Zygmunt Wojnicz-Sianożęcki h. Nałęcz (ur. 2 maja 1880 w Podwołoczyskach, zm. 20 września 1940 w Krasnouralsku) – polski inżynier, wykładowca, podpułkownik uzbrojenia Wojska Polskiego.

Życiorys Urodził się 2 maja 1880 w PodwołoczyskachDatę urodzenia 2 maja 1880 podał Rocznik Oficerski Rezerw 1934 oraz Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na obczyźnie w latach 1939–1945, wydany w 1952 oraz Rocznik Oficerski 1923 wskazał datę urodzenia 19 kwietnia 1880, zaś w historycy Jerzy Róziewicz i Leszek Zasztowt wymienili rok urodzenia 1882., w rodzinie Aleksandra Wojnicz-Sianożęckiego h. Nałęcz (zm. 1911) i Teresy z Ciechanowieckich h. Dąbrowa. Był bratem Heleny (1878–1939) i Ludwiki Aleksandry (1880–1939).

Ukończył studia w Kijowskim Instytucie Politechnicznym w Kijowie uzyskując tytuł inżyniera. Został wykładowcą chemii organicznej od 1907, a ponadto jako docent na Uniwersytecie Kijowskim św. Włodzimierza i na Uniwersytecie Taurydzkim w Symferopolu na Krymie. Podczas I wojny światowej w drugim półroczu roku akademickiego 1917/1918 został zaangażowany jako wykładowca chemii organicznej w Polskim Kolegium Uniwersyteckim w Kijowie.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego. Wówczas zajął się popularyzacją stosowania broni chemicznej w wojsku. Od 1920 pracował w Wojskowym Instytucie Przeciwgazowym, w tym od 1922 do 1936 sprawował stanowisko kierownika Wojskowego Instytutu Przeciwgazowego. Został awansowany do stopnia majora uzbrojenia ze starszeństwem z 1 czerwca 1919. W 1923, 1924 pozostawał oficerem nadetatowym Okręgowym Zakładzie Uzbrojenia I. W tym czasie służył w Instytucie Badawczym Broni Chemicznej (1923), a następnie został jego kierownikiem. Został awansowany do stopnia podpułkownika uzbrojenia ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924. W 1928 był zweryfikowany w Korpusie Oficerów Uzbrojeń z lokatą 5 i był wówczas przydzielony do kadry oficerów artylerii. Później został przeniesiony w stan spoczynku. W 1934 jako podpułkownik artylerii w stanie spoczynku był przydzielony do Oficerskiej Kadry Okręgowej nr I jako oficer przewidziany do użycia w czasie wojny i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III.

Działał w Towarzystwie Obrony Przeciwgazowej jako członek rady głównej i zastępca skarbnika zarządu głównego oraz członek komisji sanitarno-technicznej i komisji handlowej. W roku akademickim 1934/1935 pełnił stanowisko kierownika Zakładu Technologii (Chemii) Organicznej na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej. Wykładał także w Wolnej Wszechnicy Polskiej. W latach 20. jako kierownik Wojskowego Instytutu Przeciwgazowego współdziałał w ramach akcji tępienia masowo występującej brudnicy mniszki w Polsce za pomocą opylania (Dusting) terenów arsenianem wapnia przy użyciu samolotu typu Potez, wprowadzając do metody obsypywania uszkodzonych przez gąsienice drzew nowego czynnika.

Zygmunt Wojnicz-Sianożęcki zmarł 20 września 1940 w Krasnouralsku na obszarze Związku Sowieckiego. Fakt ten opisano w publikacji Instytutu Historycznego im. Gen. Sikorskiego w Londynie, wydanej w 1952 i taka informacja została umieszczona w inskrypcji upamiętniającej podpułkownika, umieszczonej na nagrobku Teresy Iwanickiej z domu Holzhauzen (zm. 1925) na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Ponadto na tym samym cmentarzu Zygmunt Wojnicz-Sianożęcki został uhonorowany w zbiorowym upamiętnieniu chemików polskich na grobowcu prof. dr. Wandy Polaczkowej i Heleny Czarnodolowej (wdów po chemikach); pod głównym napisem Tu umarli żyją umieszczono dedykację o treści: Oto mogiła chemików, których prochy w latach 1939–45 rozsiane zostały przez wroga nie znalazły miejsca w polskiej ciszy cmentarnej.

thumb|Grobowiec Wandy Polaczkowej i Heleny Czarnodolowej wraz z upamiętnieniem polskich chemikówZostały opublikowane odmienne informacje dotyczące dalszych losów Zygmunta Wojnicz-Sianożęckiego, w tym daty i okoliczności jego śmierci. Według jednej wersji, po wybuchu II wojny światowej, w dniu agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 poniósł śmierć we wsi Brzostowica Mała koło Grodna podczas zbrodni dokonanej przez bojówkę złożoną z Żydów i Białorusinów (tzw. „Dni swobody”); wraz z nim zginęli mieszkający w tamtejszym majątku hrabiowie Antoni i Ludwika Wałkowiccy. W sprzeczności z tym stoją inne publikacje. W 1991 Jerzy Róziewicz i Leszek Zasztowt podali, że Zygmunt Wojnicz-Sianożęcki został wywieziony przez NKWD ze Lwowa do kopalń na terenie Donbasu. Strona Wydziału Chemicznego Politechniki Warszawskiej wskazała śmierć w ramach zbrodni katyńskiej (mimo tego Zygmunt Wojnicz-Sianożęcki nie został wymieniony na listach katyńskich, które opublikowała Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa). Portal internetowy Nekrologi Warszawskie podał datę śmierci 20 kwietnia 1940.

Życie prywatne Około 1910 jego małżonką została Elżbieta Maria hr. Potocka z Chrząstowa h. Pilawa (1893–1983), która od 4 listopada 1917 była żoną Karola Wagnera (1880–1956), a od 5 maja 1942 - Zygmunta Bogumiła Kaszowskiego h. Janina (1876–1943).

Publikacje O neobhodimosti peresmotra ponâtìj : "Prostoe veŝestvo", "Atom", i "Element'" (1919) The phase rule and its theoretical basis (Prawo faz i jego teoretyczne uzasadnienie) (1924) Naczynia kwasoodporne i ogniotrwałe a rozwój przemysłu chemicznego (1926)Przegląd Techniczny Tom 64/1926 Samoobrona kraju w świetle stosunków przemysłowych i społecznych (1926; współautor: Z. Drogosław) Wojna chemiczna i obrona kraju (1926; współautorzy: Franciszek Sarnek, Ignacy Mościcki) Artyleria jej właściwości i współdziałanie z innymi broniami (1930; współautorzy: Antoni Ślósarczyk, Artur Oppman, Jerzy Kamiński, Kaźmirz Grabówka, Vladimír Zmeškal) Współczesne zasady konstrukcji masek przeciwgazowych i ich udoskonalenia (1931) Obrona indywidualna przed szkodliwym wpływem zanieczyszczeń powietrza w czasie wojny i w życiu pokojowem (1931) Zagadnienia sygnalizacji i porozumiewania się w wielkich miastach i na drogach publicznych w momentach trwogi i paniki oraz w życiu normalnem (1932) Zbiorowa obrona przeciwgazowa większych skupień ludzkich (1932) Ośrodki przemysłu wobec przyszłej wojny (1933)Przegląd Techniczny Tom 72/1933 Ś.p. prof. Włodzimierz Lindeman. Wspomnienie pośmiertne (1934) O pewnej analogii właściwości toksycznych chloropikryny i fosgenu i o toksykologii siarczku ßß'-chloroetylowego (1935) Wojciech Świętosławski: Ebuljometria (1935)Spis rzeczowy Prof. dr Wojciech Świętosławski: Ebuljometria (1936) Organizacja obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej fabryk (1938, referat) Wojna chemiczna i obrona kraju (broszura)

Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (30 kwietnia 1925)M.P. z 1925 r. nr 102, poz. 435 „za zasługi na polu piśmiennictwa naukowego w zakresie wojskowości. Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”., 13 maja 1933 - po raz drugi.) Złota Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Krzyż Oficerski Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Publikacje Zygmunta Wojnicz-Sianożęckiego w bibliotece Polona

Kategoria:Absolwenci Kijowskiego Państwowego Instytutu Politechnicznego Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej 1939–1941 Kategoria:Ludzie urodzeni w Podwołoczyskach Kategoria:Nałęczowie Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką Honorową Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Kategoria:Ofiary represji dokonanych przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w Polsce 1939–1989 Kategoria:Podpułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Podpułkownicy uzbrojenia II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Polscy inżynierowie chemicy Kategoria:Urodzeni w 1880 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Warszawskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni na Ukrainie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wolnej Wszechnicy Polskiej Kategoria:Zmarli w 1940