maksymalna[KM] przy obr./min Maks. momentobrotowy [Nm]przy obr./min Przyspieszenie0–100 km/h [s] Prędkośćmaks. [km/h] Silniki benzynowe:1.1 Fire 1108 R4 54/5000 88/2750 15 1501.2 Fire 1242 R4 60/5000 102/2500 14 1551.2 Fire 1242 R4 69/5000 102/2500 13,4 1621.4 16V Starjet 1368 R4 100/6000 131/4250 9,5 185 Silniki wysokoprężne:1.3 Multijet JTD 1248 R4 70/4000 145/1500 13 1601.3 Multijet JTD 1248 R4 75/4000 145/1400 12,4 165 Silniki napędzane CNG:1.2 Natural Power 1242 R4 52/5000 88/3000 19 140
Wersje wyposażenia (2003) thumb|right|225px|Fiat Panda II Active thumb|right|225px|Fiat Panda II Alessi Actual Active Active Plus Dynamic Dynamic Plus Emotion Sport 100 HP 4x4 4x4 Adventure 4x4 Cross 4x4 Climbing
Standardowa wersja pojazdu Actual wyposażona została w poduszkę gazową kierowcy, immobilizer oraz światła z funkcją doświetlania drogi do domu ().
Wersja Active standardowo wyposażona została m.in. w instalację radiową, lakierowane zderzaki i kołpaki kół.
Odmiana Active Plus standardowo wyposażona jest m.in. w zamek centralny, elektryczne sterowanie szyb przednich oraz radioodtwarzacz kasetowy.
Wersja Dynamic standardowo wyposażona została m.in. w system ABS, wspomaganie układu kierowniczego oraz kierownicę z regulacją wysokości, a także uchwyt na napoje pomiędzy przednimi fotelami.
Odmiana Dynamic Plus standardowo wyposażona jest m.in. w zamek centralny z pilotem, poduszkę gazową pasażera, halogeny oraz relingi dachowe, radioodtwarzacz CD.
Opcjonalnie, poza wersjami wyposażeniowymi pojazd doposażyć można m.in. w klimatyzację manualną lub dwustrefową klimatyzację automatyczną, elektryczne sterowanie lusterek, system nawigacji satelitarnej, poduszki boczne oraz kurtyny gazowe, czujniki parkowania oraz system ESP, a także m.in. zmieniarkę płyt CD, alufelgi i elektrycznie sterowany panoramiczny dach.
Wersje wyposażenia (2007) Fresh Actual Active Dynamic My Life Sport 100 HP 4x4 4x4 Cross – niczym się nie różni oprócz zmian w wyniku zmiany generacji modelu, choć w przeciwieństwie do poprzedniej generacji modelu nie ma innych świateł jak w wersji 4x4. Ze swoim napędem 4x4 może konkurować z Suzuki Jimny oraz Jeepem Wranglerem, ale jego najbliższymi konkurentami są: Volkswagen CrossUp!, Hyundai i20 Active, Ford Fiesta Active. Jednak konkurenci nie mają napędu 4x4. Spalanie w terenie wynosi ok. 5,5 l/100 km.
Standardowe wyposażenie podstawowej wersji Fresh obejmuje m.in. poduszkę powietrzną kierowcy, system ABS z EBD, pełnowymiarowe kołpaki kół, lakierowane zderzaki, światła z funkcją doświetlania drogi do domu () i pełnowymiarowe koło zapasowe.
Bogatsza wersja Actual dodatkowo wyposażona jest m.in. w poduszkę powietrzną pasażera, regulację wysokości kierownicy i elektryczne wspomaganie kierownicy.
Kolejna w hierarchii wersja – Active dodatkowo została wyposażona m.in. w centralny zamek z pilotem, elektrycznie regulowane lusterka, elektrycznie regulowane szyby przednie i radioodtwarzacz z CD.
Topowa wersja Dynamic została ponadto wyposażona m.in. w boczne poduszki powietrzne, klimatyzację manualną i gniazdko elektryczne 12 V w bagażniku.
Opcjonalnie samochód wyposażyć można było m.in. w lakier metalizowany, relingi dachowe, felgi aluminiowe 14-calowe, kierownicę pokrytą skórą, klimatyzację automatyczną, automatyczną skrzynię biegów Dualogic, czujniki cofania, system ESP, kurtyny powietrzne i radio z CD i MP3.
Wersje limitowane