Danuta Natalia Płygawko (ur. 3 kwietnia 1949 w Niałku Wielkim) – historyk, nauczyciel akademicki, doktor nauk humanistycznych. Zawodowo poświęciła się badaniom społeczno-politycznej działalności Henryka Sienkiewicza. Propagatorka wiedzy o roli środowisk emigracyjnych Zachodniej Europy i Polonii Amerykańskiej w odzyskaniu niepodległości i odbudowie państwa polskiego po I wojnie światowej.
Życiorys Córka Michała Płygawko i Jadwigi Płygawko z domu Filip.
Ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. gen. Józefa Wybickiego w Śremie. Po ukończeniu Studium Nauczycielskiego nr 1 w Poznaniu w 1969, pracowała w Szkole Podstawowej w Konarzycach. W latach 1970–1975 studiowała na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, uzyskując tytuł magistra. Promotorem jej pracy magisterskiej był prof. Janusz Pajewski. Pod jego kierunkiem napisała i obroniła pracę doktorską w 1979.
W latach 1975-1992 pracowała na stanowisku starszego asystenta w Instytucie Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu prowadzonym przez profesorów Gerarda Labudę i Jerzego Strzelczyka, a następnie adiunkta w Zakładzie Historii Powszechnej XIX i XX wieku Instytutu Historii UAM.
Badaczka dziejów Polski XIX i XX w., ze szczególnym uwzględnieniem: ruchu narodowo-demokratycznego, sytuacji ludności cywilnej podczas I wojny światowej, działalności Polonii francuskiej i amerykańskiej. Zaliczana jest do grona historyków badających działalność społeczną i narodową Henryka Sienkiewicza. Odnalazła (w Paryżu, Poznaniu, Ossolineum, Nowym Jorku, Chicago i Rzymie) i opublikowała listy pisarza z lat 1907-1916Listy Henryka Sienkiewicza do Kazimierza Woźnickiego z lat 1908–1909. (Ze zbiorów Biblioteki Polskiej w Paryżu), w: „Przegląd Zachodni”, nr 5/6, 1985, s. 83–97.Danuta Płygawko Sienkiewicz w Szwajcarii. Z dziejów akcji ratunkowej dla Polski w czasie pierwszej wojny światowej, 1986,.
Współpracowała (od 1976) z Marią Bokszczanin z Pracowni Listów Henryka Sienkiewicza w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk oraz (od 1978) z Muzeum Literackim Henryka Sienkiewicza w Poznaniu . Opublikowała ponad 200 artykułów: naukowych, popularno-naukowych, biograficznych, edycji źródłowych [korespondencja prof. Stefana Tytusa DąbrowskiegoDanuta Płygawko Listy Stefana Dąbrowskiego do Kazimierza Woźnickiego w zbiorach Biblioteki Polskiej w Paryżu. Część I: 1901–1905, w: „Akta Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu”, t. II, Paryż 1993, s. 65–133.Puszczykowo: córka profesora Dąbrowskiego odwiedziła szpital [dostęp 2023-02-05, hr. Władysława Zamoyskiego, prof. Adama M. Skałkowskiego, Józefa Hieronima Retingera, Marii Babskiej Sienkiewiczowej].
Była stypendystką: Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu (Paryż 1992), Funduszu Pomocy Niezależnej Literaturze i Nauce Polskiej (Paryż 1993), Fundacji Kościuszkowskiej (Nowy Jork 1996 i 1998), i Fundacji Lanckorońskich z Brzezia (PAU-Kraków 2005).
Członek: Polskiego Towarzystwa Historycznego, Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Komisji do Badań nad Diasporą Polską w Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie. Honorowy członek Rady Instytutu Historii UAM (od 2016)Dr Danuta Płygawko [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2026-02-21].
Nagrodzona i wyróżniona m.in.: Nagrodą Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego (1987); „Sienkiewiczowskim Medalem i Dyplomem Uznania” (2000); Nagrody Rektora UAM: Naukową Indywidualną III stopnia i Zbiorową III stopnia (2004), Indywidualną II stopnia za prace dydaktyczna i organizacyjną (2009); Medalem „Serce dla Serc” Kościoła Polskokatolickiego w Lublinie (2004); Statuetką „Śremskie Żyrafy” (2009 oraz 2021); Medalem 100-lecia Odzyskania Niepodległości nadanym przez premiera Mateusza Morawieckiego.
Mieszka w Śremie. Aktywnie uczestniczy w życiu społecznym i kulturalnym miasta. Współpracowała z Muzeum Śremskim, Towarzystwem Miłośników Ziemi Śremskiej oraz Biblioteką Publiczną im. Heliodora Święcickiego w Śremie. Popularyzatorka wiedzy historycznej, którą przekazuje podczas wykładów (w bibliotekach, szkołach i Muzeum Śremskim). Publikuje teksty historyczne na łamach prasy śremskiej. Jest członkiem Rady Redakcyjnej serii Śrem w małych monografiach, której wydawcą jest Biblioteka Publiczna w Śremie. W latach 1998–2001 pełniła funkcję sekretarza i następnie prezes śremskiego oddziału Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami. Propaguje twórczość malarki Barbary HouwaltDanuta Płygawko, "Ćwierć wieku z Barbarą Houwalt", Gazeta Śremska nr 9(91), wrzesień 1996Zuzanna Tomczyk, Tydzień Ziemi Śremskiej,(wyd. 50/632) B jak Barbara [dostęp 2015-04-03]. Za popularyzację historii regionu śremskiego w roku 2021 otrzymała od Burmistrza Śremu statuetkę Śremskiej Żyrafy. Wyróżnienie przyznawane mieszkańcom, organizacjom i inicjatywom z gminy Śrem za wyjątkowe osiągnięcia, pasję oraz zaangażowanie w życie społeczności lokalnej.
Publikacje Jest autorką ponad 200 publikacji, w tym 5 książek. Część tego dorobku stanowią publikacje o tematyce regionalnej, w tym także biogramy postaci zasłużonych dla Wielkopolski i Śremu. Autorka [wspólnie z Adamem Podsiadłym] opracowania Towarzystwo Miłośników Śremu. Rys historyczny 1887-1987 (Śrem 1987). Redagowała [wspólnie z A. Podsiadłym] Słownik biograficzny Śremu (Śrem 2008). W roku 2018 [wspólnie z Danutą Zydorek] opracowała naukowo wspomnienia Daniela Kęszyckiego pt. Wspomnienia z 1919/22. Ks. 1: Udział Śremu w Powstaniu Wielkopolskim (), książkę wydała Biblioteka Publiczna w Śremie. W ramach serii Śrem w małych monografiach opublikowała dwie książki. Konsultowała naukowo i redagowała pozostałe opracowania z serii, w tym: Adam Podsiadły Śremianin w rektorskiej todze. Heliodor Święcicki (1854-1923) lekarz, naukowiec, profesor Uniwersytetu Poznańskiego (Śrem 2010, ISBN ), Henryk Rykert Wzorem ojców. Z dziejów Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Śremie (1635-2009), (Śrem 2010, ) oraz Leszek Mańkowski Działalność Towarzystwa im. Ks. Piotra Wawrzyniaka w Śremie w latach 1999–2019 (Śrem 2020, ).
Wybrane publikacje
Monografie Sienkiewicz w Szwajcarii. Z dziejów akcji ratunkowej dla Polski w czasie pierwszej wojny światowej, Poznań 1986Maria Korniłowicz, Wnuczka Sienkiewicza nagrody nie przyjęła, Przegląd katolicki Nr 47(170), Warszawa, 22 listopada 1987 . "Prusy i Polska". Ankieta Henryka Sienkiewicza (1907-1909), Poznań 1994Wiesław Śladkowski, „Dzieje Najnowsze”, Rocznik XXVII, 1995, nr 2,, . Polonia Devastata. Polonia i Amerykanie z pomocą dla Polski (1914-1918), Poznań 2003,. Bendykt XV dla Polski. 90-lecie papieskiej kolekty 21 listopada 1915Ks. Zygmunt Zieliński, Rocznica światowej kolekty, „Przewodnik Katolicki”, nr 4, 2006, s. 41, Poznań 2005, . Księgarze i drukarze w Śremie 1869-2009, Śrem 2009, . Paula Wężyk (1976-1963). Poetka, która pokochała Śrem [wspólnie z Ewą Bąk], Śrem 2022, .
Pozyskiwanie materiałów źródłowych 1985, 1992, 1994, 2005 Paryż (Biblioteka Polska) 1998 Nowy Jork (The New York Public Library) 1998 Chicago (Muzeum Polskie w Ameryce, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce) 2005 Rzym (Stacja Naukowa PAN)
Przypisy
Bibliografia Danuta Płygawko Danuta Płygawko w katalogu Biblioteki Narodowej Dr Danuta Płygawko [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2026-02-21]
Linki zewnętrzne Danuta Płygawko "Ks. prefekt Mieczysław Matuschek (29.V.1888 – 5.V.1942) twórca śremskiego Konwiktu Arcybiskupiego w Śremie i godni jego następcy" [dostęp 2026-02-21] Niedziela w Muzeum: Od zwątpienia łatwo jest przejść do nadziei. Działalność społeczna Henryka Sienkiewicza [dostęp 2026-02-21] Spotkanie w Bibliotece Publicznej w Śremie [dostęp 2026-02-21] Władysław Zamoyski - życie dla ojczyzny, rozmawiają: Danuta Płygawko, Kazimierz Karolczak, Przemysław Matusik, Jerzy Roszkowski [dostęp 2026-02-21] Wykład dr Danuty Płygawko na okoliczność urodzin Sienkiewicza [dostęp 2026-02-21]
Kategoria:Absolwenci Liceum Ogólnokształcącego im. gen. Józefa Wybickiego w Śremie Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Historycznego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce Kategoria:Ludzie kultury związani ze Śremem Kategoria:Polscy historycy literatury Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Urodzeni w 1949 Kategoria:Wyróżnieni polskimi wyróżnieniami Kategoria:Wyróżnieni Medalem 100-lecia Odzyskania Niepodległości