Avengers: Czas Ultrona (oryg. ) – amerykański fantastycznonaukowy film akcji z 2015 roku na podstawie serii komiksów o grupie superbohaterów o nazwie Avengers wydawnictwa Marvel Comics. Za jego reżyserię i scenariusz odpowiadał Joss Whedon. W rolach głównych wystąpili: Robert Downey Jr., Chris Hemsworth, Mark Ruffalo, Chris Evans, Scarlett Johansson, Jeremy Renner, Don Cheadle, Aaron Taylor-Johnson, Elizabeth Olsen, Paul Bettany, Cobie Smulders, Anthony Mackie, Hayley Atwell, Idris Elba, Stellan Skarsgård, James Spader i Samuel L. Jackson.
W filmie Tony Stark uruchamia specjalny program „Ultron”, którego celem jest osiągnięcie pokoju na świecie. Jednakże Ultron, uznawszy ludzkość za przeszkodę do jego osiągnięcia, występuje przeciwko niej. Iron Man, Kapitan Ameryka, Thor, Hulk, Czarna Wdowa i Hawkeye starają się przeszkodzić Ultronowi w realizacji jego zamierzeń. Dołączają do nich nowi bohaterowie: bliźniaki Wanda Maximoff / Scarlet Witch, Pietro Maximoff / Quicksilver oraz Vision.
Czas Ultrona wchodzi w skład II Fazy Filmowego Uniwersum Marvela; jest to jedenasty film należący do tej franczyzy, stanowiący część jej pierwszego rozdziału zatytułowanego Saga Nieskończoności. Jest to sequel filmu Avengers z 2012 roku. Wyprodukowano także jego kontynuacje, zatytułowane kolejno Avengers: Wojna bez granic z 2018 i Avengers: Koniec gry z 2019 roku. Dwa kolejne filmy, Avengers 5 i Avengers: Secret Wars, zostały zapowiedziane na 2026 i 2027 rok.
Światowa premiera filmu miała miejsce 13 kwietnia 2015 roku w Los Angeles. W Polsce zadebiutował on 7 maja tego samego roku. Film zarobił ponad 1,4 miliarda dolarów przy budżecie 250 milionów. Otrzymał również przeważnie pozytywne oceny od krytyków.
Fabuła We wschodnioeuropejskiej Sokowii, grupa Avengers, w składzie Tony Stark, Steve Rogers, Thor, Hulk, Natasha Romanoff i Clint Barton, atakuje bazę Hydry dowodzoną przez Wolfganga von Struckera, który prowadzi eksperymenty na ludziach z wykorzystaniem berła Lokiego. Muszą się zmierzyć z bliźniętami Maximoff, którzy są efektem tych eksperymentów: Pietrem, który ma nadludzką szybkość i Wandą, która potrafi manipulować umysłem i energią. Avengers pokonują Struckera, a Stark zabiera berło.
Stark i Banner odkrywają sztuczną inteligencję w klejnocie znajdującym się w berle i potajemnie używają go do stworzenia programu obrony Ziemi o nazwie „Ultron”. Program ten wierzy, że aby uratować Ziemię, musi zgładzić ludzkość. Eliminuje J.A.R.V.I.S.-a i atakuje Avengers w ich siedzibie. Następnie Ultron ucieka z berłem do bazy Hydry w Sokowii, gdzie planuje usprawnić swe ciało i zbudować armię robotów – dronów. Po zabiciu Struckera, rekrutuje on rodzeństwo Maximoff, które obwinia Starka za śmierć ich rodziców. Ultron razem z bliźniakami udaje się do Ulyssesa Klaue’a, handlarza bronią, który stacjonuje na statku u wybrzeży Afryki, aby zakupić od niego metal vibranium. Avengers próbują im przeszkodzić, ale Wanda wywołuje u nich wizje, wskutek czego Hulk wpada w furię. Aby go powstrzymać, Stark używa specjalnej zbroi.
Światowa reakcja na powstałe w wyniku furii Hulka zniszczenia i obawy związane z wizjami spowodowanymi przez Wandę powodują, że Avengers ukrywają się w domu Bartona. Thor wyrusza, aby skonsultować się z Erikiem Selvigiem. Wkrótce do domu Bartona przybywa Nick Fury i przekonuje zespół do dalszego działania. W Seulu Ultron zmusza doktor Helen Cho, aby przy użyciu specjalnej technologii, vibranium i klejnotu w berle, stworzyła mu nowe, doskonałe ciało. W momencie, kiedy Ultron przenosi się do nowego ciała, Wandzie udaje się odczytać jego myśli i odkryć jego plan unicestwienia ludzkości. Maximoff odłączają się od Ultrona. Rogers, Romanoff i Barton odnajdują Ultrona i wykradają jego syntetyczne ciało, ale Romanoff zostaje porwana przez Ultrona.
Avengers kłócą się między sobą, a Stark w tym czasie przesyła J.A.R.V.I.S.-a do syntetycznego ciała. Thor powraca i pomaga uruchomić ciało, wyjaśniając, że klejnot jest jednym z Kamieni Nieskończoności – najpotężniejszych obiektów istniejących we wszechświecie. J.A.R.V.I.S. w syntetycznym ciele przyjmuje imię Vision i razem z bliźniakami Maximoff towarzyszy Avengers w wyprawie do Sokowii, gdzie Ultron zbudował maszynę, która ma na celu podniesienie stolicy tego kraju do góry, a później rozbicie jej. Banner ratuje Romanoff, która budzi w nim Hulka. Avengers walczą z armią dronów. Nick Fury przybywa im na pomoc; towarzyszą mu Maria Hill, James Rhodes i agenci T.A.R.C.Z.Y., którzy pomagają w ewakuacji cywilów. Pietro umiera, ochraniając Bartona przed ostrzałem Ultrona z myśliwca. W wyniku tego Wanda konfrontuje się z Ultronem, a miasto spada. Iron Man i Thor przeciążają urządzenie i powodują, że miasto rozpada się na mniejsze fragmenty. Po wszystkim Hulk postanawia uciec Quinjetem, aby nie narażać Romanoff, a Vision konfrontuje się ostatecznie z Ultronem.
Ustanowiona zostaje nowa baza Avengers, prowadzona przez Fury’ego, Hill, Cho i Selviga, a Thor powraca do Asgardu. Stark i Barton postanawiają odejść, a Rogers i Romanoff przygotowują się do szkolenia nowych Avengers: Rhodesa, Visiona, Sama Wilsona i Wandy.
W scenie w trakcie napisów Thanos, niezadowolony z powodu niepowodzeń swoich pionków, zakłada Rękawicę Nieskończoności, by osobiście zebrać Kamienie Nieskończoności.
Obsada
Polski dubbing• Mariusz Bonaszewski jako Tony Stark / Iron Man• Piotr Grabowski jako Thor• Grzegorz Damięcki jako Bruce Banner / Hulk• Paweł Ciołkosz jako Steve Rogers / Kapitan Ameryka• Wiktoria Gorodeckaja jako Natasha Romanoff / Czarna Wdowa• Marcin Przybylski jako Clint Barton / Hawkeye• Tomasz Sapryk jako James „Rhodey” Rhodes / War Machine• Stefan Pawłowski jako Pietro Maximoff• Lidia Sadowa jako Wanda Maximoff• Grzegorz Kwiecień jako J.A.R.V.I.S. i Vision• Anna Dereszowska jako Maria Hill• Mateusz Damięcki jako Sam Wilson / Falcon• Magdalena Różczka jako Peggy Carter• Mirosław Zbrojewicz jako Heimdall• Leon Charewicz jako Erik Selvig• Adam Ferency jako Ultron• Krzysztof Stelmaszyk jako Nick Fury Robert Downey Jr. jako Tony Stark / Iron Man, geniusz, biznesmen, filantrop i playboy, który skonstruował dla siebie serię bojowych pancerzy wspomaganych. Należy do Avengers. Chris Hemsworth jako Thor, następca tronu Asgardu, syn Odyna i Friggi. Jego bronią jest młot Mjolnir, dzięki któremu może wzywać pioruny oraz nimi władać. Należy do Avengers. Mark Ruffalo jako Bruce Banner / Hulk, naukowiec specjalizujący się w dziedzinach: biochemii, fizyki nuklearnej i promieniowania gamma. W wyniku wypadku został napromieniowany, co zaowocowało niekontrolowanymi transformacjami w Hulka – wielkiego, humanoidalnego stwora o nadludzkiej sile i wytrzymałości. Należy do Avengers. Lou Ferrigno użycza głosu Hulkowi. Chris Evans jako Steve Rogers / Kapitan Ameryka, weteran II wojny światowej, który został poddany działaniu serum superżołnierza. Spędził kilkadziesiąt lat w letargu zamrożony w lodowcu i został z niego przebudzony w latach współczesnych. Należy do Avengers. Scarlett Johansson jako Natasha Romanoff / Czarna Wdowa, jest byłą agentką T.A.R.C.Z.Y. i pracowała jako wysoce wyszkolony szpieg. Należy do Avengers. Jeremy Renner jako Clint Barton / Hawkeye, były agent T.A.R.C.Z.Y., który biegle posługuje się łukiem. Należy do Avengers. Don Cheadle jako James „Rhodey” Rhodes / War Machine, oficer sił powietrznych armii Stanów Zjednoczonych wyposażony w zbroję War Machine, przyjaciel Starka. Aaron Taylor-Johnson jako Pietro Maximoff, pochodzi z Sokowii, kraju położonego we wschodniej Europie. Dzięki eksperymentom, jakimi został poddany przez Hydrę, ma nadludzką szybkość. Elizabeth Olsen jako Wanda Maximoff, pochodzi z Sokowii. Dzięki eksperymentom, jakimi została poddana przez Hydrę, potrafi posługiwać się magią; ma też umiejętności hipnozy i telekinezy. Paul Bettany jako J.A.R.V.I.S. i Vision, J.A.R.V.I.S. jest komputerową sztuczną inteligencją stworzoną przez Starka. Z połączenia jego, syntetycznego ciała i Kamienia Umysłu powstał android Vision. Cobie Smulders jako Maria Hill, wysoka rangą była agentka T.A.R.C.Z.Y., która pracuje dla Starka. Anthony Mackie jako Sam Wilson / Falcon, weteran sił powietrznych, który został przeszkolony do walki w powietrzu przy użyciu specjalnych skrzydeł. Hayley Atwell jako Peggy Carter, agentka Naukowych Rezerw Strategicznych, współzałożycielka T.A.R.C.Z.Y. Idris Elba jako Heimdall, asgardzki strażnik pilnujący mostu Bifrost. Stellan Skarsgård jako Erik Selvig, profesor astrofizyki, mentor Jane Foster i przyjaciel Thora. James Spader jako Ultron, robot ze sztuczną inteligencją stworzony przez Tony’ego Starka i Bruce’a Bannera w celu ochrony Ziemi przed zagrożeniami, uznający ludzkość jako największe dla niej zagrożenie. Samuel L. Jackson jako Nick Fury, były dyrektor T.A.R.C.Z.Y.
W filmie wystąpili również: Thomas Kretschmann jako Wolfgang von Strucker, lider Hydry; Henry Goodman jako List, naukowiec Hydry; Andy Serkis jako Ulysses Klaue, przemytnik i handlarz bronią; Julie Delpy jako Madame B, mentorka Romanoff z programu Red Room; Linda Cardellini jako Laura Barton, żona Clinta; Ben Sakamoto, Imogen i Isabella Poynton oraz Jaiden Stafford jako ich dzieci: Cooper, Lila i Nathaniel; Claudia Kim jako Helen Cho, światowej sławy genetyk, która współpracuje z Avengers oraz Kerry Condon jako F.R.I.D.A.Y., system, który zastąpił J.A.R.V.I.S.–a.
W rolach cameo pojawili się: twórca komiksów Marvela, Stan Lee jako weteran na przyjęciu Avengers oraz w scenie po napisach Josh Brolin jako Thanos.
Produkcja Rozwój projektu mały|upright=1.3|Joss Whedon, reżyser filmu W październiku 2011 roku Kevin Feige zapowiedział, że Iron Man 3 będzie pierwszym filmem, który rozpocznie Fazę Drugą Filmowego Uniwersum Marvela, a jej zwieńczeniem będzie sequel Avengers. W kwietniu 2012 roku Feige poinformował, że Joss Whedon może powrócić na stanowisko reżysera. W maju, po sukcesie pierwszej części, Robert Iger, prezes Disneya zapowiedział, że kontynuacja jest w fazie przygotowania. W sierpniu 2012 roku potwierdzono, że Whedon wyreżyseruje film i napisze scenariusz oraz wyznaczono datę amerykańskiej premiery na 1 maja 2015 roku.
W lipcu 2013 roku, podczas San Diego Comic-Conu, ujawniono, że film będzie nosił tytuł Avengers: Age of Ultron. Podtytuł został zaczerpnięty z komiksu Age of Ultron z 2013 roku, jednak sam film nie jest jego adaptacją. Historia postaci Ultrona została całkowicie zmieniona względem komiksów. Whedon początkowo uwzględnił w scenariuszu, w scenie po napisach, Kapitan Marvel, jednak studio nie było w stanie obsadzić odpowiedniej aktorki na czas. Reżyser chciał również pokazać w tej scenie Spider-Mana, ale Marvel Studios i Sony Pictures Entertainment, które posiada prawa do tego superbohatera, nie zdołały się porozumieć się w tej kwestii. Feige wyjawił również, że we wczesnych wersjach scenariusza quinjet z Hulkiem miał być namierzony pod koniec filmu w pobliżu Saturna, jednak wtedy studio nie planowało adaptacji komiksu Planet Hulk. W związku z tym zmieniono tę scenę, a quinjet został zlokalizowany na Ziemi. Studio podjęło później decyzję o adaptacji tej historii w filmie Thor: Ragnarok z 2017 roku.
Casting W marcu 2013 roku Mark Ruffalo potwierdził, że powróci jako Bruce Banner w sequelu. W czerwcu poinformowano, że Robert Downey Jr. rozszerzył swój kontrakt ze studiem na kolejne produkcje i potwierdzono jego udział w filmie. W sierpniu poinformowano, że swoje role powtórzą Chris Evans jako Steve Rogers i Samuel L. Jackson jako Nick Fury. Do obsady dołączył wtedy również James Spader jako główny antagonista, Ultron. W następnym miesiącu potwierdzono powrót Chrisa Hemswortha do roli Thora i Scarlett Johansson jako Natashy Romanoff. W listopadzie ujawniono, że Aaron Taylor-Johnson i Elizabeth Olsen zagrają rodzeństwo Maximoff, Quicksilvera i Scarlet Witch, a Cobie Smulders ponownie wcieli się w Marię Hill. W grudniu poinformowano, że powrócą Jeremy Renner jako Clint Barton i Don Cheadle jako James Rhodes.