thumb|Katedra w Zamościu – przedmiot badań Jerzego Kowalczyka Jerzy Antoni Kowalczyk (ur. 3 sierpnia 1930 w Goraju, zm. 4 października 2018 w Warszawie) – polski historyk sztuki, profesor doktor habilitowany specjalizujący się w historii sztuki nowożytnej, badacz dziejów Zamościa.
Życiorys Urodził się 3 sierpnia 1930 w Goraju koło Zamościa jako szóste dziecko Józefa i Antoniny z Olszaków. Ojciec, absolwent warszawskiego konserwatorium pracował jako pomocnik organisty w kolegiacie, a obecnie zamojskiej katedrze, następnie został organistą diecezji lubelskiej. Rodzina przeniosła się do Chodla, a następnie do Potoku Wielkiego. Jerzy Antoni Kowalczyk w 1944 ukończył szkołę powszechną, następnie uczył się w lubelskim gimnazjum im. Staszica i liceum im. Zamoyskiego.
W latach 1950–1953 studiował w Sekcji Historii Sztuki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, następnie przeniósł się na Uniwersytet Warszawski, gdzie w 1955 ukończył studia z zakresu historii sztuki. Studiował u profesorów Władysława Tomkiewicza i Piotra Bohdziewicza. W latach 1955–1978 pracował w Instytucie Historii Sztuki UW, w 1963 doktoryzował się na podstawie monografii Kolegiata w Zamościu, wydanej jako pozycja książkowa w 1968. Habilitował się w 1971, a w 1973 mianowany docentem, był kierownikiem Zakładu Nauk Pomocniczych i Propedeutyki Historii Sztuki.
Od 1978 był kierownikiem Pracowni Historii Sztuki, od 1980 do 1997 kierownikiem Pracowni Historii i Teorii Sztuki Nowożytnej w Instytucie Sztuki PAN. 13 stycznia 1983 został profesorem zwyczajnym nauk humanistycznych. W latach 1988–1996 był redaktorem naczelnym „Biuletynu Historii Sztuki”. Od 1995 był członkiem korespondentem, od 2012 członkiem zwyczajnym Towarzystwa Naukowego Warszawskiego – Wydziału II Nauk Historycznych, Społecznych i Filozoficznych. W latach 1981–2012 był recenzentem 11 prac doktorskich i habilitacyjnych oraz promotorem 11 prac doktorskich, m.in. Konrada Ajewskiego i Wiktora Łyjaka.
Specjalizował się w polskiej sztuce nowoczesnej i jej związkach ze sztuką włoską, a także w dziejach Zamościa, rodu Zamoyskich i katedry w Zamościu. W swych badaniach zajmował się także kulturą i sztuką okresu humanizmu i renesansu oraz architekturą późnobarokową Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
W 1985 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim, w 1999 Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Był honorowym członkiem Koła Przewodników PTTK i członkiem Rady Programowej Muzeum Zamojskiego, z którym współpracował od lat sześćdziesiątych XX wieku. W 2013, jako pierwszy naukowiec, doczekał się tablicy pamiątkowej w Zamojskiej Alei Sław.
Zmarł 4 października 2018 w Warszawie. Uroczystość żałobna odbyła się 12 października w kościele św. Jakuba.
Życie prywatne Miał siedmioro rodzeństwa. Najstarszy brat był wojskowym i zginął w 1939.
Był żonaty z Elżbietą. Mieszkał i pracował w Warszawie.
Publikacje Kolegiata w Zamościu (1968) Sebastiano Serlio a sztuka polska (1973) Zamość. Przewodnik (1975, 1977 – wyd. popr. i uzup. i 1995) W kręgu kultury dworu Jana Zamoyskiego (1980) Kultura i ideologia Jana Zamoyskiego (2005) Świątynie późnobarokowe na Kresach: kościoły i klasztory w diecezjach na Rusi Koronnej (2006) Był autorem ponad 400 publikacji w prasie i literaturze branżowej, takich jak: „Biuletyn Historii Sztuki”, „Zamojski Kwartalnik Kulturalny”, „Zamojsko-Wołyńskie Zeszyty Muzealne”, haseł w Polskim Słowniku Biograficznym oraz Słowniku artystów polskich i obcych w Polsce działających. Ponad 80 z nich związanych było z Zamościem.
Przypisy Who is who w Polsce. Encyklopedia biograficzna z życiorysami znanych Polek i Polaków, Hübners blaues Who is Who, Zug 2007 (dodatek CD).
. Skład Towarzystwa Naukowego Warszawskiego: (kadencja 1995-1997): Członkowie wybrani w 1995 r., w: Rocznik Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, nr 58 (1995), s. 56. Skład Towarzystwa Naukowego Warszawskiego: kadencja 2011-2013, w: Rocznik Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, nr 75 (2012), s. 45.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Ludzie związani z Lublinem Kategoria:Ludzie związani z Zamościem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Pracownicy Instytutu Sztuki PAN Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2018 Kategoria:Ludzie urodzeni w Goraju