Antoni Dubiński 30 marca 1891 w Ihumeniu, zm. 1940 w ZSRR) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Urodził się 30 marca 1891 w Ihumeniu, ówczesnym mieście powiatowym guberni mińskiej, w mieszczańskiej rodzinie Felicjana i Izabelli z Zabielskich. W rodzinnej miejscowości ukończył szkołę miejską. jako wolonatariusz wstąpił do armii rosyjskiej Od 19 sierpnia 1908 uczył się w Wileńskiej Szkole Wojskowej. W 1909 w Wilnie zdał egzamin dojrzałości. , po ukończeniu szkoły, został mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z i wcielony do 113 starorusskiego pułku piechoty w Lipawie. W szeregach tego oddziału walczył na froncie wschodnim I wojny światowej jako dowódca kompanii. awansował na porucznika ze starszeństwem z . dostał się niemieckiej niewoli.
17 grudnia 1918, po uwolnieniu z niewoli, wstąpił do mińskiego pułku strzelców. Od 11 lutego 1919 jako dowódca 4 kompanii, a następnie czasowy dowódca I batalionu walczył na wojnie z bolszewikami. W międzyczasie, w 1919 ukończył kurs dowódców batalionów w Dęblinie. 14 lutego 1920 został awansowany z dniem 1 lutego 1920 na kapitana w piechocie. Wyróżnił się w walkach, które miały miejsce 15–17 maja 1920, za co w 1922 otrzymał order „Virtuti Militari” V klasy, a w uzasadnieniu jego nadania, czytamy m.in.:29 maja 1920 został przeniesiony do nowogrodzkiego pułku strzelców na stanowisko dowódcy III batalionu. 5 lipca 1920 pod Zarzeckiem dowodzony przez niego batalion „został otoczony przez liczną kawalerię i niemal w pień wycięty”, a on sam dostał się do niewoli sowieckiej. Od 29 października 1920, po ucieczce z niewoli, wrócił do pułku na stanowisko dowódcy batalionu. Został osadnikiem wojskowym w Karolinowie (nr 3) w powiecie postawskim (26 listopada 1926).
3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 438. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W lipcu tego roku został przeniesiony do 79 pułku piechoty w Słonimie na stanowisko komendanta kadry batalionu zapasowego. W 1924, po likwidacji kadry baonu zapasowego, pozostawał w pułku bez określonej funkcji. Z dniem 25 października 1924 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza. Początkowo pełnił funkcję I oficera sztabu brygady ochrony pogranicza, a od 18 listopada 1924 do 21 lutego 1926 dowódcy 5 batalionu granicznego w Łużkach. W lutym 1926 otrzymał przeniesienie z KOP do 29 pułku piechoty w Kaliszu na stanowisko dowódcy II batalionu detaszowanego w Szczypiornie. 23 maja 1927 został przesunięty na stanowisko kwatermistrza pułku. 23 stycznia 1928 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika z dniem 1 stycznia 1928 w korpusie oficerów piechoty i 30. lokatą. 12 marca 1929 został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Chełm na stanowisko pełniącego obowiązki komendanta. W marcu 1932 został zatwierdzony na stanowisku komendanta PKU Chełm. 1 września 1938 kierowana przez niego jednostka została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Chełm, a zajmowane przez niego stanowisko otrzymało nazwę „komendant rejonu uzupełnień”.
Podczas kampanii wrześniowej ewakuował się wraz z kadrą KRU Chełm na wschód. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939, wraz z oficerami został aresztowany przez sowietów pod Zdołbunowem. Uwolnił się z niewoli, po czym dotarł do Tarnopola, gdzie przebywali jego krewni. Następnie przekroczył granicę z Rumunią w okolicach Zaleszczyk i został zatrzymany przez funkcjonariuszy rumuńskiej straży granicznej i przekazany przez nich sowietom. Był więziony w Czortkowie. Na początku 1940 wyrokiem został skazany na trzy lata ciężkich robót. Następnie przyznał się do służby w Wojsku Polskim w randze oficera. Na wiosnę 1940 został zamordowany przez NKWD na terenie Ukrainy. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 57/2 z maja 1940, pozycja 39 – oznaczony numerem 983). Ofiary tej części zbrodni katyńskiej były grzebane w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Bykowni, gdzie 21 września 2012 został oficjalnie otwarty Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni.
Jego żoną była Joanna (zm. w 1946 w wieku 46 lat), z którą miał córki Marię Izabellę (1930–2012), magister historii sztuki i Wandę Alinę (1932–2010), magister sztuki.
Upamiętnienie 22 września 2012, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” przy Zespole Szkół Ogólnokształcących Integracyjnych nr 1 w Krakowie został zasadzony Dąb Pamięci Antoniego Dubińskiego.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4145 – 1922 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 11 listopada 1937 „za zasługi w służbie wojskowej”. Krzyż Walecznych Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej – 3 marca 1926 Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości rosyjskie Order Świętego Włodzimierza 4 stopnia z mieczami i kokardą – 1914 Order Świętej Anny 3 stopnia z mieczami i kokardą Order Świętej Anny 4 stopnia z napisem na szabli „Za odwagę” – 1915
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wileńskiej Szkoły Wojskowej Kategoria:Dowódcy batalionu KOP „Łużki” Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli sowieckiej (1919–1922) Kategoria:Komendanci uzupełnień II Rzeczypospolitej Kategoria:Kwatermistrzowie 29 Pułku Strzelców Kaniowskich Kategoria:Ludzie związani z Chełmem Kategoria:Ludzie związani z Wilnem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie 79 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie 80 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie 86 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Osadnicy wojskowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie radzieckich więzień w okupowanej Polsce 1939–1941 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1940