thumb Kompania graniczna KOP „Druskieniki” – pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-litewskiej.
Geneza Do czasu zakończenia wojny polsko-bolszewickiej, czyli do jesieni 1920, wschodnią granicę państwa polskiego wyznaczała linia frontu. Dopiero zarządzeniem z 6 listopada 1920 utworzono Kordon Graniczny Ministerstwa Spraw Wojskowych. W połowie stycznia 1921 zmodyfikowano formę ochrony granicy i rozpoczęto organizowanie Kordonu Granicznego Naczelnego Dowództwa WP. Obsadzony on miał być przez żandarmerię polową i oddziały wojskowe. Latem 1921 ochronę granicy wschodniej postanowiło powierzyć Batalionom Celnym. W Druskienikach rozmieszczono dowództwo i pododdziały sztabowe 41 batalionu celnego, oraz jego 3 i 4 kompanię. W drugiej połowie 1922 przeprowadzono kolejną reorganizację organów strzegących granicy wschodniej. 1 września 1922 bataliony celne przemianowano na bataliony Straży Granicznej. W rejonie odpowiedzialności przyszłej kompanii granicznej KOP „Druskieniki” służbę graniczną pełniły pododdziały 41 batalionu Straży Granicznej. Już w następnym zlikwidowano Straż Graniczną, a z dniem 1 lipca 1923 pełnienie służby granicznej na wschodnich rubieżach powierzono Policji Państwowej. W sierpniu 1924 podjęto uchwałę o powołaniu Korpusu Ochrony Pogranicza – formacji zorganizowanej na wzór wojskowy, a będącej w etacie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych nr 1099 ze stycznia 1926, w trzecim etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza, sformowano 23 batalion graniczny , a w jego składzie 1 kompanię graniczną KOP. W listopadzie 1936 kompania liczyła 2 oficerów, 9 podoficerów, 5 nadterminowych i 76 żołnierzy służby zasadniczejWykaz stanów etatowych oficerów, podoficerów i żołnierzy KOP przesłanych przez ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna ze sztabu KOP do I oficera do zleceń GISZ płk. dypl. Kazimierza Glabisza. → . W 1939 1 kompania graniczna KOP „Druskieniki” podlegała dowódcy batalionu KOP „Orany”.
Służba graniczna Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza.
1 kompania graniczna „Druskieniki” w 1934 ochraniała odcinek granicy państwowej szerokości 40 kilometrów 500 metrów.
Sąsiednie kompanie graniczne: 3 kompania graniczna KOP „Kalety” ⇔ 2 kompania graniczna KOP „Rondamańce” – 1928 3 kompania graniczna KOP „Kalety” ⇔ 2 kompania graniczna KOP „Marcinkańce” – 1929, 1932, 1934 i 1938
Struktura organizacyjna Strażnice kompanii w 1928 strażnica KOP „Szabany” strażnica KOP „Przewałka” strażnica KOP „Druskieniki Cegielnia”W komunikatach dyslokacyjnych występuje również jako Cegielnia → strażnica KOP „Druskieniki Most”
Strażnice kompanii w 1932 i w 1934: strażnica KOP „Szabany” strażnica KOP „Przewałka” strażnica KOP „Druskieniki−cegielnia”W komunikatach dyslokacyjnych występuje również jako Cegielnia → strażnica KOP „Druskieniki”W komunikatach dyslokacyjnych występuje jako Druskieniki → strażnica KOP „Wiciuny”
Strażnice kompanii w 1938 i we wrześniu 1939 strażnica KOP „Szabany”wieś Szabany, gmina Porzecze, powiat grodzieński, województwo białostockie → Baza miejscowości kresowych strażnica KOP „Przewałka”wieś Przewałka, gmina Porzecze, powiat grodzieński, województwo białostockie → Baza miejscowości kresowych strażnica KOP „Cegielnia” strażnica KOP „Druskieniki”W komunikatach dyslokacyjnych występuje jako Druskieniki → strażnica KOP „Wiciuny”wieś Wiciuny, gmina Marcinkańce, powiat grodzieński, województwo białostockie → Baza miejscowości kresowych
Żołnierze kompanii Dowódcy kompanii kpt. Jan Zdanowicz (był w 1928) kpt. Tadeusz II Marek (1 IV 1932 − był XII 1934) kpt. piech. Hubert Feliks Klemenskpt. piech. Hubert Feliks Klemens ur. 20 listopada 1897. Odznaczony Krzyżem Walecznych. Na kapitana został awansowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1930. Latem 1934 został przeniesiony z 4 pp Leg. w Kielcach do KOP. Dowódca 2 kompanii odwodowej baonu KOP „Orany”, a następnie (do 31 sierpnia 1939) dowódca 1 kompanii granicznej „Druskienniki”. Od 31 sierpnia 1939 pomocnik oficera wywiadowczego 33 Dywizji Piechoty. 20 kwietnia 1940 przekroczył granicę polsko-słowacką → , IMPS sygn. B.I.15a s. 29. Oficerowie młodsi por. piech. Aleksander Wesołek (III 1933 – 1935) por. piech. Józef Jurałomski (był w III 1939) Podoficerowie Stanisław Cymmerman
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.177/143 do 177/149.) (sygn.180/63.)
Druskienniki Kategoria:Formacje graniczne w Druskienikach Kategoria:Kompanie graniczne KOP rozmieszczone na granicy polsko-litewskiej Kategoria:Kompanie batalionu KOP „Orany” Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1926 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1939