Władysław Ostrowski (ur. 29 lipca 1897 w Warszawie, zm. 23 marca 1949 w Krakowie) – polski lekarz-torakochirurg, naczelny chirurg Wojska Polskiego, profesor na Uniwersytecie Warszawskim, członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
Życiorys Dzieciństwo i studia Urodził się w Warszawie w rodzinie Bolesława Ostrowskiego i Józefy z d. Lachowicz. Ojciec pracował w firmie przewozowej „Hartwig” jako spedytor. Władysław w latach 1908–1914 uczył się w IV Gimnazjum Rządowym. W roku 1914 szkołę ewakuowano do Moskwy, gdzie W. Ostrowski zdał maturę w roku 1916, otrzymując srebrny medal. W latach 1916–1921 studiował medycynę na Uniwersytecie Moskiewskim (utrzymywał się z korepetycji, chorował na tyfus plamisty).
Okres 1921–1939 Po ukończeniu studiów (styczeń 1921) zabiegał o zatrudnienie w klinice chirurgicznej, jednak kandydaturę Polaka odrzucono. Został skierowany do Tweru, gdzie przez kilka miesięcy pracował w szpitalu gubernialnym (oddział chirurgiczny) oraz jako lekarz w szkołach i domach dziecka.
W sierpniu 1921 roku wrócił do Warszawy i podjął pracę na oddziale wewnętrznym Szpitala Dzieciątka Jezus (pod kierownictwem dr. Józefa Skłodowskiego), a w styczniu 1922 otrzymał powołanie od Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarza do Walki z Epidemiami (urząd podległy Ministrowi Spraw Wewnętrznych) i otrzymał stanowisko w szpitalu w Baranowiczach – etapowej placówce NNK dla Polaków wracających z Rosji.
W kwietniu 1922 – po otrzymaniu informacji, że nie uzyskał nostryfikacji moskiewskiego dyplomu ukończenia studiów – zapisał się do Uniwersytetu Warszawskiego. Uzupełniając wykształcenie pracował do listopada 1923 w szpitalu w Baranowiczach (do jego likwidacji), a następnie w warszawskim Szpitalu Okręgowym Wojska Polskiego. W styczniu 1925 roku został wolontariuszem w Szpitalu Dzieciątka Jezus na oddziale chirurgicznym prof. Zdzisława Sławińskiego.
Po otrzymaniu dyplomu doktora wszech nauk lekarskich (marzec 1925) został zatrudniony w tym szpitalu. Był asystentem, a następnie starszym asystentem na oddziale chirurgicznym od stycznia 1927 r. do końca sierpnia 1936 r. Przez 3 lata był starszym asystentem w II klinice chirurgicznej kierowanej przez prof. Zygmunta Radlińskiego; równocześnie przyjmował pacjentów w ambulatorium chirurgicznym Szpitala Przemienienia Pańskiego (1926–1928).
W latach 1930–1936 podnosił swoje kwalifikacje wyjeżdżając (na własny koszt) do znanych ośrodków zagranicznych. Spędził pół roku w klinikach A. Gosseta (autora m.in. Tumeurs endocrines de l'appendice, zob. też rakowiak) i L. BérardaCentrum Léona Bérarda w Lyonie, Le centre Léon Bérard – placówka specjalizująca się w leczeniu nowotworów, utworzona w roku 1923. (Lyon. Odwiedził też klinikę W.H. RobertsaDr William Henry Roberts (1862–1955) – irlandzki lekarz, jeden z najbardziej znanych zwolenników homeopatii, założyciel Hahnemann Homeopathic Hospital {Liverpool) i Dublin Homeopathic Dispensary (do początku lat 50. w.); autor publikacji na temat homeopatii., a w roku 1931 odbył 4-tygodniowy kurs operacyjny klatki piersiowej w Brompton Hospital w LondynieZob. strona internetowa Royal Brompton & Harefield NHS Foundation Trust oraz przebywał kilka tygodni w Nowym Jorku u Howarda Lilienthala.
Pełnił funkcję stałego konsultanta w Szpitalu Wolskim (1933–1936) oraz w sanatoriach i szpitalach chorób płucnych w Otwocku; pracował też w Zakładzie Patologii Ogólnej Franciszka Venuleta (½ etatu asystenta na Uniwersytecie Warszawskim, lata 1934–1936).
W roku 1937 otrzymał habilitację na podstawie pracy „O wywołaniu zrostów wewnątrz-płucnych dla celów chirurgicznych” i rozpoczął wykłady na Wydziale Lekarskim UW (na stanowisku docenta). W latach 1936–1939 pracował w Szpitalu Św. Ducha, który pełnił wówczas funkcję I kliniki chirurgicznej UW. Był starszym asystentem Adolfa Wojciechowskiego.
Należał do zespołów redakcyjnych czasopism „Chirurg Polski”. „Polski Przegląd Chirurgiczny” i „Gruźlica”. Był członkiem korespondentem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
Okres II wojny światowej W czasie okupacji niemieckiej Władysław Ostrowski przebywał w Warszawie i nadal pracował w Szpital św. Ducha. Przedwojenna klinika chirurgii przy ul. Elektoralnej była wówczas oddziałem chirurgicznym zarządzanym przez Wydział Zdrowia. Od 1 grudnia 1939 roku doc. W. Ostrowski był jego ordynatorem. Szpital był kilkakrotnie przenoszony; oddział chirurgii był kolejno organizowany przy ul. Ogrodowej, w gmachu sądów przy ul. Leszno, w Czystem, przy ul. Sierakowskiego i ostatecznie w Szpitalu Ujazdowskim. Na oddziale wykonywali ćwiczenia studenci tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich oraz słuchacze Prywatnej Szkoły Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego w Warszawie (tzw. Szkoły dr. Jana Zaorskiego) prowadzonej z udziałem profesorów i docentów Uniwersytetu Warszawskiego i Poznańskiego.
Po wybuchu powstania warszawskiego doc. Ostrowski pracował w Lecznicy Św. Józefa, a następnie w jednym z punktów sanitarnych Śródmieścia. Po upadku powstania znalazł się w obozie w Pruszkowie; z Pruszkowa przedostał się do Milanówka, a następnie do Konstancina. Ponownie podjął pracę w Szpitalu Św. Ducha, ewakuowanym do Konstancina z Warszawy.
Okres powojenny mały|Grób prof. Władysława Ostrowskiego na cmentarzu Bródnowskim Po zakończeniu walk szpital przeniesiono na ul. Kasprzaka. Władysław Ostrowski wrócił do Warszawy w czerwcu 1946 r. Wykładał torakochirurgię i prowadził ćwiczenia na Uniwersytecie Warszawskim (odrzucał propozycje objęcia katedry i kliniki w innych polskich uniwersytetach (Lublin, Wrocław, Łódź, Gdańsk, Poznań, Szczecin). Początkowo należał do Rady Wydziału Lekarskiego UW jako przedstawiciel docentów, a w roku 1948 został mianowany na profesora chirurgii. W styczniu 1949 r. został wybrany na dyrektora I Kliniki Chirurgicznej UW, jednak nie podpisał nominacji – w marcu zmarł nagle w Krakowie, gdzie wyjechał na Zjazd Ogólnopolskiego Związku Stowarzyszeń Medycznych.
Poza pracą naukowo-dydaktyczną i kliniczną Władysław Ostrowski działał w: Ministerstwo Obrony Narodowej jako naczelny chirurg WP w stopniu podpułkownika (maj 1946–kwiecień 1947), a następnie członek Rady Naukowej w Departamencie Służby Zdrowia MON, Ministerstwie Zdrowia m.in. jako konsultant i członek Komisji Podręcznikowej Inst. Wyd. Naukowo-Lekarskim, Ministerstwie Oświaty jako członek Sekcji Zdrowia i Sekcji Szkół Wyższych Rady Głównej, Polskim Komitecie Normalizacyjnym jako członek Komisji Organizacji Szpitali, licznych towarzystwach naukowych, m.in. Międzynarodowym Towarzystwie Chirurgów, Towarzystwie Badań Naukowych nad Gruźlicą, Towarzystwie Naukowym Warszawskim.
Dorobek zawodowy Władysław Ostrowski opublikował w czasopismach polskich i zagranicznych (w języku polskim, niemieckim, francuskim, włoskim i czeskim) ponad 70 prac naukowych, dotyczących kazuistyki chirurgicznej, torakochirurgii, chirurgii brzusznej i kostnej. Za najważniejsze są uznawane prace z zakresu torakochirurgii – 32 artykuły, w tym wiele opartych na wiedzy zdobytej w szpitalach zagranicznych i na własnych doświadczeniach w dziedzinie leczenia gruźlicy płuc, m.in.: W sprawie operacyjnego leczenia gruźlicy płuc („Medycyna” 1931), Apikoliza zaopłucna wleczeniu gruźlicy płuc („Gruźlica” 1931), Leczenie plombą zewnątrzopłucną jam gruźliczych w szczytach płuc („Polski Przegląd Chirurgiczny” 1934) Własny sposób wycinania pierwszego żebra („Polski Przegląd Chirurgiczny” 1937). Artykuł na temat parafinowych plomb pozaopłucnowych w leczeniu gruźlicy był pierwszą informacją na ten temat, opublikowaną w Polsce. W. Ostrowski był pierwszym polskim chirurgiem, który stosował tę metodę od roku 1931. .
Odznaczenia i wyróżnienia Władysław Ostrowski został odznaczony: Krzyżem Walecznych za udział w obronie Warszawy, Złotym Krzyżem Zasługi. Otrzymał nagrodę Warszawskiego Towarzystwa Lekarskiego za całokształt działalności naukowej (1938). Jego prace kliniczne i doświadczalne były nagradzane na konkursach Warszawskiego Towarzystwa Chirurgicznego i Wiedzy Lekarskiej.
Życie osobiste Władysław Ostrowski ożenił się ze Stefanią Kuszłejko w roku 1925. Mieli córkę Teresę (później – lekarz i historyk medycyny, prof. dr hab. nauk humanistycznych, członek PAN).
Zmarł nagle 23 marca 1949 roku w Krakowie w wyniku zawału serca. Został pochowany 26 marca na warszawskim cmentarzu Bródnowskim (kw. 24F, rząd III, grób 6).
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego im. M.W. Łomonosowa Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Lekarze w powstaniu warszawskim Kategoria:Ludzie związani z Prywatną Szkołą Zawodową dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy chirurdzy Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Więźniowie Dulagu 121 Pruszków Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1949 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie